(985,'<h3>Татарстанцы - герои Советского Союза</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Әхтәмов Сабир Әхтәм улы</span></strong>&nbsp;1926 елда Кукмара районында туа.<br />\r\n1944 елның октябрендә Көнчыгыш Пруссия өчен барган сугышларда кыюлык күрсәтә. &nbsp;Бик көчле ныгытылган Неммерсдорфны (хәзер Калининград өлкәсендә) штурмлаган вакытта Сабир Әхтәмов танкка каршы мылтыктан 1 танкны, 3 үзйөрешле артиллерия установкасын, 2 бронетранспортёрны &nbsp;һәм дошман снарядлары төялгән 2 йөк машинасын сафтан чыгара.<br />\r\n1945 елның 24 мартында командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия рядовое Әхтәмов Сабир Әхтәм улына, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.<br />\r\nСабир Әхтәмов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; 121нче лицейга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы &nbsp;урамга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Манзарас авылындагы гомуми белем бирү мәктәбенә аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Түбән Искебаш авылында бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районында мемориаль такта урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> 1911 елда Белгород өлкәсе Старая Безгинка авылында туа.<br />\r\nСугышның беренче елларында &nbsp;Александр Васильченко 1нче күчереп йөртүче &nbsp;авиация эскадрильясы отрядын җитәкли. Казан һәм Иркутск авиазаводларыннан &nbsp;фронтка Пе-2 &nbsp;бомбардировщикларын илтүдә катнаша.&nbsp;<br />\r\n1943 елның маеннан Васильченко Казандагы 22 нче авиазаводта очучы-сынаучы вазифасын башкара. Хәзер бу предприятие &nbsp;&ndash; &nbsp;С.П.Горбунов исемендәге Казан авиация заводы.<br />\r\n1957 елның 1 маенда &nbsp;яңа авиация техникасын сынау вакытында күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен полковник Васильченко Александр Григорьевичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; &nbsp;медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Александр Васильченко хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсендәге Новый Осколда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда сквер аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы скверда &ndash; һәйкәл;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Җиңү паркындагы Геройлар пантеонында &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсе &nbsp;Старая Безгинка авылында бюсты урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович</span></strong></p>\r\n\r\n<p>1900 елда Әлбәдән авылында &nbsp;(хәзерге Питрәч районы) туа. 1941 елда Брест крепостеның Көнчыгыш форты оборонасын җитәкли.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1957 елның 30 гыйнварында 1941 елда Брест крепосте оборонасы вакытында хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен Гаврилов Пётр Михайловичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Пётр Гаврилов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәчтә &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Брестта &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Краснодарда урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Күн авылында бюсты урнаштырылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Әлбәдән авылында музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Тянь-Шаньда бер биеклек аның исемен йөртә.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> ​​​​​​​1917 елда Мордовиядәге Торбеево бистәсендә (хәзер &ndash; шәһәр тибындагы бистә) туа.&nbsp;<br />\r\nМихаил Девятаев һава сугышларында 9 дошман самолётын юк итә. 1944 елның 13 июлендә &nbsp; Девятаевның самолёты дошман басып алган территориягә бәреп төшерелә. Очучы әсирлеккә эләгә. &nbsp;1945 елның &nbsp;8 февралендә Михаил Девятаев, башка хәрби әсирләр белән бергә, дошман бомбардировщигын урлап, немец концлагереннан әлеге самолётка утырып кача.<br />\r\n1957 елның 15 августында &nbsp;Бөек Ватан сугышы чорында немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә күрсәткән кыюлыгы, батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен &nbsp;өлкән лейтенант Девятаев Михаил Петровичка, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Михаил Девятаев хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; аэроклуб;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Теплоход аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Казанда Арча зиратында һәйкәл куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида һәм башка шәһәрләрдә &laquo;Побег из ада&raquo; истәлек билгесе ачылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, ученый, первый генеральный конструктор Мостяков Ильдус, Председатель исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo; в день 80-летия со дня рождения. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рәхмәтуллин Шамил Сәет улы</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1920 елда Томскида эшче гаиләсендә туа.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;1943 елның 30 сентябрендә Шамил Рәхмәтуллин дошман уты астында &nbsp;үз подразделениеләренең Белоруссиядә Днепр елгасын кичеп чыгуын оештыра. Ул җитәкләгән полк тәүлектән артык полкы??? дошман пехотасы һәм танклары һөҗүмен кире кайтара. Кыю сугышчы 1943 елның 1 октябрендә яу кырында &nbsp;батырларча &nbsp;һәлак була.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1944 елның 9 февралендә &nbsp;немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә &nbsp;командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен &nbsp;гвардия капитаны Рәхмәтуллин Шамил Сәет улына Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң).</p>\r\n\r\n<p>Шамил Рәхмәтуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Черниговта урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) кавалерия дивизиясенең барлык 78 Советлар Союзы Геройлары исемнәре белән бергә, аның исеме дә Башкортостан Республикасы Милли музеенда һәм 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) &nbsp;кавалерия дивизиясе музеенда урнаштырылган мемориаль такталарга алтын хәрефләр белән чокып язылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"198\" alt=\"7394_10.jpeg\" height=\"450\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Ветеран Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.) Рахматуллин Шамиль Салахович с супругой у себя дома.</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани &nbsp;Биккенә улы</span></strong>&nbsp;улы 1905 елда Арча районы Иске Кишет авылында туа.&nbsp;<br />\r\n&nbsp; 1943 елның 25 сентябрендә генерал-майор Гани Сафиуллин җитәкчелегендәге укчы корпусы &nbsp;Бородаевка һәм Домоткань авыллары янында (хәзер Украинаның Днепропетровск өлкәсе) Днепр елгасын кичә. Артиллерия полкы һәм дивизия көчләре белән дошманның бик күп контрһөҗүмнәре кире кайтарыла. Биш көн дәвам иткән сугышлар нәтиҗәсендә озынлыгы 25 км һәм киңлеге 15 км булган плацдармны алалар һәм шунда ныгып калалар.<br />\r\nСССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 26 октябрендәге Указы белән, хәрби берләшмәләр белән уңышлы җитәкчелек иткәне һәм шул вакытта күрсәтелгән шәхси кыюлыгы һәм батырлыгы өчен, генерал-майор Сафиуллин Гани Биккенә улына, Ленин ордены һәм &ldquo;Алтын Йолдыз&rdquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Гани Сафиуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Кама шәһәре кадетлар интернат-мәктәбе базасында төзелгән Идел буе федераль округының Татарстан кадетлар корпусына аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Арчада &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Иске Кишет (Арча районы) авылында &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Камада бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Иске Кишет авылында (Арча районы) музей комплексы ачылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Мәгубә Гусейн &nbsp;кызы (Хөсәен кызы)</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1912 елда Бәләбәй шәһәрендә (Башкортостан) туа.&nbsp;<br />\r\nМәгубә Сыртланова 780 сугышчан очыш ясый, аның исәбендә &ndash; 928 очыш сәгате, дошман өстенә 140 тонна бомба ташлый.&nbsp;<br />\r\n1946 &nbsp;елның 15 маенда һава сугышлары вакытында күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия өлкән лейтенанты Сыртланова Мәгубә Хөсәен кызына, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Мәгубә Сыртланова хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә (Башкортостан Республикасы) &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә 2 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белогорскида (Кырым Республикасы) бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда мемориаль такта урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә музее ачылган.</p>\r\n\r\n<h3>Хәрби формированиеләрнең саны</h3>\r\n\r\n<p>Хәрби формированиеләрдә сугышчыларның саны төрлечә була. Бу гаскәрләрнең төренә, тыныч вакыт яисә сугыш вакыты булуга карый. Төрле елларда составның саны да шулай ук үзгәрә.<br />\r\nМәсәлән, Бөек Ватан сугышы елларында укчы дивизиядә &ndash; 10 291 кеше, кавалерия дивизиясендә &ndash; &nbsp;8968 кеше, һава-десант дивизиясендә 12 600 кеше исәпләнә.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССР халкының фронтка ярдәме</h3>\r\n\r\n<p>Республика халкы фронтка ярдәм күрсәтүдә актив катнаша. Оборона фонды төзелә. ТАССР халкы үз акчаларын, зәркән бизәнү әйберләрен, алтын һәм көмешләрен &nbsp;ирекле рәвештә фондка тапшыра. Республика Калинин фронтына, 146 нчы, 334 нче, 352 нче, 33 нче укчы дивизияләренә, 202 нче авиация дивизиясенә, 930 нчы җиңел бомбалау авиация полкына, 145 нче аерым сапёр батальонына һ.б. частьларга шефлык итә. Фронтовиклар өчен җылы әйберләр һәм эчке киемнәр җыялар, бияләйләр бәйлиләр, тәмәке янчыклары тегәләр, бүләкләр туплыйлар. Сугыш еллары эчендә 10 миллион җылы кием җыеп фронтка озаталар.&nbsp;<br />\r\nРеспублика халкы акчаларына &laquo;Кызыл Татария&raquo;, &laquo;Татария колхозчысы&raquo; танк колонналары, Урта Дон бомбалау авиация дивизиясе төзелә. Казан тимер юл эшчеләре үз акчаларына &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo; бронепоездларын төзиләр. Ә аларның экипажларын үз эшчеләреннән туплыйлар. Тулысынча коралландырылган бронялы ике корабль Яшел Үзән кешеләре акчасына төзелә. Фронт ихтыяҗлары өчен Татарстан эшчеләре планнан тыш продукция тапшыралар, ә колхозчылар авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерәләр. Фронтовиклар гаиләләренә ярдәм фондлары оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССРга эвакуацияләү</h3>\r\n\r\n<p>1941 елның 22 июнендә фашистлар Германиясе сугыш игълан итмичә генә Советлар Союзына һөҗүм итә. Безнең республикага 226 меңгә якын кеше һәм 70 тән артык предприятие эвакуацияләнә. Алар арасында &ndash; Мәскәү авиация заводы, Мәскәү сәгать заводы, Ленинград фотокәгазь фабрикасы, Ленинград һәм Орёл өлкәләрендәге пыяла заводлары, &laquo;Большевик&raquo; Мәскәү кондитер фабрикасы һәм башка бик күпләр. Аларның күпчелеге Казанда, Чистайда һәм Алабугада урнаштырыла. ТАССРда 50 дән артык эвакогоспиталь оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>Тылдагы җитештерүләр</h3>\r\n\r\n<p>Республика фронтка 600 дән артык исемдәге корал, ядрәләр, сугыш кирәк-яраклары, кием-салым озатып тора. Күп заводлар үзгәртелә һәм оборона продукциясе ясый башлый. Киноплёнка заводы &nbsp;авиация плёнкасының яңа төрләрен җитештерүне үзләштерә. Язу машиналары һәм автогараж җиһазлары заводлары миналар, гранаталар, шартлаткыч һәм башка төр корал һәм сугыш кирәк-яраклары җитештерүгә күчә. Мех комбинаты колакчынлы башлыклар, комбинезоннар, унтылар, җылы кием-салым тегә. &nbsp;&laquo;Спартак&raquo; аяк киемнәре комбинаты армияне аяк киеме белән тәэмин итә. Җирле сәнәгать предприятиеләрендә парашютлар, кием-салым, маскировка халатлары һәм башка эшләнмәләр ясыйлар. Республика фронтка 10 меңнән артык У-2 (По-2) очкычын җыеп озата. ТАССРда Пе-2 һәм Пе-8 бомбардировщиклары, операцияләр өчен медицина җепләре җитештерелә.&nbsp;<br />\r\nСугыш елларында ТАССРда 22 яңа предприятие төзелә. Мәсәлән, ит комбинаты, консервлар заводы, электростанция, тукыма, итек һәм киез фабрикалары ачыла. 1943 елда Шөгер нефть чыганагы ачылганнан соң, сәнәгатьнең яңа &ndash; нефть тармагы пәйда була.&nbsp;</p>\r\n'),(986,'<h3>Татарстанцы - герои Советского Союза</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Әхтәмов Сабир Әхтәм улы</span></strong>&nbsp;1926 елда Кукмара районында туа.<br />\r\n1944 елның октябрендә Көнчыгыш Пруссия өчен барган сугышларда кыюлык күрсәтә. &nbsp;Бик көчле ныгытылган Неммерсдорфны (хәзер Калининград өлкәсендә) штурмлаган вакытта Сабир Әхтәмов танкка каршы мылтыктан 1 танкны, 3 үзйөрешле артиллерия установкасын, 2 бронетранспортёрны &nbsp;һәм дошман снарядлары төялгән 2 йөк машинасын сафтан чыгара.<br />\r\n1945 елның 24 мартында командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия рядовое Әхтәмов Сабир Әхтәм улына, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.<br />\r\nСабир Әхтәмов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; 121нче лицейга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы &nbsp;урамга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Манзарас авылындагы гомуми белем бирү мәктәбенә аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Түбән Искебаш авылында бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районында мемориаль такта урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> 1911 елда Белгород өлкәсе Старая Безгинка авылында туа.<br />\r\nСугышның беренче елларында &nbsp;Александр Васильченко 1нче күчереп йөртүче &nbsp;авиация эскадрильясы отрядын җитәкли. Казан һәм Иркутск авиазаводларыннан &nbsp;фронтка Пе-2 &nbsp;бомбардировщикларын илтүдә катнаша.&nbsp;<br />\r\n1943 елның маеннан Васильченко Казандагы 22 нче авиазаводта очучы-сынаучы вазифасын башкара. Хәзер бу предприятие &nbsp;&ndash; &nbsp;С.П.Горбунов исемендәге Казан авиация заводы.<br />\r\n1957 елның 1 маенда &nbsp;яңа авиация техникасын сынау вакытында күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен полковник Васильченко Александр Григорьевичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; &nbsp;медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Александр Васильченко хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсендәге Новый Осколда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда сквер аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы скверда &ndash; һәйкәл;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Җиңү паркындагы Геройлар пантеонында &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсе &nbsp;Старая Безгинка авылында бюсты урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович</span></strong></p>\r\n\r\n<p>1900 елда Әлбәдән авылында &nbsp;(хәзерге Питрәч районы) туа.</p>\r\n\r\n<p>1941 елда Брест крепостеның Көнчыгыш форты оборонасын җитәкли.&nbsp;1957 елның 30 гыйнварында 1941 елда Брест крепосте оборонасы вакытында хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен Гаврилов Пётр Михайловичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Пётр Гаврилов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәчтә &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Брестта &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Краснодарда урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Күн авылында бюсты урнаштырылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Әлбәдән авылында музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Тянь-Шаньда бер биеклек аның исемен йөртә.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> 1917 елда Мордовиядәге Торбеево бистәсендә (хәзер &ndash; шәһәр тибындагы бистә) туа.&nbsp;<br />\r\nМихаил Девятаев һава сугышларында 9 дошман самолётын юк итә. 1944 елның 13 июлендә &nbsp; Девятаевның самолёты дошман басып алган территориягә бәреп төшерелә. Очучы әсирлеккә эләгә. &nbsp;1945 елның &nbsp;8 февралендә Михаил Девятаев, башка хәрби әсирләр белән бергә, дошман бомбардировщигын урлап, немец концлагереннан әлеге самолётка утырып кача.<br />\r\n1957 елның 15 августында &nbsp;Бөек Ватан сугышы чорында немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә күрсәткән кыюлыгы, батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен &nbsp;өлкән лейтенант Девятаев Михаил Петровичка, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Михаил Девятаев хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; аэроклуб;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Теплоход аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Казанда Арча зиратында һәйкәл куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида һәм башка шәһәрләрдә &laquo;Побег из ада&raquo; истәлек билгесе ачылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, ученый, первый генеральный конструктор Мостяков Ильдус, Председатель исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo; в день 80-летия со дня рождения. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рәхмәтуллин Шамил Сәет улы</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1920 елда Томскида эшче гаиләсендә туа.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1943 елның 30 сентябрендә Шамил Рәхмәтуллин дошман уты астында &nbsp;үз подразделениеләренең Белоруссиядә Днепр елгасын кичеп чыгуын оештыра. Ул җитәкләгән полк тәүлектән артык полкы&nbsp;дошман пехотасы һәм танклары һөҗүмен кире кайтара. Кыю сугышчы 1943 елның 1 октябрендә яу кырында &nbsp;батырларча &nbsp;һәлак була.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1944 елның 9 февралендә &nbsp;немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә &nbsp;командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен &nbsp;гвардия капитаны Рәхмәтуллин Шамил Сәет улына Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң).</p>\r\n\r\n<p>Шамил Рәхмәтуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Черниговта урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) кавалерия дивизиясенең барлык 78 Советлар Союзы Геройлары исемнәре белән бергә, аның исеме дә Башкортостан Республикасы Милли музеенда һәм 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) &nbsp;кавалерия дивизиясе музеенда урнаштырылган мемориаль такталарга алтын хәрефләр белән чокып язылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"198\" alt=\"7394_10.jpeg\" height=\"450\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Ветеран Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.) Рахматуллин Шамиль Салахович с супругой у себя дома.</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани &nbsp;Биккенә улы</span></strong>&nbsp;улы 1905 елда Арча районы Иске Кишет авылында туа.&nbsp;<br />\r\n1943 елның 25 сентябрендә генерал-майор Гани Сафиуллин җитәкчелегендәге укчы корпусы &nbsp;Бородаевка һәм Домоткань авыллары янында (хәзер Украинаның Днепропетровск өлкәсе) Днепр елгасын кичә. Артиллерия полкы һәм дивизия көчләре белән дошманның бик күп контрһөҗүмнәре кире кайтарыла. Биш көн дәвам иткән сугышлар нәтиҗәсендә озынлыгы 25 км һәм киңлеге 15 км булган плацдармны алалар һәм шунда ныгып калалар.<br />\r\nСССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 26 октябрендәге Указы белән, хәрби берләшмәләр белән уңышлы җитәкчелек иткәне һәм шул вакытта күрсәтелгән шәхси кыюлыгы һәм батырлыгы өчен, генерал-майор Сафиуллин Гани Биккенә улына, Ленин ордены һәм &ldquo;Алтын Йолдыз&rdquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Гани Сафиуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Кама шәһәре кадетлар интернат-мәктәбе базасында төзелгән Идел буе федераль округының Татарстан кадетлар корпусына аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Арчада &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Иске Кишет (Арча районы) авылында &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Камада бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Иске Кишет авылында (Арча районы) музей комплексы ачылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Мәгубә Гусейн &nbsp;кызы (Хөсәен кызы)</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1912 елда Бәләбәй шәһәрендә (Башкортостан) туа.&nbsp;<br />\r\nМәгубә Сыртланова 780 сугышчан очыш ясый, аның исәбендә &ndash; 928 очыш сәгате, дошман өстенә 140 тонна бомба ташлый.&nbsp;<br />\r\n1946 &nbsp;елның 15 маенда һава сугышлары вакытында күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия өлкән лейтенанты Сыртланова Мәгубә Хөсәен кызына, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Мәгубә Сыртланова хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә (Башкортостан Республикасы) &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә 2 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белогорскида (Кырым Республикасы) бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда мемориаль такта урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә музее ачылган.</p>\r\n\r\n<h3>Хәрби формированиеләрнең саны</h3>\r\n\r\n<p>Хәрби формированиеләрдә сугышчыларның саны төрлечә була. Бу гаскәрләрнең төренә, тыныч вакыт яисә сугыш вакыты булуга карый. Төрле елларда составның саны да шулай ук үзгәрә.<br />\r\nМәсәлән, Бөек Ватан сугышы елларында укчы дивизиядә &ndash; 10 291 кеше, кавалерия дивизиясендә &ndash; &nbsp;8968 кеше, һава-десант дивизиясендә 12 600 кеше исәпләнә.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССР халкының фронтка ярдәме</h3>\r\n\r\n<p>Республика халкы фронтка ярдәм күрсәтүдә актив катнаша. Оборона фонды төзелә. ТАССР халкы үз акчаларын, зәркән бизәнү әйберләрен, алтын һәм көмешләрен &nbsp;ирекле рәвештә фондка тапшыра. Республика Калинин фронтына, 146 нчы, 334 нче, 352 нче, 33 нче укчы дивизияләренә, 202 нче авиация дивизиясенә, 930 нчы җиңел бомбалау авиация полкына, 145 нче аерым сапёр батальонына һ.б. частьларга шефлык итә. Фронтовиклар өчен җылы әйберләр һәм эчке киемнәр җыялар, бияләйләр бәйлиләр, тәмәке янчыклары тегәләр, бүләкләр туплыйлар. Сугыш еллары эчендә 10 миллион җылы кием җыеп фронтка озаталар.&nbsp;<br />\r\nРеспублика халкы акчаларына &laquo;Кызыл Татария&raquo;, &laquo;Татария колхозчысы&raquo; танк колонналары, Урта Дон бомбалау авиация дивизиясе төзелә. Казан тимер юл эшчеләре үз акчаларына &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo; бронепоездларын төзиләр. Ә аларның экипажларын үз эшчеләреннән туплыйлар. Тулысынча коралландырылган бронялы ике корабль Яшел Үзән кешеләре акчасына төзелә. Фронт ихтыяҗлары өчен Татарстан эшчеләре планнан тыш продукция тапшыралар, ә колхозчылар авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерәләр. Фронтовиклар гаиләләренә ярдәм фондлары оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССРга эвакуацияләү</h3>\r\n\r\n<p>1941 елның 22 июнендә фашистлар Германиясе сугыш игълан итмичә генә Советлар Союзына һөҗүм итә. Безнең республикага 226 меңгә якын кеше һәм 70 тән артык предприятие эвакуацияләнә. Алар арасында &ndash; Мәскәү авиация заводы, Мәскәү сәгать заводы, Ленинград фотокәгазь фабрикасы, Ленинград һәм Орёл өлкәләрендәге пыяла заводлары, &laquo;Большевик&raquo; Мәскәү кондитер фабрикасы һәм башка бик күпләр. Аларның күпчелеге Казанда, Чистайда һәм Алабугада урнаштырыла. ТАССРда 50 дән артык эвакогоспиталь оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>Тылдагы җитештерүләр</h3>\r\n\r\n<p>Республика фронтка 600 дән артык исемдәге корал, ядрәләр, сугыш кирәк-яраклары, кием-салым озатып тора. Күп заводлар үзгәртелә һәм оборона продукциясе ясый башлый. Киноплёнка заводы &nbsp;авиация плёнкасының яңа төрләрен җитештерүне үзләштерә. Язу машиналары һәм автогараж җиһазлары заводлары миналар, гранаталар, шартлаткыч һәм башка төр корал һәм сугыш кирәк-яраклары җитештерүгә күчә. Мех комбинаты колакчынлы башлыклар, комбинезоннар, унтылар, җылы кием-салым тегә. &nbsp;&laquo;Спартак&raquo; аяк киемнәре комбинаты армияне аяк киеме белән тәэмин итә. Җирле сәнәгать предприятиеләрендә парашютлар, кием-салым, маскировка халатлары һәм башка эшләнмәләр ясыйлар. Республика фронтка 10 меңнән артык У-2 (По-2) очкычын җыеп озата. ТАССРда Пе-2 һәм Пе-8 бомбардировщиклары, операцияләр өчен медицина җепләре җитештерелә.&nbsp;<br />\r\nСугыш елларында ТАССРда 22 яңа предприятие төзелә. Мәсәлән, ит комбинаты, консервлар заводы, электростанция, тукыма, итек һәм киез фабрикалары ачыла. 1943 елда Шөгер нефть чыганагы ачылганнан соң, сәнәгатьнең яңа &ndash; нефть тармагы пәйда була.&nbsp;</p>\r\n'),(987,'<h3>Татарстанда медицина</h3>\r\n\r\n<p>Республикада медицина көчле адымнар ясый. Татарстан табиблары авыруларны җиңеп кенә калмый, аларны кисәтү белән дә шөгыльләнә. Табиблар &nbsp;кайбер очракларда могҗизага тиң уникаль операцияләр ясарга өйрәнделәр. Татарстанның әйдәп баручы медицина үзәкләре Россиядә генә түгел, чит илләрдә дә танылу ала. Әйтик, &nbsp;Республика клиник хастаханәсе, Балалар республика клиник хастаханәсе, Төбәкара клиника-диагностика үзәге һәм Травматология һәм ортопедия фәнни-тикшеренү үзәге. Республика шәһәрләрендә һәм хәтта зур булмаган бистәләрдә дә &nbsp;хастаханәләр, фельдшерлык пунктлары эшли.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"202\" alt=\"2206.jpg\" height=\"458\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Врач Галялетдинов Насих ведет прием больных в участковой больнице села Морты (2001 год, Сармановский район РТ, автор Шакирзянов, редакция газеты &laquo;Республика Татарстан&raquo;)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"203\" alt=\"8880_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Пациенты онкогематологического отделения Государственного автономного учреждения здравоохранения &laquo;Детская республиканская клиническая больница Министерства здравоохранения Республики Татарстан&raquo; во время праздника в палате.&nbsp; (2011 год, г.Казань, автор Хафизов Г. Редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n'),(988,'<h3>Бөек Ватан сугышы елларында Татарстан медицинасы</h3>\r\n\r\n<p>Бөек Ватан сугышы елларында Татарстан илнең иң &nbsp;эре дәвалау үзәкләренең берсенә әверелә. Биредә яхшы җиһазландырылган хастаханәләр һәм югары квалификацияле табиблар эшли. Сугышның 15 нче көнендә үк Казан беренче төркем яралыларны кабул итә. 1941 ел ахырына республикада 30 мең урынга исәпләнгән 40 эвакогоспиталь эшли. Клиникаларның, институтларның, мәктәпләрнең, мәдәният сарайларының, клубларның, тулай торакларның, кунакханәләрнең, шифаханәләрнең һәм ял йортларының иң яхшы биналары госпитальләр итеп җиһазландырыла. Сугышның 4 елы эчендә 50 госпиталь оештырыла. Яралыларны поездларда &nbsp;гына түгел, Идел һәм Чулман елгалары буйлап судноларда да ташыйлар. ТАССР госпитальләрендә 334 мең яралы һәм авыру сугышчы дәваланып чыга. Аларның 207 меңе яңадан фронтка китә һәм 67 меңе тылда хезмәт итә.&nbsp;</p>\r\n'),(989,'<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<h3>Медицина университеты тарихы</h3>\r\n\r\n<p>1814 елның 15 маенда Император Казан университетында медицина факультетының (&laquo;табиблар бүлеге, яисә медицина фәннәре бүлеге&raquo;) тантаналы ачылышы үтә. Казан университетының медицина факультеты ике революцияне (Февраль һәм Октябрь), Гражданнар сугышын, ачлыкны һәм җимереклекләрне кичерә һәм илебезнең төп фәнни һәм белем бирү үзәкләренең берсе буларак әһәмиятен саклап кала. Йөз елдан артык ул Урал, Идел буе, Себер өчен табиблар әзерләү үзәге булып тора. Ә 1930 елда әлеге факультет нигезендә Казан медицина институты оештырыла. 1940 нчы еллар чыгарылышыннан 400 гә якын кеше Бөек Ватан сугышы фронтларында һәлак була. &nbsp;КДМИ укытучылары һәм студентлары Казанда урнашкан госпитальләрдә эшли. Аларның күпләре орденнар һәм медальләр белән бүләкләнә. 1994 елның 29 апреленнән Казан дәүләт медицина институты университет статусын ала.&nbsp;</p>\r\n\r\n<h3>Казан дәүләт медицина университеты</h3>\r\n\r\n<p>1814 елның 14 маенда Казан университетында медицина факультеты ачыла. Ә бүген Татарстанда Казан дәүләт медицина университеты эшли. Анда киләчәктә яхшы табиблар булачак студентлар белем ала. Дөнья медицинасында Татарстанга дан китергән исемнәр дә шактый. Мәсәлән, &nbsp;хирург Александр Вишневский. Аның атаклы мазе Бөек Ватан сугышы елларында күпме кешенең гомерен саклап кала. Психоневролог Владимир Бехтерев. Аның баш мие эшчәнлеген өйрәнүгә караган хезмәтләре бүген дә галимнәргә ярдәм итә. Әлеге исемлекне тагын да дәвам итеп булыр иде. Казанда үз хезмәтләре белән &nbsp;илебез медицинасын данлаган фәнни медицина мәктәпләре формалаша.&nbsp;</p>\r\n'),(990,'<h3>Что такое дендрарий?</h3>\r\n\r\n<p>Дендрарий &ndash; фәнни-тәҗрибә максатларында агачлар һәм куаклар үстерелә торган территория. Анда үсемлекләрнең сирәк, уникаль төрләре булырга мөмкин.<br />\r\nҮсемлекләрнең аерым бер төре үстерелә торган дендрарийларның яисә дендрарий участокларының үз исемнәре бар. Мәсәлән, әгәр сиреньнәрне өйрәнәләр икән &nbsp;&ndash; сирингарий, ылыслылар артыннан күзәтәләр икән &nbsp;&ndash; кониферетум, талларныкы &ndash; салицетум һәм башкалар.&nbsp;<br />\r\nДендрарий территориясендә ял итәргә була. Иң мөһиме &ndash; рөхсәт ителгән сукмаклардан гына йөрү, әйләнә-тирә мохиткә зыян китермәү. Дендрарийда гадәттә маршрут һәм зоналар күрсәтелгән такталар урнаштырыла, бу мөстәкыйль килгән туристлар адашмасын өчен эшләнә.</p>\r\n'),(991,'<h3><strong>Идел-Кама табигать тыюлыгы </strong></h3>\r\n\r\n<p>Идел-Кама дәүләт табигать биосфера тыюлыгы 1960 елда оештырыла. Бу &ndash; Татарстанда бердәнбер шундый тыюлык. Ул ике участоктан тора: Раифа участогы Яшел Үзән районында, Казаннан 25 километр ераклыкта урнашкан. &nbsp;Бу чокырлары һәм сазлыклары да булган, әмма нигездә тигезлекле &nbsp;участок. Саралы участогы Лаеш районында, Татарстан башкаласыннан 60 километр ераклыкта, Куйбышев сусаклагычы ярларында урнашкан. Әлеге участокта биеклекләрнең төрлелеге очрый.&nbsp;<br />\r\nТыюлыкның 90 процентын урманнар алып тора. Монда имәннәр, наратлар, каеннар, юкәләр, зирекләр үсә. Кайбер үсемлекләр Татарстанның Кызыл китабына кертелгән. Мәсәлән, сарана лалә.<br />\r\nТыюлыкта имезүчеләрнең 50дән артык төре һәм кошларның 200гә якын төре яши.&nbsp;</p>\r\n'),(992,'<h3>Раифа дендрарие</h3>\r\n\r\n<p>Раифа дендрарие 1921 елда пәйда була. Ул баштарак зур булмаган территорияне биләп тора. Хәзер аның мәйданы якынча 35 футбол кырын сыйдыра. 1960 елда дендрарий Идел-Кама тыюлыгының бер өлеше булып исәпләнә башлый. Шул вакыттан башлап биредә экскурсияләр оештырыла.&nbsp;<br />\r\nДендрарий территориясе өч өлешкә бүленә: &laquo;Америка&raquo;, &laquo;Европа&raquo;, &laquo;Азия&raquo;. Анда өч континентка хас 500 дән артык төрдәге куак һәм агач үсә.&nbsp;<br />\r\n1978 елда Идел-Кама тыюлыгы дендрарие илебезнең Ботаника бакчалары советына кабул ителә. Ә 2003 &nbsp;елда ул Үсемлекләрне саклау буенча халыкара ботаника бакчалары советына керә.&nbsp;</p>\r\n'),(993,'<h3>Раифа дендрариендагы үсемлекләр&nbsp;</h3>\r\n\r\n<p>Раифа дендрариенда үсә торган үсемлекләр географик принцип белән утыртылган һәм өч секторда урнаштырылган. Азия бүлегендә 65 тән артык төрдәге үсемлекне очратырга була. Мәсәлән, амур бәрхете агачы. Бу агач бозлык чорына кадәр үскән реликт үсемлекләргә керә. Амур бәрхете бигрәк тә беренче кыраулардан соң матур була. Аның алтынсу ябалдашы кара эре җиләк тәлгәшләре белән бизәлә. Алар энҗе бөртекләрен хәтерләтә.&nbsp;<br />\r\n&laquo;Европа&raquo; секциясендә үсемлекләрнең 600 гә якын төре үсә. Мәсәлән, татар зелпесе. Ул бик матур декоратив куак. Җимешләре кеше ашар өчен яраклы түгел, әмма кошлар яратып ашый.<br />\r\n&laquo;Америка&raquo; бүлегендә үсемлекләрнең 45 тән артык төре үсә. Әлеге секция иң кызыклысы санала. Мондагы күп кенә агачлар элек Россия өчен экзотик исәпләнгән. Мәсәлән, шикәр өрәңгесе. Бу агач 200&ndash;300 ел яши. Америкада һәм Канадада кыш беткәндә яисә иртә язда аңардан өрәңге согы җыялар. Аңардан кулинариядә кулланыла торган өрәңге сиробы ясыйлар.</p>\r\n'),(994,'<h3>Авыл хуҗалыгы турында гомуми мәгълүмат</h3>\r\n\r\n<p>Кайбер азык-төлек продуктларын кешеләр урманда яисә диңгездә табалар. Ләкин борынгы заманнарда ук кешеләр хайваннарны аулау һәм файдалы үсемлекләрне җыю белән генә шөгыльләнмәгәннәр, бәлки аларның кайберләрен махсус рәвештә үрчетергә дә өйрәнгәннәр. Мондый шөгыль авыл хуҗалыгы дип атала. Авыл хуҗалыгында эшләүчеләргә үсемлекләр һәм хайваннар турында мәгълүматлы булырга, аларны дөрес итеп үстерә һәм карый белергә өйрәнергә кирәк. Безнең көннәрдә авыл хуҗалыгында эшләүчеләргә машиналар ярдәм итә: тракторлар, чәчкечләр, комбайннар, су сиптерү машиналары. Шуңа күрә авыл хуҗалыгында инженерларсыз да, галимнәрсез дә булмый.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"208\" alt=\"4295.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"left\"><span class=\"image-caption\">Механическое звено Открытого акционерного общества &laquo;Серп и молот&raquo; Аглуллина Г. ведет уборку зерновых. (2003 год, Высокогорский район РТ, автор Курамшин, редакция газеты &laquo;Республика Татарстан&raquo;)</span></p>\r\n'),(995,'<h3>Татарстанның авыл хуҗалыгы</h3>\r\n\r\n<p>Татарстанда авыл хуҗалыгы алга киткән. Республикада эре авыл хуҗалыгы предприятиеләре дә, зур булмаган фермер хуҗалыклары да бар. Татарстанда бөртекле культуралар, шикәр чөгендере һәм бәрәңге игелә. Ит, сөт, йомырка җитештерелә. Татарстанның әйдәп баручы авыл хуҗалыгы тармагы булып терлекчелек санала. Республикада шулай ук кошчылык, атлар асрау, куяннар, балыклар һәм бал кортлары үрчетү белән шөгыльләнәләр.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"206\" alt=\"3113.jpg\" height=\"393\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Экспериментальный вариант посева зерновых культур на полях Тюлячинского района. (Год неизвестен, Тюлячинский район РТ, автор неизвестен)</span></p>\r\n'),(996,'<h3>Кем ул агроном?</h3>\r\n\r\n<p>Авыл хуҗалыгында иң төп профессияләрнең берсе &ndash; агроном. Агроном үсемлекләр үсеше өчен шартлар тудыра, су, яктылык-җылылык һәм тукландыру режимнарын көйли. Ул туфракка ашлама кертүнең күләмен, вакытын, ысулларын билгели. Агроном җитәкчелегендә яңа сортлары үрчетелә, орлыкның шытучанлыгы һәм башка чәчүлек сыйфатлары тикшерелә, аларны чәчүгә әзерләү эшләре алып барыла. Агроном барлык чәчүлек эшләренең сыйфатына контрольлек итә, урып-җыю вакытын һәм чиратын билгели. Саклау чорында бөртеклеләрнең торышын &nbsp;күзәтә, температура режимын көйли. Агроном төп авыл хуҗалыгы техникасын белергә тиеш. Ул авыл хуҗалыгы культураларына янаган төрле авыруларны һәм корткычларны, алар белән көрәшү ысулларын өйрәнә.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"207\" alt=\"1991_13.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Вид поля сахарной свеклы Общества с ограниченной ответственностью &laquo;Колос&raquo; в Тетюшском муниципальном районе Республики Татарстан. (2017 год, Тетюшский р. РТ, автор Бадыкшин, Аппарат КМ)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(997,'<h3>Яхшы уңыш булсын өчен</h3>\r\n\r\n<p>Яхшы уңыш булсын өчен, аның турында кышыннан ук кайгырта башларга кирәк. Кырларда кар тупларга, орлыкларны алдан ук чәчүгә әзерләргә. Чәчү вакытын төгәл сайлау өчен, язын көн саен &nbsp;туфракны тикшереп торырга кирәк. Халыкта юкка гына язгы бер көн ел туйдыра димәгәннәр! Җәен чүп үләннәре белән көрәшне вакытында оештыру мөһим. Аннан соң уңышның өлгерүен күзәтеп торырга һәм кырлардан вакытында җыеп алырга. Уңышны җыеп алганнан соң, аны әле эшкәртергә кирәк. Моның өчен эшчеләр һәм инженерлар хезмәт иткән бик күп заводлар һәм фабрикалар бар. &nbsp;Анда шикәр, он, куертылган сөт, сыр ясыйлар. Һәм авыл хуҗалыгы продуктларыннан тагын бик күп тәмле һәм файдалы ризыклар җитештерәләр.</p>\r\n'),(998,'<h3>Что такое культура?</h3>\r\n\r\n<p>Үз-үзеңне тоту культурасы, физик культура, татар халкының мәдәнияте &ndash; бу сүзләр безгә бик еш очрый. Нәрсә соң ул мәдәният, культура? Сүзнең мәгънәсе күп. Бу тәрбия дә, белем дә, кешенең үсеше дә. Мәдәният &ndash; кеше тарафыннан тудырылган барлык яхшы әйберләр дияргә була.&nbsp;<br />\r\nМәдәният бик күп элементлардан тора. Аларны 4 төркемгә бүлергә мөмкин:<br />\r\nСимволлар &ndash; ул сүзләр, предметлар, ишарәләр, киенү гадәте. Болар барысы да халык традицияләренә туры килә. Мәсәлән, читекләр һәм түбәтәйләр.<br />\r\nГеройлар &ndash; чынбарлыктан алынган яисә уйлап чыгарылган персонажлар, алар башкаларга үрнәк булып тора. Мәсәлән, Идел буе Камыр батыры.<br />\r\nРитуаллар &ndash; көндәлек тормышта (мәсәлән, очрашканда кул бирешү) яисә бәйрәмнәрдә (мәсәлән, Сабан туенда капчык киеп йөгерү) башкарыла торган билгеле бер гамәлләр.&nbsp;<br />\r\nРухи кыйммәтләр &ndash; һәр халыкның яхшылык һәм яманлык, гаделлек һәм гаделсезлек турындагы күзаллаулары.</p>\r\n'),(999,'<h3>Татарстанның мәдәнияте</h3>\r\n\r\n<p>Безнең республикада төрле милләт вәкилләре яши. Аларның һәрберсенең үз мәдәнияте, үз традицияләре, үз бәйрәмнәре бар. Мәсәлән, русларның &laquo;Каравон&raquo; бәйрәме, татарларның &laquo;Сабантуе&raquo;, мордваларның &laquo;Балтай&raquo;, чувашларның &laquo;Уяв&raquo;, мариларның &laquo;Семык&raquo;, удмуртларның &laquo;Гырон быдтон&raquo; бәйрәмнәре дә булырга мөмкин. Татарстанның мәдәни тормышы төрле. Республикада күп музейлар, театрлар, китапханәләр. клублар, кинотеатрлар эшли. Татарстан территориясендә &nbsp;дөньякүләм әһәмияткә ия берничә мәдәният һәйкәле бар. &nbsp;Алар ЮНЕСКО сагына алынган.&nbsp;</p>\r\n'),(1000,'<h3>Татарстан театрлары</h3>\r\n\r\n<p>Театр &ndash; &nbsp;гаҗәеп урын, тылсымга ия урын. Әкият геройлары җанлана торган урын. Татарстанда һәркем үз күңеленә хуш килерлек театрны таба ала: бездә курчак, музыкаль, драма, опера һәм балет театрлары бар. Мәсәлән, республикабызның Әтнә районында Россиядә бердәнбер авыл дәүләт театры урнашкан. Ә Казанда опера һәм балет театрына барырга була. Анда ел саен 2 халыкара фестиваль үткәрелә. &nbsp;Фёдор Шаляпин исемендәге опера фестивале һәм Рудольф Нуриев исемендәге классик балет фестивале.&nbsp;</p>\r\n'),(1001,'<h3>Казан циркы</h3>\r\n\r\n<p>Казанда беренче стационар цирк 1890 елда төзелә. Аңа бертуган Никитиннар нигез сала. Габдулла Тукай үзенең &laquo;Печән базары, яхуд Яңа Кисекбаш&raquo; поэмасында әлеге циркка берничә шигъри юлын багышлый.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n&laquo;Алдымызда ат кәмитен күрәлем<br />\r\nҺәм Микитин җәмгатенә ирәлем.</p>\r\n\r\n<p>Бу Казанда хуп-хуп эшләр күп торыр,<br />\r\nҺич моның тик бери тәкый юк торыр.</p>\r\n\r\n<p>Хак Тәгалә нәрсә кыйлса ирке бар, &nbsp;&nbsp;<br />\r\nРус Микитиннең Казанда циркы бар.</p>\r\n\r\n<p>Шунда бардыр бер мөселман пәһлеван &nbsp;&ndash;<br />\r\nБик озын, бик көчле, гайрәтле җиван.</p>\r\n\r\n<p>Шәп батыр: Зәркум кеби, Салсал кеби;<br />\r\nХәйләгә оста, Сәет-Баттал кеби&raquo;.<br />\r\n&nbsp;Цирк бинасы агачтан эшләнгән була һәм кырык елга якын хезмәт итә. Аннан соң яңа агач бина корыла. Утыз елдан соң аны янгын юк итә. 1967 елда бер колоннасы да булмаган уникаль цирк бинасы барлыкка килә, ул оча торган тәлинкәне хәтерләтә. Аның диаметры &ndash; 65 метр, биеклеге 23 метр була. Күп еллар үтә. 2018 елда бинаны яңарталар. Цирк һәрвакыт кунакларны шатланып каршы ала.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n'),(1002,'<h3>Биография</h3>\r\n\r\n<p>Габдулла Тукай &ndash; бөек татар шагыйре һәм прозаигы, &nbsp;тәнкыйтьче һәм тәрҗемәче. Аны хәтта &laquo;татар Пушкины&raquo; дип тә атыйлар. Якты, әмма кыска гомер кичергән Габдулла Тукай хәзерге заман татар әдәби теленә һәм әдәбиятына &nbsp;төп нигезне сала. 19 яшендә Тукай русчадан татарчага беренче тәрҗемәләрен ясый. Ул тәрҗемә иткән әсәрләр Иван Крыловның мәсәлләре була.1904 елда Тукайның эшләре &laquo;Яңа гасыр&raquo; журналында басыла. Баштарак Тукай поэзиясендә &nbsp;гарәп-фарсы традицияләренә иярү күзәтелә, ләкин рус әдәбияты да аның әсәрләренә үз йогынтысын ясамый калмый. Авыр балачагына да карамастан, Габдулла Тукай үзен бәхетле саный һәм әсәрләренә дә иң уңай һәм хиссиятле мотивлар кертә.&nbsp;</p>\r\n'),(1003,'<h3>Детство и юность</h3>\r\n\r\n<p>1886 елның 26 апрелендә дини татар гаиләсендә бер малай туа, аңа Габдулла дип исем кушалар. Габдулланың әтисе мулла була. Ул бик иртә, Габдуллага ярты яшь тулып килгәндә үлеп китә. Кулында яшь бала белән калган әнисе дә дөньядан бик иртә китә. Тукайның балачак еллары туган авылы &ndash; Казан губернасының Кушлавыч авылында уза.<br />\r\nГабдулла дүрт яшендә тулы ятим кала, һәм аның әле бер, әле икенче гаиләдә тәрбияләнү чоры башлана. Ул үзенә карата игътибарны һәм кайгыртучанлыкны аз күрә, еш авырый торган бала булып үсә. Җаек (Уральск) шәһәрендәге сәүдәгәр Усмановлар гаиләсендә аңа барыннан да әйбәтрәк була. Монда аны мәдрәсәгә укырга бирәләр. Уку вакытында Габдулла үзен бик сәләтле бала итеп күрсәтә. Рус классына йөри башлый, анда ул бик теләп рус әдәбиятын өйрәнә. Аны бигрәк тә Лермонтов һәм Пушкин поэзиясе җәлеп итә. 16 яшендә &nbsp;Габдулла Тукай үзе дә шигырьләр яза башлый.&nbsp;</p>\r\n'),(1004,'<h3>Иҗат</h3>\r\n\r\n<p>1905 елда Габдулла Тукай мәдрәсәне тәмамлый. Тиздән ул Казанга кайта һәм алты ел дәвамында иҗат белән актив шөгыльләнә. Яшь шагыйрьнең бөтен әсәрләрендә үз халкы язмышы, намусы өчен борчылу чагыла. Тукай балалар өчен дә күп яза: &laquo;Шүрәле&raquo;, &laquo;Эшкә өндәү&raquo;, &laquo;Су анасы&raquo;. &nbsp;Тукай бик фәкыйрь яши һәм үзенең болай да нык булмаган сәламәтлеген тагын да какшата. Габдулла өйләнергә өлгерми, аның балалары юк. Ул үз гомерен тулысынча туган халкына хезмәт итүгә багышлый. Яшь шагыйрь 1913 елның 2 апрелендә, 27се туларга аз гына вакыт калгач вафат була.&nbsp;</p>\r\n'),(1005,'<h3>Халык мәхәббәте</h3>\r\n\r\n<p>Габдулла Тукай хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда метро станциясе, үзәк мәйдан, мәйданга якын сквер, башкаладагы бер урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"226\" alt=\"476.jpg\" height=\"420\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Панорама площади Тукая (Кольцо) с высоты птичьего полета. (2004 год, Казань, автор Губаев, редакция газеты &laquo;Время и деньги&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Татарстанның, Башкортостанның, Удмуртиянең, Мари Элның, Чиләбе һәм Свердловск өлкәләренең кайбер авылларында һәм шәһәрләрендә, Казахстанда, Үзбәкстанда һәм Төркиядә урамнар аның исеме белән атала;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда һәм Татарстанның башка торак пунктларында, Санкт-Петербургта, Җаекта, Мәскәүдә, Әстерханда, Чиләбе өлкәсендә, Төркиядә, Казахстанда һәйкәлләр куелган;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"228\" alt=\"1436.jpg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Памятник татарскому поэту Г. Тукаю, на площади Тукая. (2005год, Казань, автор Мухаметзянов, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда, Арча районының Яңа Кырлай авылында, Җаекта (Казахстан) музейлар ачылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Татарстанда бер район аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Татар дәүләт филармониясенә, Җаекта типографиягә аның исеме бирелгән;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Татарстанда әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә бирелә торган Дәүләт премиясе аның исеме белән атала;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;ел саен бәйрәмнәр үткәрелә: шагыйрьнең туган көнендә &ndash; Казанның Театр урамындагы һәйкәл каршында һәм Татарстан Республикасы көнендә (30 августта) &ndash; Тукай скверындагы һәйкәл янында;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Идел-Кама бассейны елгалары буенча йөри торган теплоход, Казан Халыкара аэропорты &nbsp;аның исеме белән атала.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"227\" alt=\"3137.jpg\" height=\"408\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Вид международного аэропорта &laquo;Казань&raquo;. (2002 год, Казань, автор Курамшин, редакция газеты &laquo;Республика татарстан&raquo;)</span></p>\r\n'),(1006,'<h3>Балачак&nbsp;һәм яшьлек</h3>\r\n\r\n<p>1886 елның 26 апрелендә дини татар гаиләсендә бер малай туа, аңа Габдулла дип исем кушалар. Габдулланың әтисе мулла була. Ул бик иртә, Габдуллага ярты яшь тулып килгәндә үлеп китә. Кулында яшь бала белән калган әнисе дә дөньядан бик иртә китә. Тукайның балачак еллары туган авылы &ndash; Казан губернасының Кушлавыч авылында уза.<br />\r\nГабдулла дүрт яшендә тулы ятим кала, һәм аның әле бер, әле икенче гаиләдә тәрбияләнү чоры башлана. Ул үзенә карата игътибарны һәм кайгыртучанлыкны аз күрә, еш авырый торган бала булып үсә. Җаек (Уральск) шәһәрендәге сәүдәгәр Усмановлар гаиләсендә аңа барыннан да әйбәтрәк була. Монда аны мәдрәсәгә укырга бирәләр. Уку вакытында Габдулла үзен бик сәләтле бала итеп күрсәтә. Рус классына йөри башлый, анда ул бик теләп рус әдәбиятын өйрәнә. Аны бигрәк тә Лермонтов һәм Пушкин поэзиясе җәлеп итә. 16 яшендә &nbsp;Габдулла Тукай үзе дә шигырьләр яза башлый.&nbsp;</p>\r\n'),(1007,'<h3>Строительство</h3>\r\n\r\n<p>В 1969 году было решено построить завод, на котором будут собирать большегрузные автомобили. Место для строительства выбирали долго. В итоге выбрали город Набережные Челны. На стройку съехались рабочие из разных уголков страны. В декабре 1969 года экскаватором был вынут первый ковш грунта. Началось строительство. В 1976 году с главного сборочного конвейера автомобильного завода сошёл первый камский грузовик. Всего&nbsp;через 3 года был выпущен 100-тысячный автомобиль, а в 2012 году &ndash; уже двухмиллионный!</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"166\" alt=\"164_7.jpg\" height=\"659\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Церемония закладки камня на месте будущего Камского комплекса заводов по производству большегрузных автомобилей КамАЗ.</span><span class=\"image-caption\"> </span><span class=\"image-caption\">(1969 г., личный архив фотожурналиста М. Ф. Шакирзянова )</span></p>\r\n\r\n<h3>&quot;КАМАЗ-мастер&quot;</h3>\r\n\r\n<p>В 1988 году была образована заводская гоночная команда &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;. Она является многократным призёром и семнадцатикратным (с учётом Дакара-2020) победителем супермарафона &laquo;Дакар&raquo;. Команда сама разрабатывает, проектирует, собирает гоночные грузовики и выступает на них в соревнованиях. Слово &laquo;мастер&raquo; в названии команды появилось в честь компании &laquo;Мастер&raquo;,&nbsp;производившей стройматериалы и двери, которая помогла команде в 1993 году, став её спонсором, когда в результате пожара на заводе сгорели моторы гоночных грузовиков. &nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"169\" alt=\"1303_13.jpeg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Руководитель команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; Владимир Чагин от имени команды дарит &laquo;Золотого бедуина&raquo; Президенту Республики Татарстан Рустаму Минниханову во время чествования команды в связи с победой в международном ралли &laquo;Дакар-2015&raquo; в Казанском Кремле. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<h3>&laquo;КАМАЗ&raquo; сегодня</h3>\r\n\r\n<p>На заводе &laquo;КАМАЗ&raquo; разрабатывают, изготавливают, собирают не только грузовые автомобили, прицепы, автобусы, двигатели, автопоезда, самосвалы, электробусы, автокраны, снегоочистители и другую технику. Каждый третий грузовик, который встречается на дорогах России, &ndash; это КАМАЗ. Комплекс заводов на Каме раскинулся на территории в 57 квадратных километров. Это немногим меньше площади одной из страны мира &ndash; Сан-Марино. До строительства завода в Набережных Челнах проживали около 27 тысяч человек. Сейчас же в городе более полумиллиона жителей!&nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"172\" alt=\"4035_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид сборочного цеха Открытого акционерного общества &laquo;КамАЗ&raquo; (2007 год, Набережные Челны, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<h3>Беспилотные КАМАЗы</h3>\r\n\r\n<p>На заводе &laquo;КАМАЗ&raquo; кроме привычных автомобилей разрабатывают беспилотные грузовики. Это автомобили, которые едут без водителей.&nbsp;<br />\r\nВ 2020 году беспилотные автомобили КАМАЗ тестировали в Арктике. Маршрут был сложный: низкие температуры, метель, плохая видимость. Беспилотники обменивались информацией и распознавали препятствия за доли секунды. Автомобили проехали 2,5 тысячи километров без единой аварии. Главное преимущество беспилотной машины перед обычной в том, что беспилотники не устают.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"171\" alt=\"5769_10.jpeg\" height=\"416\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Президент Российской Федерации Дмитрий&nbsp;Медведев во время встречи с татарстанской командой &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;&nbsp;&ndash;&nbsp;победителем ралли &laquo;Дакар-2009&raquo; на Ивановской площади Кремля у автомашин команды. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)<span class=\"image-caption\"><span style=\"color: rgb(86, 101, 112); font-size: 1em;\"></span></span></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"173\" alt=\"2066_10.jpeg\" height=\"297\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Встреча президента Республики Татарстан Минтимера Шаймиева с членами команды &laquo;КамАЗ-мастер&raquo; &ndash; победителя ралли &laquo;Лиссабон<span style=\"font-size: 1em;\">&raquo;</span><br />\r\nв Казанском Кремле. &nbsp;(Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n'),(1008,'<h3>Строительство</h3>\r\n\r\n<p>В 1969 году было решено построить завод, на котором будут собирать большегрузные автомобили. Место для строительства выбирали долго. В итоге выбрали город Набережные Челны. На стройку съехались рабочие из разных уголков страны. В декабре 1969 года экскаватором был вынут первый ковш грунта. Началось строительство. В 1976 году с главного сборочного конвейера автомобильного завода сошёл первый камский грузовик. Всего&nbsp;через 3 года был выпущен 100-тысячный автомобиль, а в 2012 году &ndash; уже двухмиллионный!</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"166\" alt=\"164_7.jpg\" height=\"659\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Церемония закладки камня на месте будущего Камского комплекса заводов по производству большегрузных автомобилей КамАЗ.</span><span class=\"image-caption\"> </span><span class=\"image-caption\">(1969 г., личный архив фотожурналиста М. Ф. Шакирзянова )</span></p>\r\n\r\n<h3>&quot;КАМАЗ-мастер&quot;</h3>\r\n\r\n<p>В 1988 году была образована заводская гоночная команда &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;. Она является многократным призёром и семнадцатикратным (с учётом Дакара-2020) победителем супермарафона &laquo;Дакар&raquo;. Команда сама разрабатывает, проектирует, собирает гоночные грузовики и выступает на них в соревнованиях. Слово &laquo;мастер&raquo; в названии команды появилось в честь компании &laquo;Мастер&raquo;,&nbsp;производившей стройматериалы и двери, которая помогла команде в 1993 году, став её спонсором, когда в результате пожара на заводе сгорели моторы гоночных грузовиков. &nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"169\" alt=\"1303_13.jpeg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Руководитель команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; Владимир Чагин от имени команды дарит &laquo;Золотого бедуина&raquo; Президенту Республики Татарстан Рустаму Минниханову во время чествования команды в связи с победой в международном ралли &laquo;Дакар-2015&raquo; в Казанском Кремле. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<h3>&laquo;КАМАЗ&raquo; сегодня</h3>\r\n\r\n<p>На заводе &laquo;КАМАЗ&raquo; разрабатывают, изготавливают, собирают не только грузовые автомобили, прицепы, автобусы, двигатели, автопоезда, самосвалы, электробусы, автокраны, снегоочистители и другую технику. Каждый третий грузовик, который встречается на дорогах России, &ndash; это КАМАЗ. Комплекс заводов на Каме раскинулся на территории в 57 квадратных километров. Это немногим меньше площади одной из стран&nbsp;мира &ndash; Сан-Марино. До строительства завода в Набережных Челнах проживали около 27 тысяч человек. Сейчас же в городе более полумиллиона жителей!&nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"172\" alt=\"4035_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид сборочного цеха Открытого акционерного общества &laquo;КамАЗ&raquo; (2007 год, Набережные Челны, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<h3>Беспилотные КАМАЗы</h3>\r\n\r\n<p>На заводе &laquo;КАМАЗ&raquo; кроме привычных автомобилей разрабатывают беспилотные грузовики. Это автомобили, которые едут без водителей.&nbsp;<br />\r\nВ 2020 году беспилотные автомобили КАМАЗ тестировали в Арктике. Маршрут был сложный: низкие температуры, метель, плохая видимость. Беспилотники обменивались информацией и распознавали препятствия за доли секунды. Автомобили проехали 2,5 тысячи километров без единой аварии. Главное преимущество беспилотной машины перед обычной в том, что беспилотники не устают.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"171\" alt=\"5769_10.jpeg\" height=\"416\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Президент Российской Федерации Дмитрий&nbsp;Медведев во время встречи с татарстанской командой &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;&nbsp;&ndash;&nbsp;победителем ралли&nbsp;&laquo;Дакар-2009&raquo;&nbsp;&ndash; на Ивановской площади Кремля у автомашин команды. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)<span class=\"image-caption\"><span style=\"color: rgb(86, 101, 112); font-size: 1em;\"></span></span></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"173\" alt=\"2066_10.jpeg\" height=\"297\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Встреча президента Республики Татарстан Минтимера Шаймиева с членами команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; &ndash; победителя ралли &laquo;Лиссабон<span style=\"font-size: 1em;\">&raquo;&nbsp;&ndash;</span><br />\r\nв Казанском Кремле. &nbsp;(Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n'),(1010,'<h2 class=\"mat-title\"><span>QR-коды</span></h2>\r\n'),(1011,'<div class=\"karaoke\">\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_306}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n</div>\r\n'),(1012,'<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"background-color: #ffd78b;padding: 10px;position: relative;bottom: 10px;\">Необходимы для мобильной игры.</span></p>\r\n'),(1013,'<h2 class=\"mat-title\"><span>Статьи &laquo;А ты знаешь, что...&raquo;</span></h2>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"background-color:#ecf0f1;padding:10px;\">Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</span></p>\r\n'),(1014,'<h2 class=\"mat-title\"><span>Песня-караоке</span></h2>\r\n'),(1015,'<div class=\"karaoke\">\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_307}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n</div>\r\n'),(1016,'<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"background-color: #ffd78b;padding: 10px;position: relative;bottom: 10px;\">Весёлая песня&nbsp;о 100-летии Татарской АССР.</span></p>\r\n'),(1020,'<h3>Татарстан Республикасы гимны</h3>\r\n'),(1021,'<h3>Гимнның тарихы&nbsp;</h3>\r\n\r\n<p>Гимн &ndash; тантаналы, данлаучы җыр. Гимн &ndash; дәүләт символларының берсе. Ул төрле тантаналы чараларда башкарыла.&nbsp;<br />\r\nТатарстан гимнының музыкасы 1993 елның 14 июлендә раслана. Көен татар композиторы Рөстәм Яхин яза. 20 ел дәвамында гимн сүзләрсез генә башкарыла. Ниһаять, &nbsp;2013 елда аның тексты кабул ителә. Рамазан Байтимеровның эшкәртелгән шигыре гимнның сүзләре итеп раслана. &nbsp;Гимнның тексты татар телендә сигез шигъри юлдан һәм рус телендә сигез шигъри юлдан тора.Татар шигырен рус теленә Филипп Пираев тәрҗемә итә.</p>\r\n'),(1022,'<h3>Гимн авторлары</h3>\r\n\r\n<p>Рөстәм Яхин &ndash; бөек татар композиторы һәм пианисты. Ул 1921 елның 16 августында Казанда туа. Музыка мәктәбен, &nbsp;аннан соң музыка училищесын тәмамлый. Соңрак Мәскәү консерваториясенә укырга керә, ләкин Бөек Ватан сугышы &nbsp;башлана. Сугыш елларында Яхин зенит-артиллерия дивизиясендә &ndash; укчы, аннан соң җыр һәм бию ансамблендә хезмәт итә. Сугыштан соң композитор укуын дәвам итә һәм, аны тәмамлап, Казанга кайта. Ул татар музыка дөньясын үстерүгә гаять зур өлеш кертә. Бик күп җырлар, романслар, инструменталь әсәрләр яза. Рөстәм Яхинның &laquo;Туган ягым&raquo; җырына язган көе &nbsp;1993 елда Татарстан Республикасы гимнының музыкасы итеп раслана.</p>\r\n'),(1023,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &laquo;Рустем Яхин. Сентиментальное путешествие&raquo; (1993 год)</span></p>\r\n'),(1024,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &laquo;Рустем Яхин. Сентиментальное путешествие&raquo; (1993 год)</span></p>\r\n'),(1025,'<p><concrete-picture fid=\"236\" alt=\"Вид памятника народному артисту СССР, композитору, пианисту, автору музыки Государственного гимна Республики Татарстан Рустему Яхину в сквере по улице Большая Красная напротив здания Казанской государственной.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Памятник народному артисту СССР, композитору, пианисту, автору музыки Государственного гимна Республики Татарстан Рустему Яхину в сквере по улице Большая Красная напротив здания Казанской государственной консерватории имени Н. Г. Жиганова&nbsp;(2017 год, Казань, автор М. Фролов, Аппарат КМ РТ)</span></p>\r\n'),(1026,'<p><concrete-picture fid=\"238\" alt=\"яхин2.jpg\" height=\"338\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Рустем Яхин</span></p>\r\n'),(1027,'<p>Рамазан Байтимеров &ndash; татар шагыйре. Ул 1923 елның 5 апрелендә Исмәгыйль авылында (Башкортостан) туа. Бер еллык укытучылар курсын тәмамлый. Бөек Ватан сугышы елларында хәрәкәттәге армия сафларында хезмәт итә. Сугыштан соң Казан университетында белем ала. Байтимеровның иҗаты кешеләр, туган як язмышына, Бөек Ватан сугышы вакыйгаларына багышлана. Аның күп кенә шигырьләре популяр җырлар булып китә. &laquo;Туган ягым&raquo; шигыре Татарстан Республикасы гимнының нигезе итеп алына.</p>\r\n'),(1028,'<h3>Текст гимна Республики Татарстан</h3>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">Мәңге яшә, газиз Ватаныбыз,<br />\r\nХалкым тели изге теләкләр!<br />\r\nГомерлеккә якын туган булып<br />\r\nЯши бездә төрле милләтләр.<br />\r\nКүп гасырлар кичкән чал тарихлы<br />\r\nДанлы илем, үзең бер дастан!<br />\r\nСиндә генә безнең язмышыбыз,<br />\r\nРеспубликам минем, Татарстан!</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">Цвети, священная земля моя,<br />\r\nДа будет мирным твой небосвод!<br />\r\nЕдиный дом у нас, одна семья,<br />\r\nЖивёт в согласии наш народ.<br />\r\nБогатый мудростью седых веков,<br />\r\nНадеждой, верою ты нам стал,<br />\r\nИ пусть хранит тебя моя любовь,<br />\r\nМоя Республика, мой Татарстан!</p>\r\n'),(1029,'<h3>Ноты Государственного гимна Республики Татарстан</h3>\r\n\r\n<p align=\"center\"><b>Музыкальная редакция </b></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><b>Государственного гимна Республики Татарстан </b></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><b>&nbsp;(музыка Рустема Яхина)</b></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><b><concrete-picture fid=\"235\" alt=\"1.jpg\" height=\"870\" width=\"600\" /></b></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fid=\"232\" alt=\"2.jpg\" height=\"911\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fid=\"231\" alt=\"3.jpg\" height=\"918\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fid=\"230\" alt=\"4.jpg\" height=\"915\" width=\"600\" /><concrete-picture fid=\"234\" alt=\"5.jpg\" height=\"903\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fid=\"233\" alt=\"6.jpg\" height=\"919\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1032,'<h3>Иннополис &ndash; Россиянең иң яшь шәһәре.&nbsp;</h3>\r\n\r\n<p>Иннополис Татарстанның Югары Ослан районында урнашкан. &nbsp;Яңа төрле шәһәр төзү идеясе 2010 елда туа. Башта мәгълүмати технологияләр өлкәсе белгечләре һәм аларның гаиләләре өчен зур булмаган торак пункт төзергә дип карар кылына. Аннан соң &laquo;IT-авыл&raquo; исемле проектны үзгәртәләр һәм 150 меңләп кеше яши алырлык шәһәр төзергә булалар. Бүген Әлмәт шәһәрендә якынча шулкадәр кеше яши.</p>\r\n\r\n<p class=\"content-editor-image-center\"><concrete-picture fid=\"261\" alt=\"Хэштег Иннополис перед Технопарком.jpg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1033,'<p>2012елның 9 июнендә төзелеш мәйданчыгында, шәһәрнең нигезенә, киләчәктә яшәячәк кешеләргә аталган язулы капсула күмелә. Беренче булып Иннополис университетын, студентлар өчен тулай торак һәм спорт комплексын &nbsp;төзи башлыйлар. &nbsp;Аннан соң технопарк һәм торак йортлар салуга керешәләр. &nbsp;2015 елның 1 гыйнварында &laquo;Иннополис&raquo; бистәсенә шәһәр статусы бирелә. 2015 елның 9 июнендә &nbsp;узган ачылыш тантанасында символик &laquo;төймәгә&raquo; басалар. Бу шул мизгелдән Иннополис рәсми төстә ачылды дигәнне аңлата.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p class=\"content-editor-image-center\"><concrete-picture fid=\"262\" alt=\"_51A5943_1.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1034,'<p>Иннополис университеты 2013 елда ачыла. Хәзерге вакытта анда төрле илләрдән килгән 800 гә якын студент белем ала. Университетта 15 фәнни-тикшеренү лабораториясе эшли. Белем нигездә инглиз телендә бирелә. Университетның үзенең кызыклы китапханәсе бар. Анда, зур язу өстәлләре, диваннар һәм кәнәфиләрдән тыш, тавыш ишетелми торган махсус капсулалар да урнаштырылган.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p class=\"content-editor-image-center\"><concrete-picture fid=\"263\" alt=\"Выпускной в Университете Иннополис.jpg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1035,'<p>2020 елның гыйнвары мәгълүматларына караганда, Иннополиста даими рәвештә 405 кеше яши. Шәһәрдә ике урам бар &ndash; Университет һәм Спорт урамнары. Балалар бакчасы, мәктәп, университет, спорт комплексы һәм берничә кафе эшли. &nbsp;Иннополис буйлап пилотсыз таксида йөрергә мөмкин. Шәһәрдәге һәр бина диярлек үзенчәлекле итеп төзелгән. Ә җир асты кичүе аэропортка охшаган.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p class=\"content-editor-image-center\"><concrete-picture fid=\"264\" alt=\"2.08.19-211.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1038,'<h3>Муса Җәлилнең сугышка кадәрге тормышы</h3>\r\n\r\n<p>Муса Җәлил (Муса Мостафа улы &nbsp;Җәлилов) &ndash; бөек татар шагыйре, Советлар Союзы Герое. Ул &nbsp;1906 елда Оренбург өлкәсенең Мостафа авылында туа. Җәлил күп укый: авыл мәктәбендә, &laquo;Хөсәения&raquo; мәдрәсәсендә, институтта, университетта. Татар балалар журналларында мөхәррир булып эшли. &laquo;Коммунист&raquo; газетасында әдәбият һәм сәнгать бүлеген җитәкли. Бөек Ватан сугышы башланыр алдыннан Муса Җәлил ике ел Казанда яши һәм Татарстан Язучылар берлегендә эшли.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"174\" alt=\"546.jpg\" height=\"882\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Джалиль Муса Мустафович &ndash; поэт, Герой Советского Союза, лауреат Ленинской премии (посмертно) (фото журнала &laquo;Сююмбике&raquo;; год и автор фото неизвестны)</span></p>\r\n\r\n<h3>Подвиг поэта</h3>\r\n\r\n<p>Бөек Ватан сугышының икенче көнендә Муса Җәлил, фронтка җибәрүләрен сорап, хәрби комиссариатта гариза бирә. Ул &laquo;Отвага&raquo; армия газетасында корреспондент булып эшли. Сугышның беренче атналарында Җәлил &laquo;Дошманга каршы&raquo; дип аталган шигырьләр циклы иҗат итә. Аңа сугышчан җырлар, маршлар, патриотик шигырьләр керә.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;1942 елның июне ахырында Муса Җәлил авыр яралана һәм әсирлеккә төшә. Тоткынлыкта көрәштәшләрен таба. Алар бергә яшерен оешма төзиләр. Хәрби әсирләрнең тоткынлыктан качуын оештыралар, фашистларга каршы листовкалар чыгаралар. Төрмәдә утырганда да Муса Җәлил шигырьләр яза. Кәгазь кисәкләренә язылган шигырьләрен дәфтәр итеп туплый. Соңрак әлеге шигырьләр җыентыклары бөтен дөньяга &laquo;Моабит дәфтәрләре&raquo; исеме астында билгеле була.<br />\r\n&nbsp; 1943 елның августында яшерен оешма эшчәнлеге ачыла һәм, аның эшендә катнашкан өчен, &nbsp;Муса Җәлил үлемгә хөкем ителә.<br />\r\n&nbsp; 1956 елның 2 февралендә Муса Җәлилгә Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң). Тагын бер елдан &nbsp;&laquo;Моабит дәфтәрләре&raquo; шигырьләр циклы Ленин премиясенә лаек була. &nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"176\" alt=\"4507_1.jpg\" height=\"440\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Вид здания Театра оперы и балета им. М. Джалиля (улица Театральная, 2) с площади Свободы.1933&ndash;1956 гг., архитекторыН. А. Скворцов, И. Г. Гайнутдинов (1965 г., Казань, автор &ndash; архитектор Н. Х. Халитов, из коллекции автора).</span><span class=\"image-caption\"> </span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<h3 style=\"text-align: center;\">Красная ромашка</h3>\r\n\r\n<p align=\"center\">(1942)</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Луч поляну осветил<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;И ромашки разбудил:<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Улыбнулись, потянулись,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Меж собой переглянулись.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ветерок их приласкал,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Лепестки заколыхал,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Их заря умыла чистой<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Свежею росой душистой.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Так качаются они,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Наслаждаются они.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Вдруг ромашки встрепенулись,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Все к подружке повернулись.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Эта девочка была<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Не как все цветы бела:<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Все ромашки, как ромашки,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Носят белые рубашки.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Все &ndash; как снег, она одна,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Словно кровь, была красна.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Вся поляна к ней теснилась: &ndash;<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Почему ты изменилась?</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;&ndash; Где взяла ты этот цвет?<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;А подружка им в ответ:<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;&ndash; Вот какое вышло дело.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ночью битва здесь кипела,</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;И плечо в плечо со мной<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Тут лежал боец-герой.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он с врагами стал сражаться,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он один, а их пятнадцать.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он их бил, не отступил,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Только утром ранен был.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Кровь из раны заструилась,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Я в крови его умылась.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он ушел, его здесь нет &ndash;<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Мне одной встречать рассвет.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;И теперь, по нем горюя,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Как Чулпан-звезда горю я.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"175\" alt=\"291.jpg\" class=\"content-editor-image-left\" height=\"903\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Памятник Мусе Джалилю на площади Первого мая&nbsp;(2000 год, Казань, автор М. Богодвид, редакция газеты &laquo;Сабантуй&raquo;).</span></p>\r\n\r\n<h3 style=\"text-align: center;\">Кызыл ромашка</h3>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">Иртәнге таң нурыннан<br />\r\nУянды ромашкалар.<br />\r\nЕлмаеп, хәл сорашып,<br />\r\nКүзгә-күз караштылар.<br />\r\nНазлады җил аларны<br />\r\nТибрәтеп ак чукларын,<br />\r\nТаң сипте өсләренә<br />\r\nХуш исле саф чыкларын.<br />\r\nЧәчкәләр, кәефләнеп,<br />\r\nҖай гына селкенделәр.<br />\r\nҺәм кинәт шунда гаҗәп<br />\r\nБер яңа хәл күрделәр.<br />\r\nЕрак түгел моңаеп<br />\r\nУтыра ромашка кызы,<br />\r\nТик чуклары ак түгел,<br />\r\nКан шикелле кып-кызыл.<br />\r\nРомашкалар бар да ак,<br />\r\nАерылмый бер-береннән;<br />\r\nНичек болай берүзе<br />\r\nУл кызылдан киенгән?<br />\r\nӘйттеләр: &laquo;Син, сеңелкәй,<br />\r\nНик үзгәрдең? Нишләдең?<br />\r\nНигә кызыл чукларың?<br />\r\nНидән алсу төсләрең?&raquo;<br />\r\nӘйтте кызыл ромашка:<br />\r\n&laquo;Төнлә минем яныма<br />\r\nЯтып батыр сугышчы<br />\r\nАтты дошманнарына.<br />\r\nУл берүзе сугышты<br />\r\nУнбиш укчыга каршы;<br />\r\nЧигенмәде, тик таңда<br />\r\nЯраланды кулбашы.<br />\r\nАның батыр ал каны<br />\r\nТамды минем чукларга.<br />\r\nМинем кызыл күлмәгем<br />\r\nБик охшады Чулпанга.<br />\r\nЕгет китте, мин калдым<br />\r\nКанын саклап чугымда,<br />\r\nКөн дә аны сагынып<br />\r\nБалкыйм мин таң нурында&raquo;.</p>\r\n'),(1039,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">&laquo;Джалиль всегда с нами&raquo;. Отрывок из киножурнала &laquo;На Волге широкой&raquo; (№ 11, 1983 г.).</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"><span style=\"text-align: center;\"></span></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Открытие музея Мусы Джалиля.</span></p>\r\n'),(1040,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">&laquo;Джалиль всегда с нами&raquo;. Отрывок из киножурнала &laquo;На Волге широкой&raquo; (№ 11, 1983 г). </span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Внучка Мусы Джалиля в музее своего великого дедушки.</span></p>\r\n'),(1043,'<h3>Первый общественный транспорт</h3>\r\n\r\n<p>Татарстанда җәмәгать транспорты 19 гасыр уртасында барлыкка килә. 1854 елда Казанда барабуслар &nbsp; һәм омнибуслар пәйда була. &nbsp;Барабус &ndash; үзенчәлекле кышкы транспорт төре. Әлеге атама татарчадан, &nbsp;&laquo;барабыз&raquo; &nbsp;сүзеннән килеп чыккан. Барабус &ndash; үрәчәле чана, аны ат тарта, чанада печән яисә салам тутырылган түшәк салынган була. Омнибуслар &ndash; күп урынлы арба, аны да атлар тарта. Алар автобусларның элгәрләре санала. Барабусларга һәм омнибусларга алмашка конка килә, аннан соң &ndash; трамвай. 1925 елда беренче автобуслар йөри башлый, 1948 елда &ndash; троллейбуслар. 2005 елда метро ачыла.</p>\r\n\r\n<h3>Трамвай тарихы</h3>\r\n\r\n<p>Трамвай &ndash; шәһәр пассажир җәмәгать транспортының иң күптәнге бер төре. Казанда трамвайлар тарихы 1875 елдан башлана. Ул елда ат тимер юлы ачыла. 25 елдан соң бөтен трамвайлар да электр ярдәмендә йөри башлый. &nbsp;20 гасыр башында Казанда 5 трамвай маршруты була. Алар номерлар буенча түгел, линия юнәлешләре буенча аталып йөртелә: Идел-Пролом, Воскресение, Грузин, Екатерина, Боҗра. Маршрутның гомуми озынлыгы 26 километрдан артыграк исәпләнә. Трамвай вагоннарының ачыгы да, ябыгы да була.&nbsp;<br />\r\n&nbsp;1967 елда Түбән Кама шәһәрендә дә трамвай юлы ачыла. 1973 елда &ndash; Яр Чаллыда.&nbsp;<br />\r\nХәзерге вакытта трамвайларда өч телдә &ndash; татар, рус, инглиз телләрендә &nbsp;игълан итә торган автоинформаторлар урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<h3>Троллейбус тарихы</h3>\r\n\r\n<p>Троллейбус &ndash; рельссыз транспорт чарасы. Ул &nbsp;электр энергиясен &laquo;мөгезләре&raquo; ярдәмендә &nbsp;ала. Троллейбус трамвай белән автобусның уңайлы якларын берләштерә. Троллейбусларны күбрәк шәһәрләрдә очратырга була. Гәрчә шәһәрара һәм халыкара троллейбус линияләре булса да. Троллейбуслар каты өслекле юллардан йөри. Беренче &nbsp;троллейбусны 19 гасырда Германиядә уйлап табалар. Мәскәүдә беренче троллейбус 1933 елда пәйда була. Ә 1948 елның &nbsp;27 ноябрендә Казанда беренче троллейбус маршруты ачыла. &nbsp;Линиягә 8 троллейбус чыга. Беренче тукталыштан соңгысына кадәр араны үтү өчен 10&ndash;12 минут вакыт китә. Маршрут дәвамында 2 генә светофор була. Маршрутның озынлыгы 11 километрны тәшкил итә. 1949 елда шәһәр буйлап инде 21 троллейбус йөри.</p>\r\n'),(1044,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">&laquo;Здравствуй, Штурман-бабай&raquo;. Отрывок из киножурнала &laquo;На Волге широкой&raquo; (№ 18, 1975 г.).</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Александр Леонтьевич Кармин &ndash; водитель первого автобуса в Казани. Во время Великой Отечественной войны сбил 19 самолётов. Свои боевые награды А. Кармин передал <s>Республиканскому</s> в музей ТАССР.</span></p>\r\n'),(1045,'<h3>Метро тарихы</h3>\r\n\r\n<p>Казан метросы &ndash; Россиядә иң яше. Ул 2005 елның 27 августында, Казанның меңьеллыгын бәйрәм иткән елда ачыла. Ә төзелеше &nbsp;1997 елда ук башлана. Метро ачылыш вакытында &nbsp;5 &nbsp;станция исәпләнә. Хәзерге вакытта (2020 ел) &nbsp;инде 11 станция эшли: Авиатөзелеш, Төньяк вокзал, Яшьлек, Кәҗә бистәсе, Кремль, Г.Тукай мәйданы, Сукно бистәсе, Әмәт, Горки, Җиңү проспекты, Имәнлек. Әмәт станциясе &ndash; җир өстендә, калган станцияләр җир астында. Алар арасында иң тирәне &ndash; Имәнлек станциясе.<br />\r\nМетрополитенда бөтен күрсәткечләр өч телдә: татар, рус һәм инглиз телләрендә язылган.</p>\r\n'),(1046,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Отрывок из киножурнала&nbsp;&laquo;Татарстан&raquo;&nbsp;(№ 1,&nbsp;1997 год ). Президент РТ Минтимер Шаймиев, глава администрации города Казани Камиль Исхаков, Герой Советского Союза Михаил Девятаев&nbsp;на площади Тукая&nbsp;закладывают капсулу в честь начала строительства метро в Казани.<b><i></i></b></span><span class=\"image-caption\"><b><i></i></b></span><br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><br />\r\n&nbsp;</p>\r\n'),(1049,'<h3>Строительство</h3>\r\n\r\n<p>1969 елда авыр йөк автомобильләре җитештерергә тиешле завод төзү турында карар кабул ителә. Төзелеш өчен урынны озак сайлыйлар. Нәтиҗәдә Яр Чаллы шәһәрендә тукталалар. Төзелешкә илнең төрле почмакларыннан төзүчеләр җыела. 1969 елның декабрендә экскаватор беренче чүмеч җирне ала. Төзелеш башлана. 1976 елда автомобиль заводының төп җыю конвейерыннан беренче йөк машинасы төшә. &nbsp;3 елдан соң заводта инде &nbsp;100&nbsp;000 автомобиль җыела. Ә инде 2012 елда &ndash; ике миллион!</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"166\" alt=\"164_7.jpg\" height=\"659\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Церемония закладки камня на месте будущего Камского комплекса заводов по производству большегрузных автомобилей КамАЗ.</span><span class=\"image-caption\"> </span><span class=\"image-caption\">(1969 г., личный архив фотожурналиста Шакирзянова М.Ф.)</span></p>\r\n\r\n<h3>&quot;КАМАЗ-мастер&quot;</h3>\r\n\r\n<p>1988 елда заводта &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; узышлар командасы оештырыла. Ул &laquo;Дакар&raquo; супермарафонында унҗиде тапкыр җиңә (Дакар-2020не дә кертеп), күп мәртәбәләр узышларның &nbsp;призёры була. Команда йөк машиналарын үзе эшли, проектлый, җыя һәм шуларга утырып ярышларда катнаша. &nbsp;Команда исемендәге &laquo;мастер&raquo; сүзе &nbsp;төзелеш материаллары һәм ишекләр җитештерүче &laquo;Мастер&raquo; компаниясе хөрмәтенә пәйда була. 1993 елгы янгында &nbsp;узыш автомобильләренең моторлары янып беткәч, әлеге компания ярдәм кулы суза. Ә аннан соң берничә ел команданың спонсоры була.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"169\" alt=\"1303_13.jpeg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Руководитель команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; Владимир Чагин от имени команды дарит &laquo;Золотого бедуина&raquo; Президенту Республики Татарстан Рустаму Минниханову во время чествования команды в связи с победой в международном ралли &laquo;Дакар-2015&raquo; в Казанском Кремле. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<h3>&laquo;КАМАЗ&raquo; бүген</h3>\r\n\r\n<p>&laquo;КАМАЗ&raquo; заводында йөк автомобильләрен генә түгел, башка техниканы да эшлиләр, ясыйлар һәм җыялар. Аларга тагылмалар, автобуслар, двигательләр, автопоездлар, үзбушаткычлар, электробуслар, автокраннар, кар чистарткычлар һәм башкалар керә. Россия юлларында очраган һәр өченче автомобиль &ndash; &nbsp;КАМАЗ. Чулман буендагы заводлар комплексы 57 квадрат километрлы территорияне били. Ул дөньядагы илләрнең берсе &ndash; Сан-Маринодан бераз гына азрак мәйданны алып тора. Завод төзелгәнгә кадәр Яр Чаллыда 27 меңгә якын кеше яши. Ә хәзерге вакытта шәһәрдә ярты миллионнан артык кеше гомер итә.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"172\" alt=\"4035_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид сборочного цеха Открытого акционерного общества &laquo;КамАЗ&raquo; (2007 год, Набережные Челны, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<h3>Пилотсыз КАМАЗлар</h3>\r\n\r\n<p>&laquo;КАМАЗ&raquo; заводында, гадәти автомобильләрдән тыш, пилотсыз йөк машиналары да җыела. Бу йөртүчеләрсез йөри торган автомобильләр. 2020 елда пилотсыз КАМАЗ автомобильләрен Арктикада сыныйлар. Йөк машиналары билгеләнгән маршрут буенча йөри. Маршрут шактый катлаулы: түбән температуралар, буран, күз күреме начар. Пилотсыз машиналар, мәгълүмат алмашып, алдагы каршылыкны секунд эчендә танырга сәләтле. Автомобильләр 2,5 мең километр юлны бернинди аварияләрсез узалар. Пилотсыз машиналарның гадәтиләр белән чагыштыргандагы төп өстенлеге &ndash; &nbsp;пилотсызлар арымый.&nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"171\" alt=\"5769_10.jpeg\" height=\"416\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Президент Российской Федерации Дмитрий&nbsp;Медведев во время встречи с татарстанской командой &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;&nbsp;&ndash;&nbsp;победителем ралли &laquo;Дакар-2009&raquo; на Ивановской площади Кремля у автомашин команды. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)<span class=\"image-caption\"><span style=\"color: rgb(86, 101, 112); font-size: 1em;\"></span></span></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"173\" alt=\"2066_10.jpeg\" height=\"297\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Встреча президента Республики Татарстан Минтимера Шаймиева с членами команды &laquo;КамАЗ-мастер&raquo; &ndash; победителя ралли &laquo;Лиссабон<span style=\"font-size: 1em;\">&raquo;</span><br />\r\nв Казанском Кремле. &nbsp;(Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n'),(1050,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">25 лет первому автомобилю &laquo;КамАЗ&raquo;. Отрывок из киножурнала &laquo;Татарстан&raquo; (2001 год, № 28)</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Президент Республики Татарстан Минтимер Шаймиев в цехе завода &laquo;КамАЗ&raquo; поздравляет участников сборки первого &laquo;КамАЗа&raquo; с 25-летием выпуска автомобиля &laquo;КамАЗ&raquo;.</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n'),(1053,'<h3>Шөгер нефть чыганагы</h3>\r\n\r\n<p>1941 елда республикада &nbsp;нефть табу максатында бораулау эшләре башлана. 1943 елның 25 июлендә &nbsp;Татарстанда 1 нче номерлы скважинадан тәүге нефть фонтаны ата. Скважина Шөгер авылы (бүген &ndash; Лениногорск районы) янында бораулана. Бер атнадан соң республикада Шөгер нефть чыганагы ачылуы турында хәбәр итәләр. Нәкъ менә шушы скважинадан Татарстанның зур нефте тарихы башлана&nbsp;да.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1054,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &laquo;Нефтяники Татарии&nbsp;(1981 г.).</span></p>\r\n'),(1055,'<h3>Ромашкино нефть чыганагы</h3>\r\n\r\n<p>1946 елда Шөгер чыганагыннан 20 км ераклыкта, &nbsp;Ромашкино авылы янында, 3 нче номерлы разведка &nbsp;скважинасы төзелеше башлана. 1948 елның &nbsp;июнендә тәүлегенә 120 тонна нефть чыгарырга сәләтле фонтан ата башлый. Әлеге нефть скважинасы әйләнәсендә, берничә километр ераклыкта яңалары бораулана. Анда да нефть фонтаннары ата. Шулай итеп Татарстанның көньяк-көнчыгышында уникаль Ромашкино нефть чыганагы ачыла. Ул дөньядагы иң эре ун чыганак исәбенә керә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"177\" alt=\"2176_1.jpg\" height=\"379\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Передовая бригада нефтяников Республики Татарстан на буровой.&nbsp;(2001 г., место неизвестно, автор неизвестен, редакция газеты &laquo;Мадани жомга&raquo;.)</span></p>\r\n'),(1056,'<h3>Нефтьтән нәрсәләр ясыйлар</h3>\r\n\r\n<p>1971 елда Татарстанда беренче миллиард тонна нефть чыгарыла. Бу республикада беренче чыганак ачылганнан соң 28 ел үткәч була. Ә 1981 елда икенче миллиард тонна нефть табыла. Табылган нефтьнең зур өлеше төрле ягулыклар җитештерүгә китә. Мәсәлән, бензин, керосин, дизель ягулыгы, суднолар өчен ягулык һәм башкалар. Шулай ук нефть синтетик тукымалар, пластмасса һәм резина җитештерүдә дә кулланыла.&nbsp;Нефтьне эшкәрткәннән соң калган калдыклар төзелеш материаллары &ndash; гудрон һәм битум ясау өчен файдаланыла. Ә битумга минераль матдәләр белән кушып &nbsp;асфальт ясыйлар. Нефтьтән майлау матдәләре, эреткечләр, дарулар, косметика һәм уенчыклар &nbsp;җитештерүдә кулланыла торган матдәләр алына.</p>\r\n'),(1057,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &laquo;Нефтяники Татарии&nbsp;(1981 г.).</span></p>\r\n'),(1058,'<h3>Нефть музейлары</h3>\r\n\r\n<p>Илдә беренче Нефть музее 1968 елда Лениногорскида ачыла. Музейда Татарстан нефте тарихы белән танышырга мөмкин. Залларда экспонатлар, макетлар, архив документлары урнаштырылган. Экскурсияләрне кызыклырак итү өчен заманча музей технологияләре дә кулланыла.&nbsp;<br />\r\n&nbsp;2015 елда Нефть музее киңәйтелә. Шөгердә битум заводы урынында ачык һава астындагы музей ачыла. Монда &nbsp;штольняны, эретү, нефть кудыру цехларын карарга була.</p>\r\n'),(1059,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &laquo;Нефтяники Татарии&nbsp;(1981 г.).</span></p>\r\n'),(1062,'<h3>Татарстанцы - герои Советского Союза</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Әхтәмов Сабир Әхтәм улы</span></strong>&nbsp;1926 елда Кукмара районында туа.<br />\r\n1944 елның октябрендә Көнчыгыш Пруссия өчен барган сугышларда кыюлык күрсәтә. &nbsp;Бик көчле ныгытылган Неммерсдорфны (хәзер Калининград өлкәсендә) штурмлаган вакытта Сабир Әхтәмов танкка каршы мылтыктан 1 танкны, 3 үзйөрешле артиллерия установкасын, 2 бронетранспортёрны &nbsp;һәм дошман снарядлары төялгән 2 йөк машинасын сафтан чыгара.<br />\r\n1945 елның 24 мартында командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия рядовое Әхтәмов Сабир Әхтәм улына, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.<br />\r\nСабир Әхтәмов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; 121нче лицейга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы &nbsp;урамга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Манзарас авылындагы гомуми белем бирү мәктәбенә аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Түбән Искебаш авылында бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районында мемориаль такта урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> 1911 елда Белгород өлкәсе Старая Безгинка авылында туа.<br />\r\nСугышның беренче елларында &nbsp;Александр Васильченко 1нче күчереп йөртүче &nbsp;авиация эскадрильясы отрядын җитәкли. Казан һәм Иркутск авиазаводларыннан &nbsp;фронтка Пе-2 &nbsp;бомбардировщикларын илтүдә катнаша.&nbsp;<br />\r\n1943 елның маеннан Васильченко Казандагы 22 нче авиазаводта очучы-сынаучы вазифасын башкара. Хәзер бу предприятие &nbsp;&ndash; &nbsp;С.П.Горбунов исемендәге Казан авиация заводы.<br />\r\n1957 елның 1 маенда &nbsp;яңа авиация техникасын сынау вакытында күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен полковник Васильченко Александр Григорьевичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; &nbsp;медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Александр Васильченко хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсендәге Новый Осколда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда сквер аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы скверда &ndash; һәйкәл;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Җиңү паркындагы Геройлар пантеонында &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсе &nbsp;Старая Безгинка авылында бюсты урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович</span></strong></p>\r\n\r\n<p>1900 елда Әлбәдән авылында &nbsp;(хәзерге Питрәч районы) туа.</p>\r\n\r\n<p>1941 елда Брест крепостеның Көнчыгыш форты оборонасын җитәкли.&nbsp;1957 елның 30 гыйнварында 1941 елда Брест крепосте оборонасы вакытында хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен Гаврилов Пётр Михайловичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Пётр Гаврилов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәчтә &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Брестта &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Краснодарда урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Күн авылында бюсты урнаштырылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Әлбәдән авылында музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Тянь-Шаньда бер биеклек аның исемен йөртә.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> 1917 елда Мордовиядәге Торбеево бистәсендә (хәзер &ndash; шәһәр тибындагы бистә) туа.&nbsp;<br />\r\nМихаил Девятаев һава сугышларында 9 дошман самолётын юк итә. 1944 елның 13 июлендә &nbsp; Девятаевның самолёты дошман басып алган территориягә бәреп төшерелә. Очучы әсирлеккә эләгә. &nbsp;1945 елның &nbsp;8 февралендә Михаил Девятаев, башка хәрби әсирләр белән бергә, дошман бомбардировщигын урлап, немец концлагереннан әлеге самолётка утырып кача.<br />\r\n1957 елның 15 августында &nbsp;Бөек Ватан сугышы чорында немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә күрсәткән кыюлыгы, батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен &nbsp;өлкән лейтенант Девятаев Михаил Петровичка, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Михаил Девятаев хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; аэроклуб;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Теплоход аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Казанда Арча зиратында һәйкәл куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида һәм башка шәһәрләрдә &laquo;Побег из ада&raquo; истәлек билгесе ачылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, ученый, первый генеральный конструктор Мостяков Ильдус, Председатель исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo; в день 80-летия со дня рождения. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рәхмәтуллин Шамил Сәет улы</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1920 елда Томскида эшче гаиләсендә туа.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1943 елның 30 сентябрендә Шамил Рәхмәтуллин дошман уты астында &nbsp;үз подразделениеләренең Белоруссиядә Днепр елгасын кичеп чыгуын оештыра. Ул җитәкләгән полк тәүлектән артык полкы&nbsp;дошман пехотасы һәм танклары һөҗүмен кире кайтара. Кыю сугышчы 1943 елның 1 октябрендә яу кырында &nbsp;батырларча &nbsp;һәлак була.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1944 елның 9 февралендә &nbsp;немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә &nbsp;командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен &nbsp;гвардия капитаны Рәхмәтуллин Шамил Сәет улына Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң).</p>\r\n\r\n<p>Шамил Рәхмәтуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Черниговта урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) кавалерия дивизиясенең барлык 78 Советлар Союзы Геройлары исемнәре белән бергә, аның исеме дә Башкортостан Республикасы Милли музеенда һәм 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) &nbsp;кавалерия дивизиясе музеенда урнаштырылган мемориаль такталарга алтын хәрефләр белән чокып язылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"198\" alt=\"7394_10.jpeg\" height=\"450\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Ветеран Великой Отечественной войны (1941-1945 гг.) Рахматуллин Шамиль Салахович с супругой у себя дома.</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани &nbsp;Биккенә улы</span></strong>&nbsp;улы 1905 елда Арча районы Иске Кишет авылында туа.&nbsp;<br />\r\n1943 елның 25 сентябрендә генерал-майор Гани Сафиуллин җитәкчелегендәге укчы корпусы &nbsp;Бородаевка һәм Домоткань авыллары янында (хәзер Украинаның Днепропетровск өлкәсе) Днепр елгасын кичә. Артиллерия полкы һәм дивизия көчләре белән дошманның бик күп контрһөҗүмнәре кире кайтарыла. Биш көн дәвам иткән сугышлар нәтиҗәсендә озынлыгы 25 км һәм киңлеге 15 км булган плацдармны алалар һәм шунда ныгып калалар.<br />\r\nСССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 26 октябрендәге Указы белән, хәрби берләшмәләр белән уңышлы җитәкчелек иткәне һәм шул вакытта күрсәтелгән шәхси кыюлыгы һәм батырлыгы өчен, генерал-майор Сафиуллин Гани Биккенә улына, Ленин ордены һәм &ldquo;Алтын Йолдыз&rdquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Гани Сафиуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Кама шәһәре кадетлар интернат-мәктәбе базасында төзелгән Идел буе федераль округының Татарстан кадетлар корпусына аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Арчада &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Иске Кишет (Арча районы) авылында &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Камада бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Иске Кишет авылында (Арча районы) музей комплексы ачылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Мәгубә Гусейн &nbsp;кызы (Хөсәен кызы)</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1912 елда Бәләбәй шәһәрендә (Башкортостан) туа.&nbsp;<br />\r\nМәгубә Сыртланова 780 сугышчан очыш ясый, аның исәбендә &ndash; 928 очыш сәгате, дошман өстенә 140 тонна бомба ташлый.&nbsp;<br />\r\n1946 &nbsp;елның 15 маенда һава сугышлары вакытында күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия өлкән лейтенанты Сыртланова Мәгубә Хөсәен кызына, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Мәгубә Сыртланова хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә (Башкортостан Республикасы) &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә 2 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белогорскида (Кырым Республикасы) бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда мемориаль такта урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә музее ачылган.</p>\r\n\r\n<h3>Хәрби формированиеләрнең саны</h3>\r\n\r\n<p>Хәрби формированиеләрдә сугышчыларның саны төрлечә була. Бу гаскәрләрнең төренә, тыныч вакыт яисә сугыш вакыты булуга карый. Төрле елларда составның саны да шулай ук үзгәрә.<br />\r\nМәсәлән, Бөек Ватан сугышы елларында укчы дивизиядә &ndash; 10 291 кеше, кавалерия дивизиясендә &ndash; &nbsp;8968 кеше, һава-десант дивизиясендә 12 600 кеше исәпләнә.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССР халкының фронтка ярдәме</h3>\r\n\r\n<p>Республика халкы фронтка ярдәм күрсәтүдә актив катнаша. Оборона фонды төзелә. ТАССР халкы үз акчаларын, зәркән бизәнү әйберләрен, алтын һәм көмешләрен &nbsp;ирекле рәвештә фондка тапшыра. Республика Калинин фронтына, 146 нчы, 334 нче, 352 нче, 33 нче укчы дивизияләренә, 202 нче авиация дивизиясенә, 930 нчы җиңел бомбалау авиация полкына, 145 нче аерым сапёр батальонына һ.б. частьларга шефлык итә. Фронтовиклар өчен җылы әйберләр һәм эчке киемнәр җыялар, бияләйләр бәйлиләр, тәмәке янчыклары тегәләр, бүләкләр туплыйлар. Сугыш еллары эчендә 10 миллион җылы кием җыеп фронтка озаталар.&nbsp;<br />\r\nРеспублика халкы акчаларына &laquo;Кызыл Татария&raquo;, &laquo;Татария колхозчысы&raquo; танк колонналары, Урта Дон бомбалау авиация дивизиясе төзелә. Казан тимер юл эшчеләре үз акчаларына &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo; бронепоездларын төзиләр. Ә аларның экипажларын үз эшчеләреннән туплыйлар. Тулысынча коралландырылган бронялы ике корабль Яшел Үзән кешеләре акчасына төзелә. Фронт ихтыяҗлары өчен Татарстан эшчеләре планнан тыш продукция тапшыралар, ә колхозчылар авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерәләр. Фронтовиклар гаиләләренә ярдәм фондлары оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССРга эвакуацияләү</h3>\r\n\r\n<p>1941 елның 22 июнендә фашистлар Германиясе сугыш игълан итмичә генә Советлар Союзына һөҗүм итә. Безнең республикага 226 меңгә якын кеше һәм 70 тән артык предприятие эвакуацияләнә. Алар арасында &ndash; Мәскәү авиация заводы, Мәскәү сәгать заводы, Ленинград фотокәгазь фабрикасы, Ленинград һәм Орёл өлкәләрендәге пыяла заводлары, &laquo;Большевик&raquo; Мәскәү кондитер фабрикасы һәм башка бик күпләр. Аларның күпчелеге Казанда, Чистайда һәм Алабугада урнаштырыла. ТАССРда 50 дән артык эвакогоспиталь оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>Тылдагы җитештерүләр</h3>\r\n\r\n<p>Республика фронтка 600 дән артык исемдәге корал, ядрәләр, сугыш кирәк-яраклары, кием-салым озатып тора. Күп заводлар үзгәртелә һәм оборона продукциясе ясый башлый. Киноплёнка заводы &nbsp;авиация плёнкасының яңа төрләрен җитештерүне үзләштерә. Язу машиналары һәм автогараж җиһазлары заводлары миналар, гранаталар, шартлаткыч һәм башка төр корал һәм сугыш кирәк-яраклары җитештерүгә күчә. Мех комбинаты колакчынлы башлыклар, комбинезоннар, унтылар, җылы кием-салым тегә. &nbsp;&laquo;Спартак&raquo; аяк киемнәре комбинаты армияне аяк киеме белән тәэмин итә. Җирле сәнәгать предприятиеләрендә парашютлар, кием-салым, маскировка халатлары һәм башка эшләнмәләр ясыйлар. Республика фронтка 10 меңнән артык У-2 (По-2) очкычын җыеп озата. ТАССРда Пе-2 һәм Пе-8 бомбардировщиклары, операцияләр өчен медицина җепләре җитештерелә.&nbsp;<br />\r\nСугыш елларында ТАССРда 22 яңа предприятие төзелә. Мәсәлән, ит комбинаты, консервлар заводы, электростанция, тукыма, итек һәм киез фабрикалары ачыла. 1943 елда Шөгер нефть чыганагы ачылганнан соң, сәнәгатьнең яңа &ndash; нефть тармагы пәйда була.&nbsp;</p>\r\n'),(1063,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год)</span></p>\r\n'),(1064,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год)</span></p>\r\n'),(1067,'<h3>Татарстанда медицина</h3>\r\n\r\n<p>Республикада медицина көчле адымнар ясый. Татарстан табиблары авыруларны җиңеп кенә калмый, аларны кисәтү белән дә шөгыльләнә. Табиблар &nbsp;кайбер очракларда могҗизага тиң уникаль операцияләр ясарга өйрәнделәр. Татарстанның әйдәп баручы медицина үзәкләре Россиядә генә түгел, чит илләрдә дә танылу ала. Әйтик, &nbsp;Республика клиник хастаханәсе, Балалар республика клиник хастаханәсе, Төбәкара клиника-диагностика үзәге һәм Травматология һәм ортопедия фәнни-тикшеренү үзәге. Республика шәһәрләрендә һәм хәтта зур булмаган бистәләрдә дә &nbsp;хастаханәләр, фельдшерлык пунктлары эшли.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"202\" alt=\"2206.jpg\" height=\"458\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Врач Галялетдинов Насих ведет прием больных в участковой больнице села Морты (2001 год, Сармановский район РТ, автор Шакирзянов, редакция газеты &laquo;Республика Татарстан&raquo;)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"203\" alt=\"8880_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Пациенты онкогематологического отделения Государственного автономного учреждения здравоохранения &laquo;Детская республиканская клиническая больница Министерства здравоохранения Республики Татарстан&raquo; во время праздника в палате.&nbsp; (2011 год, г.Казань, автор Хафизов Г. Редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n'),(1068,'<h3>Бөек Ватан сугышы елларында Татарстан медицинасы</h3>\r\n\r\n<p>Бөек Ватан сугышы елларында Татарстан илнең иң &nbsp;эре дәвалау үзәкләренең берсенә әверелә. Биредә яхшы җиһазландырылган хастаханәләр һәм югары квалификацияле табиблар эшли. Сугышның 15 нче көнендә үк Казан беренче төркем яралыларны кабул итә. 1941 ел ахырына республикада 30 мең урынга исәпләнгән 40 эвакогоспиталь эшли. Клиникаларның, институтларның, мәктәпләрнең, мәдәният сарайларының, клубларның, тулай торакларның, кунакханәләрнең, шифаханәләрнең һәм ял йортларының иң яхшы биналары госпитальләр итеп җиһазландырыла. Сугышның 4 елы эчендә 50 госпиталь оештырыла. Яралыларны поездларда &nbsp;гына түгел, Идел һәм Чулман елгалары буйлап судноларда да ташыйлар. ТАССР госпитальләрендә 334 мең яралы һәм авыру сугышчы дәваланып чыга. Аларның 207 меңе яңадан фронтка китә һәм 67 меңе тылда хезмәт итә.&nbsp;</p>\r\n'),(1069,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из киножурнала &quot;На Волге Широкой (№ 28, 1970 год). Производство нити для зашивания ран после хирургических операций - кетгута на одном из заводов Казани.</span></p>\r\n'),(1070,'<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<h3>Медицина университеты тарихы</h3>\r\n\r\n<p>1814 елның 15 маенда Император Казан университетында медицина факультетының (&laquo;табиблар бүлеге, яисә медицина фәннәре бүлеге&raquo;) тантаналы ачылышы үтә. Казан университетының медицина факультеты ике революцияне (Февраль һәм Октябрь), Гражданнар сугышын, ачлыкны һәм җимереклекләрне кичерә һәм илебезнең төп фәнни һәм белем бирү үзәкләренең берсе буларак әһәмиятен саклап кала. Йөз елдан артык ул Урал, Идел буе, Себер өчен табиблар әзерләү үзәге булып тора. Ә 1930 елда әлеге факультет нигезендә Казан медицина институты оештырыла. 1940 нчы еллар чыгарылышыннан 400 гә якын кеше Бөек Ватан сугышы фронтларында һәлак була. &nbsp;КДМИ укытучылары һәм студентлары Казанда урнашкан госпитальләрдә эшли. Аларның күпләре орденнар һәм медальләр белән бүләкләнә. 1994 елның 29 апреленнән Казан дәүләт медицина институты университет статусын ала.&nbsp;</p>\r\n\r\n<h3>Казан дәүләт медицина университеты</h3>\r\n\r\n<p>1814 елның 14 маенда Казан университетында медицина факультеты ачыла. Ә бүген Татарстанда Казан дәүләт медицина университеты эшли. Анда киләчәктә яхшы табиблар булачак студентлар белем ала. Дөнья медицинасында Татарстанга дан китергән исемнәр дә шактый. Мәсәлән, &nbsp;хирург Александр Вишневский. Аның атаклы мазе Бөек Ватан сугышы елларында күпме кешенең гомерен саклап кала. Психоневролог Владимир Бехтерев. Аның баш мие эшчәнлеген өйрәнүгә караган хезмәтләре бүген дә галимнәргә ярдәм итә. Әлеге исемлекне тагын да дәвам итеп булыр иде. Казанда үз хезмәтләре белән &nbsp;илебез медицинасын данлаган фәнни медицина мәктәпләре формалаша.&nbsp;</p>\r\n'),(1073,'<h3>Что такое дендрарий?</h3>\r\n\r\n<p>Дендрарий &ndash; фәнни-тәҗрибә максатларында агачлар һәм куаклар үстерелә торган территория. Анда үсемлекләрнең сирәк, уникаль төрләре булырга мөмкин.<br />\r\nҮсемлекләрнең аерым бер төре үстерелә торган дендрарийларның яисә дендрарий участокларының үз исемнәре бар. Мәсәлән, әгәр сиреньнәрне өйрәнәләр икән &nbsp;&ndash; сирингарий, ылыслылар артыннан күзәтәләр икән &nbsp;&ndash; кониферетум, талларныкы &ndash; салицетум һәм башкалар.&nbsp;<br />\r\nДендрарий территориясендә ял итәргә була. Иң мөһиме &ndash; рөхсәт ителгән сукмаклардан гына йөрү, әйләнә-тирә мохиткә зыян китермәү. Дендрарийда гадәттә маршрут һәм зоналар күрсәтелгән такталар урнаштырыла, бу мөстәкыйль килгән туристлар адашмасын өчен эшләнә.</p>\r\n'),(1074,'<h3><strong>Идел-Кама табигать тыюлыгы </strong></h3>\r\n\r\n<p>Идел-Кама дәүләт табигать биосфера тыюлыгы 1960 елда оештырыла. Бу &ndash; Татарстанда бердәнбер шундый тыюлык. Ул ике участоктан тора: Раифа участогы Яшел Үзән районында, Казаннан 25 километр ераклыкта урнашкан. &nbsp;Бу чокырлары һәм сазлыклары да булган, әмма нигездә тигезлекле &nbsp;участок. Саралы участогы Лаеш районында, Татарстан башкаласыннан 60 километр ераклыкта, Куйбышев сусаклагычы ярларында урнашкан. Әлеге участокта биеклекләрнең төрлелеге очрый.&nbsp;<br />\r\nТыюлыкның 90 процентын урманнар алып тора. Монда имәннәр, наратлар, каеннар, юкәләр, зирекләр үсә. Кайбер үсемлекләр Татарстанның Кызыл китабына кертелгән. Мәсәлән, сарана лалә.<br />\r\nТыюлыкта имезүчеләрнең 50дән артык төре һәм кошларның 200гә якын төре яши.&nbsp;</p>\r\n'),(1075,'<h3>Раифа дендрарие</h3>\r\n\r\n<p>Раифа дендрарие 1921 елда пәйда була. Ул баштарак зур булмаган территорияне биләп тора. Хәзер аның мәйданы якынча 35 футбол кырын сыйдыра. 1960 елда дендрарий Идел-Кама тыюлыгының бер өлеше булып исәпләнә башлый. Шул вакыттан башлап биредә экскурсияләр оештырыла.&nbsp;<br />\r\nДендрарий территориясе өч өлешкә бүленә: &laquo;Америка&raquo;, &laquo;Европа&raquo;, &laquo;Азия&raquo;. Анда өч континентка хас 500 дән артык төрдәге куак һәм агач үсә.&nbsp;<br />\r\n1978 елда Идел-Кама тыюлыгы дендрарие илебезнең Ботаника бакчалары советына кабул ителә. Ә 2003 &nbsp;елда ул Үсемлекләрне саклау буенча халыкара ботаника бакчалары советына керә.&nbsp;</p>\r\n'),(1076,'<h3>Раифа дендрариендагы үсемлекләр&nbsp;</h3>\r\n\r\n<p>Раифа дендрариенда үсә торган үсемлекләр географик принцип белән утыртылган һәм өч секторда урнаштырылган. Азия бүлегендә 65 тән артык төрдәге үсемлекне очратырга була. Мәсәлән, амур бәрхете агачы. Бу агач бозлык чорына кадәр үскән реликт үсемлекләргә керә. Амур бәрхете бигрәк тә беренче кыраулардан соң матур була. Аның алтынсу ябалдашы кара эре җиләк тәлгәшләре белән бизәлә. Алар энҗе бөртекләрен хәтерләтә.&nbsp;<br />\r\n&laquo;Европа&raquo; секциясендә үсемлекләрнең 600 гә якын төре үсә. Мәсәлән, татар зелпесе. Ул бик матур декоратив куак. Җимешләре кеше ашар өчен яраклы түгел, әмма кошлар яратып ашый.<br />\r\n&laquo;Америка&raquo; бүлегендә үсемлекләрнең 45 тән артык төре үсә. Әлеге секция иң кызыклысы санала. Мондагы күп кенә агачлар элек Россия өчен экзотик исәпләнгән. Мәсәлән, шикәр өрәңгесе. Бу агач 200&ndash;300 ел яши. Америкада һәм Канадада кыш беткәндә яисә иртә язда аңардан өрәңге согы җыялар. Аңардан кулинариядә кулланыла торган өрәңге сиробы ясыйлар.</p>\r\n'),(1079,'<h3>Авыл хуҗалыгы турында гомуми мәгълүмат</h3>\r\n\r\n<p>Кайбер азык-төлек продуктларын кешеләр урманда яисә диңгездә табалар. Ләкин борынгы заманнарда ук кешеләр хайваннарны аулау һәм файдалы үсемлекләрне җыю белән генә шөгыльләнмәгәннәр, бәлки аларның кайберләрен махсус рәвештә үрчетергә дә өйрәнгәннәр. Мондый шөгыль авыл хуҗалыгы дип атала. Авыл хуҗалыгында эшләүчеләргә үсемлекләр һәм хайваннар турында мәгълүматлы булырга, аларны дөрес итеп үстерә һәм карый белергә өйрәнергә кирәк. Безнең көннәрдә авыл хуҗалыгында эшләүчеләргә машиналар ярдәм итә: тракторлар, чәчкечләр, комбайннар, су сиптерү машиналары. Шуңа күрә авыл хуҗалыгында инженерларсыз да, галимнәрсез дә булмый.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"208\" alt=\"4295.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"left\"><span class=\"image-caption\">Механическое звено Открытого акционерного общества &laquo;Серп и молот&raquo; Аглуллина Г. ведет уборку зерновых. (2003 год, Высокогорский район РТ, автор Курамшин, редакция газеты &laquo;Республика Татарстан&raquo;)</span></p>\r\n'),(1080,'<h3>Татарстанның авыл хуҗалыгы</h3>\r\n\r\n<p>Татарстанда авыл хуҗалыгы алга киткән. Республикада эре авыл хуҗалыгы предприятиеләре дә, зур булмаган фермер хуҗалыклары да бар. Татарстанда бөртекле культуралар, шикәр чөгендере һәм бәрәңге игелә. Ит, сөт, йомырка җитештерелә. Татарстанның әйдәп баручы авыл хуҗалыгы тармагы булып терлекчелек санала. Республикада шулай ук кошчылык, атлар асрау, куяннар, балыклар һәм бал кортлары үрчетү белән шөгыльләнәләр.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"206\" alt=\"3113.jpg\" height=\"393\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Экспериментальный вариант посева зерновых культур на полях Тюлячинского района. (Год неизвестен, Тюлячинский район РТ, автор неизвестен)</span></p>\r\n'),(1081,'<h3>Кем ул агроном?</h3>\r\n\r\n<p>Авыл хуҗалыгында иң төп профессияләрнең берсе &ndash; агроном. Агроном үсемлекләр үсеше өчен шартлар тудыра, су, яктылык-җылылык һәм тукландыру режимнарын көйли. Ул туфракка ашлама кертүнең күләмен, вакытын, ысулларын билгели. Агроном җитәкчелегендә яңа сортлары үрчетелә, орлыкның шытучанлыгы һәм башка чәчүлек сыйфатлары тикшерелә, аларны чәчүгә әзерләү эшләре алып барыла. Агроном барлык чәчүлек эшләренең сыйфатына контрольлек итә, урып-җыю вакытын һәм чиратын билгели. Саклау чорында бөртеклеләрнең торышын &nbsp;күзәтә, температура режимын көйли. Агроном төп авыл хуҗалыгы техникасын белергә тиеш. Ул авыл хуҗалыгы культураларына янаган төрле авыруларны һәм корткычларны, алар белән көрәшү ысулларын өйрәнә.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"207\" alt=\"1991_13.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Вид поля сахарной свеклы Общества с ограниченной ответственностью &laquo;Колос&raquo; в Тетюшском муниципальном районе Республики Татарстан. (2017 год, Тетюшский р. РТ, автор Бадыкшин, Аппарат КМ)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1082,'<h3>Яхшы уңыш булсын өчен</h3>\r\n\r\n<p>Яхшы уңыш булсын өчен, аның турында кышыннан ук кайгырта башларга кирәк. Кырларда кар тупларга, орлыкларны алдан ук чәчүгә әзерләргә. Чәчү вакытын төгәл сайлау өчен, язын көн саен &nbsp;туфракны тикшереп торырга кирәк. Халыкта юкка гына язгы бер көн ел туйдыра димәгәннәр! Җәен чүп үләннәре белән көрәшне вакытында оештыру мөһим. Аннан соң уңышның өлгерүен күзәтеп торырга һәм кырлардан вакытында җыеп алырга. Уңышны җыеп алганнан соң, аны әле эшкәртергә кирәк. Моның өчен эшчеләр һәм инженерлар хезмәт иткән бик күп заводлар һәм фабрикалар бар. &nbsp;Анда шикәр, он, куертылган сөт, сыр ясыйлар. Һәм авыл хуҗалыгы продуктларыннан тагын бик күп тәмле һәм файдалы ризыклар җитештерәләр.</p>\r\n'),(1083,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма&nbsp;&laquo;Советская Татария&raquo; (1957 год)</span></p>\r\n'),(1086,'<h3>Что такое культура?</h3>\r\n\r\n<p>Үз-үзеңне тоту культурасы, физик культура, татар халкының мәдәнияте &ndash; бу сүзләр безгә бик еш очрый. Нәрсә соң ул мәдәният, культура? Сүзнең мәгънәсе күп. Бу тәрбия дә, белем дә, кешенең үсеше дә. Мәдәният &ndash; кеше тарафыннан тудырылган барлык яхшы әйберләр дияргә була.&nbsp;<br />\r\nМәдәният бик күп элементлардан тора. Аларны 4 төркемгә бүлергә мөмкин:<br />\r\nСимволлар &ndash; ул сүзләр, предметлар, ишарәләр, киенү гадәте. Болар барысы да халык традицияләренә туры килә. Мәсәлән, читекләр һәм түбәтәйләр.<br />\r\nГеройлар &ndash; чынбарлыктан алынган яисә уйлап чыгарылган персонажлар, алар башкаларга үрнәк булып тора. Мәсәлән, Идел буе Камыр батыры.<br />\r\nРитуаллар &ndash; көндәлек тормышта (мәсәлән, очрашканда кул бирешү) яисә бәйрәмнәрдә (мәсәлән, Сабан туенда капчык киеп йөгерү) башкарыла торган билгеле бер гамәлләр.&nbsp;<br />\r\nРухи кыйммәтләр &ndash; һәр халыкның яхшылык һәм яманлык, гаделлек һәм гаделсезлек турындагы күзаллаулары.</p>\r\n'),(1087,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год)</span></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Скульптор Садри Ахун во время работы над бюстом заслуженного деятеля искусств композитора Сайдашева Салиха. </span></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Композитор, заслуженный деятель искусств РСФСР Жиганов Назиб во время работы над симфонической поэмой &laquo;Кырлай&raquo;.</span></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Композиторы Муззафаров, Файзи, поэт Ерикей Ахмет, драматург Гиззат Тази, писатель Наджми Кави во время прослушивания симфонической поэмы &laquo;Кырлай&raquo;.</span></p>\r\n'),(1088,'<p>&nbsp;<concrete-picture fid=\"214\" alt=\"424_7.jpg\" height=\"385\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Оркестр народных инструментов Республики Татарстан во время выступления. В центре заслуженный деятель искусств Татарстана, руководитель ансамбля Нигметзянов Харис. (1994 год, Казань, автор Шакирзянов, личный архив фотожурналиста Шакирзянова М.Ф.)</span></p>\r\n'),(1089,'<h3>Татарстанның мәдәнияте</h3>\r\n\r\n<p>Безнең республикада төрле милләт вәкилләре яши. Аларның һәрберсенең үз мәдәнияте, үз традицияләре, үз бәйрәмнәре бар. Мәсәлән, русларның &laquo;Каравон&raquo; бәйрәме, татарларның &laquo;Сабантуе&raquo;, мордваларның &laquo;Балтай&raquo;, чувашларның &laquo;Уяв&raquo;, мариларның &laquo;Семык&raquo;, удмуртларның &laquo;Гырон быдтон&raquo; бәйрәмнәре дә булырга мөмкин. Татарстанның мәдәни тормышы төрле. Республикада күп музейлар, театрлар, китапханәләр. клублар, кинотеатрлар эшли. Татарстан территориясендә &nbsp;дөньякүләм әһәмияткә ия берничә мәдәният һәйкәле бар. &nbsp;Алар ЮНЕСКО сагына алынган.&nbsp;</p>\r\n'),(1090,'<p>Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год). Народный артист&nbsp;ТАССР&nbsp;Туишев Файзулла во время игры на гармошках.</p>\r\n'),(1091,'<h3>Татарстан театрлары</h3>\r\n\r\n<p>Театр &ndash; &nbsp;гаҗәеп урын, тылсымга ия урын. Әкият геройлары җанлана торган урын. Татарстанда һәркем үз күңеленә хуш килерлек театрны таба ала: бездә курчак, музыкаль, драма, опера һәм балет театрлары бар. Мәсәлән, республикабызның Әтнә районында Россиядә бердәнбер авыл дәүләт театры урнашкан. Ә Казанда опера һәм балет театрына барырга була. Анда ел саен 2 халыкара фестиваль үткәрелә. &nbsp;Фёдор Шаляпин исемендәге опера фестивале һәм Рудольф Нуриев исемендәге классик балет фестивале.&nbsp;</p>\r\n'),(1092,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год). Сцена из балета Яруллина Фаниса &laquo;Шурале&raquo;.</span></p>\r\n'),(1093,'<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"215\" alt=\"833_10.jpg\" height=\"434\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Государственный ансамбль песни и танца Республики Татарстан, лауреаты Государственной премии имени Г. Тукая и ордена Дружбы Народов&nbsp; во время выступления на гастролях. (Год неизвестен, место неизвестно, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сэхнэ&raquo;)</span></p>\r\n'),(1094,'<h3>Казан циркы</h3>\r\n\r\n<p>Казанда беренче стационар цирк 1890 елда төзелә. Аңа бертуган Никитиннар нигез сала. Габдулла Тукай үзенең &laquo;Печән базары, яхуд Яңа Кисекбаш&raquo; поэмасында әлеге циркка берничә шигъри юлын багышлый.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n&laquo;Алдымызда ат кәмитен күрәлем<br />\r\nҺәм Микитин җәмгатенә ирәлем.</p>\r\n\r\n<p>Бу Казанда хуп-хуп эшләр күп торыр,<br />\r\nҺич моның тик бери тәкый юк торыр.</p>\r\n\r\n<p>Хак Тәгалә нәрсә кыйлса ирке бар, &nbsp;&nbsp;<br />\r\nРус Микитиннең Казанда циркы бар.</p>\r\n\r\n<p>Шунда бардыр бер мөселман пәһлеван &nbsp;&ndash;<br />\r\nБик озын, бик көчле, гайрәтле җиван.</p>\r\n\r\n<p>Шәп батыр: Зәркум кеби, Салсал кеби;<br />\r\nХәйләгә оста, Сәет-Баттал кеби&raquo;.<br />\r\n&nbsp;Цирк бинасы агачтан эшләнгән була һәм кырык елга якын хезмәт итә. Аннан соң яңа агач бина корыла. Утыз елдан соң аны янгын юк итә. 1967 елда бер колоннасы да булмаган уникаль цирк бинасы барлыкка килә, ул оча торган тәлинкәне хәтерләтә. Аның диаметры &ndash; 65 метр, биеклеге 23 метр була. Күп еллар үтә. 2018 елда бинаны яңарталар. Цирк һәрвакыт кунакларны шатланып каршы ала.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n'),(1095,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год). &nbsp;Сцена из оперы композитора Жиганова На&shy;зиба &laquo;Алтынчеч&raquo;</span></p>\r\n'),(1098,'<h3>Биография</h3>\r\n\r\n<p>Габдулла Тукай &ndash; бөек татар шагыйре һәм прозаигы, &nbsp;тәнкыйтьче һәм тәрҗемәче. Аны хәтта &laquo;татар Пушкины&raquo; дип тә атыйлар. Якты, әмма кыска гомер кичергән Габдулла Тукай хәзерге заман татар әдәби теленә һәм әдәбиятына &nbsp;төп нигезне сала. 19 яшендә Тукай русчадан татарчага беренче тәрҗемәләрен ясый. Ул тәрҗемә иткән әсәрләр Иван Крыловның мәсәлләре була.1904 елда Тукайның эшләре &laquo;Яңа гасыр&raquo; журналында басыла. Баштарак Тукай поэзиясендә &nbsp;гарәп-фарсы традицияләренә иярү күзәтелә, ләкин рус әдәбияты да аның әсәрләренә үз йогынтысын ясамый калмый. Авыр балачагына да карамастан, Габдулла Тукай үзен бәхетле саный һәм әсәрләренә дә иң уңай һәм хиссиятле мотивлар кертә.&nbsp;</p>\r\n'),(1099,'<h3>Балачак&nbsp;һәм яшьлек</h3>\r\n\r\n<p>1886 елның 26 апрелендә дини татар гаиләсендә бер малай туа, аңа Габдулла дип исем кушалар. Габдулланың әтисе мулла була. Ул бик иртә, Габдуллага ярты яшь тулып килгәндә үлеп китә. Кулында яшь бала белән калган әнисе дә дөньядан бик иртә китә. Тукайның балачак еллары туган авылы &ndash; Казан губернасының Кушлавыч авылында уза.<br />\r\nГабдулла дүрт яшендә тулы ятим кала, һәм аның әле бер, әле икенче гаиләдә тәрбияләнү чоры башлана. Ул үзенә карата игътибарны һәм кайгыртучанлыкны аз күрә, еш авырый торган бала булып үсә. Җаек (Уральск) шәһәрендәге сәүдәгәр Усмановлар гаиләсендә аңа барыннан да әйбәтрәк була. Монда аны мәдрәсәгә укырга бирәләр. Уку вакытында Габдулла үзен бик сәләтле бала итеп күрсәтә. Рус классына йөри башлый, анда ул бик теләп рус әдәбиятын өйрәнә. Аны бигрәк тә Лермонтов һәм Пушкин поэзиясе җәлеп итә. 16 яшендә &nbsp;Габдулла Тукай үзе дә шигырьләр яза башлый.&nbsp;</p>\r\n'),(1100,'<h3>Иҗат</h3>\r\n\r\n<p>1905 елда Габдулла Тукай мәдрәсәне тәмамлый. Тиздән ул Казанга кайта һәм алты ел дәвамында иҗат белән актив шөгыльләнә. Яшь шагыйрьнең бөтен әсәрләрендә үз халкы язмышы, намусы өчен борчылу чагыла. Тукай балалар өчен дә күп яза: &laquo;Шүрәле&raquo;, &laquo;Эшкә өндәү&raquo;, &laquo;Су анасы&raquo;. &nbsp;Тукай бик фәкыйрь яши һәм үзенең болай да нык булмаган сәламәтлеген тагын да какшата. Габдулла өйләнергә өлгерми, аның балалары юк. Ул үз гомерен тулысынча туган халкына хезмәт итүгә багышлый. Яшь шагыйрь 1913 елның 2 апрелендә, 27се туларга аз гына вакыт калгач вафат була.&nbsp;</p>\r\n'),(1101,'<p>Отрывок из фильма &quot;Тукай&quot; (1969 год)</p>\r\n'),(1102,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &quot;Габдулла Тукай&quot; (1986 год)</span></p>\r\n'),(1103,'<h3>Халык мәхәббәте</h3>\r\n\r\n<p>Габдулла Тукай хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда метро станциясе, үзәк мәйдан, мәйданга якын сквер, башкаладагы бер урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"226\" alt=\"476.jpg\" height=\"420\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Панорама площади Тукая (Кольцо) с высоты птичьего полета. (2004 год, Казань, автор Губаев, редакция газеты &laquo;Время и деньги&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Татарстанның, Башкортостанның, Удмуртиянең, Мари Элның, Чиләбе һәм Свердловск өлкәләренең кайбер авылларында һәм шәһәрләрендә, Казахстанда, Үзбәкстанда һәм Төркиядә урамнар аның исеме белән атала;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда һәм Татарстанның башка торак пунктларында, Санкт-Петербургта, Җаекта, Мәскәүдә, Әстерханда, Чиләбе өлкәсендә, Төркиядә, Казахстанда һәйкәлләр куелган;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"228\" alt=\"1436.jpg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Памятник татарскому поэту Г. Тукаю, на площади Тукая. (2005год, Казань, автор Мухаметзянов, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда, Арча районының Яңа Кырлай авылында, Җаекта (Казахстан) музейлар ачылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Татарстанда бер район аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Татар дәүләт филармониясенә, Җаекта типографиягә аның исеме бирелгән;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Татарстанда әдәбият һәм сәнгать өлкәсендә бирелә торган Дәүләт премиясе аның исеме белән атала;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;ел саен бәйрәмнәр үткәрелә: шагыйрьнең туган көнендә &ndash; Казанның Театр урамындагы һәйкәл каршында һәм Татарстан Республикасы көнендә (30 августта) &ndash; Тукай скверындагы һәйкәл янында;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Идел-Кама бассейны елгалары буенча йөри торган теплоход, Казан Халыкара аэропорты &nbsp;аның исеме белән атала.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fid=\"227\" alt=\"3137.jpg\" height=\"408\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Вид международного аэропорта &laquo;Казань&raquo;. (2002 год, Казань, автор Курамшин, редакция газеты &laquo;Республика татарстан&raquo;)</span></p>\r\n'),(1108,'<p><span class=\"image-caption\">Канал &quot;Путешествия по свету&quot;</span></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">&nbsp;<a href=\"https://www.youtube.com/channel/UCpcp6UqRPKdiQ78kCQdtf6w\">https://www.youtube.com/channel/UCpcp6UqRPKdiQ78kCQdtf6w</a></span></p>\r\n'),(1111,'<p><span style=\"font-size:18px;\"><span style=\"color:#c0392b;\">100 Лет Нашему Дому - на английском языке</span></span></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:FID_DL_265}\" target=\"_blank\"><span class=\"btn btn-primary\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"fa fa-file-text fa-3\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;</i>Скачать</span></a></p>\r\n'),(1112,'<p>&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; проекты ТАССР оешуга 100 ел тулуга багышланган. 1920 елда ТАССР оешу турындагы Декретны В.И. Ленин, Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты рәисе М. И. Калинин һәм Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты секретаре А. С. Енукидзе имзалый.</p>\r\n\r\n<p>Бу еллар дәвамында безнең республика үсте, барлык юнәлешләрдә дә үсеш алды. &laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; проекты республикабызның ничек үзгәрүе, аның елдан-ел матурая баруы турында сөйли.</p>\r\n\r\n<p>Проект кәгазь басмадан, мобиль уеннардан һәм порталдан тора. Проектның барлык өлешләре дә үзара бәйләнгән һәм республикабызның 100 еллык тарихы белән бәйле.</p>\r\n\r\n<p>&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; нәфис басмасы 13 бүлектән тора, анда республикабызның 100 ел эчендә ничек яшәве турында мәгълүмат һәм фактлар урнаштырылган. Бүлекләр ахырында иҗади һәм практик биремнәр бар. Шулай ук китап битләрендә махсус QR-кодлар бар. Аларны мобиль җайланманың камерасы ярдәмендә ачып, махсус программа йөкләргә һәм 100летнашемудому.рф. порталына күчәргә мөмкин.</p>\r\n\r\n<p>100летнашемудому.рф порталында мөмкин:&nbsp;</p>\r\n\r\n<ul>\r\n	<li>Татарстан Республикасы Дәүләт гимны тыңларга һәм җырларга;</li>\r\n	<li>безнең республика турында кызыклы &nbsp;уеннар, җырлар, республикага кагылышлы фактлар белән тулыландырылган мобиль кушымтаны йөкләргә;&nbsp;</li>\r\n	<li>Татарстан Республикасы турында архив фотоларын һәм видеоматериалларын күрергә;</li>\r\n	<li>Татарстан Республикасы үсешенең мөһим юллары &ndash; сәнәгать, мәгариф, медицина һәм башка тармаклар турында өстәмә мәгълүматны укып чыгарга.</li>\r\n</ul>\r\n'),(1115,'<p style=\"text-align:center;\"><a href=\"https://play.google.com/store/apps/details?id=ru.tatarmultfilm.moytatarstan&amp;utm_source=from-site&amp;utm_campaign=release&amp;pcampaignid=pcampaignidMKT-Other-global-all-co-prtnr-py-PartBadge-Mar2515-1\"><img alt=\"Доступно в Google Play\" src=\"https://play.google.com/intl/en_us/badges/static/images/badges/ru_badge_web_generic.png\" width=\"250\" /></a></p>\r\n'),(1116,'<p style=\"text-align:center;\"><a href=\"https://apps.apple.com/us/app/id1528912363\" target=\"_blank\"><concrete-picture fid=\"68\" alt=\"Доступно в AppStore\" width=\"215\" /></a></p>\r\n'),(1134,'<p><a href=\"http://xn--100-8cdueb9bmbgq0csd7e.xn--p1ai/\"><concrete-picture fID=\"40\" alt=\"100летнашемудому.рф\" height=\"100\" width=\"276\" /></a></p>\r\n'),(1136,'<p>Проект &laquo;100 лет нашему дому&raquo; посвящен 100-летию образования Татарской АССР. В 1920 году декрет об образовании ТАССР был подписан председателем Совнаркома В. И. Лениным, председателем Всероссийского Центрального Исполнительного комитета М. И. Калининым и секретарем ВЦИК А.С. Енукидзе.</p>\r\n\r\n<p>Все эти годы наша республика росла, развивалась во всех направлениях. Проект &laquo;100 лет нашему дому&raquo; рассказывает о том, как изменилась республика, о том, как с каждым годом она становится всё прекраснее.</p>\r\n\r\n<p>Проект состоит из печатного издания, мобильных игр и портала. Все части проекта взаимосвязаны и имеют отношение к 100-летней истории развития нашей республики.</p>\r\n\r\n<p>Художественное издание &laquo;100 лет нашему дому&raquo; состоит из 13 глав, где размещены информация и факты о том, как жила наша республика эти 100 лет. В конце глав есть творческие и практические задания. А ещё на страницах книги имеются специальные QR-коды. Наведя на них камеру мобильного устройства, можно скачать специальную программу и перейти на портал 100летнашемудому.рф.</p>\r\n\r\n<p>На портале 100летнашемудому.рф можно:</p>\r\n\r\n<ul>\r\n	<li>послушать и спеть Государственный Гимн Республики Татарстан;</li>\r\n	<li>скачать мобильное приложение с весёлыми и познавательными играми, песнями о нашей республике, фактами из жизни республики;</li>\r\n	<li>увидеть архивное фото и видеоматериалы о Республике Татарстан;</li>\r\n	<li>прочесть дополнительную информацию о важнейших вехах развития Республики Татарстан &ndash; в промышленности, образовании, медицине и других отраслях.</li>\r\n</ul>\r\n'),(1137,'<h3>Авторы гимна Республики Татарстан</h3>\r\n\r\n<p>Рустем Яхин &ndash; великий татарский композитор и пианист. Он родился 16 августа 1921 года в Казани. Закончил музыкальную школу, музыкальное училище. Поступил в Московскую консерваторию, но началась Великая Отечественная война. В годы войны Яхин был стрелком в зенитно-артиллерийской дивизии, затем служил в ансамбле песни и пляски Московского фронта ПВО. После войны он закончил учёбу и вернулся в Казань. Рустем Яхин внёс огромный вклад&nbsp;в развитие национальной&nbsp;татарской музыки. Написал множество песен, романсов, инструментальных произведений. Музыка Рустема Яхина к песне &laquo;Туган ягым&raquo; (&laquo;Родной край&raquo;) в 1993 году стала гимном Республики Татарстан.</p>\r\n'),(1138,'<p><concrete-picture fID=\"236\" alt=\"Вид памятника народному артисту СССР, композитору, пианисту, автору музыки Государственного гимна Республики Татарстан Рустему Яхину в сквере по улице Большая Красная напротив здания Казанской государственной.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Памятник народному артисту СССР, композитору, пианисту, автору музыки Государственного гимна Республики Татарстан Рустему Яхину в сквере по улице Большая Красная, напротив здания Казанской государственной консерватории имени Н. Г. Жиганова&nbsp;(2017 год, Казань, автор М. Фролов, Аппарат КМ РТ).</span></p>\r\n'),(1139,'<p>Университет Иннополис&nbsp;действует с&nbsp;2013 года. В настоящее время в нём учится почти 800 студентов из разных стран. В университете открыты 15 научно-исследовательских лабораторий. Преподавание ведётся в основном на английском языке. В огромной университетской библиотеке кроме письменных столов, диванов и кресел размещены специальные капсулы с шумоизоляцией.</p>\r\n\r\n<p class=\"content-editor-image-center\"><concrete-picture fID=\"263\" alt=\"Выпускной в Университете Иннополис.jpg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1140,'<h3>Строительство</h3>\r\n\r\n<p>В 1969 году было решено построить завод, на котором будут собирать большегрузные автомобили. Место для строительства выбирали долго. В итоге выбрали город Набережные Челны. На стройку съехались рабочие из разных уголков страны. В декабре 1969 года экскаватором был вынут первый ковш грунта. Началось строительство. В 1976 году с главного сборочного конвейера автомобильного завода сошёл первый камский грузовик. Всего&nbsp;через 3 года был выпущен 100-тысячный автомобиль, а в 2012 году &ndash; уже двухмиллионный!</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"166\" alt=\"164_7.jpg\" height=\"659\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Церемония закладки камня на месте будущего Камского комплекса заводов по производству большегрузных автомобилей КамАЗ.</span><span class=\"image-caption\"> </span><span class=\"image-caption\">(1969 г., личный архив фотожурналиста М. Ф. Шакирзянова)</span></p>\r\n\r\n<h3>&quot;КАМАЗ-мастер&quot;</h3>\r\n\r\n<p>В 1988 году была образована заводская гоночная команда &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;. Она является многократным призёром и семнадцатикратным (с учётом Дакара-2020) победителем супермарафона &laquo;Дакар&raquo;. Команда сама разрабатывает, проектирует, собирает гоночные грузовики и выступает на них в соревнованиях. Слово &laquo;мастер&raquo; в названии команды появилось в честь компании &laquo;Мастер&raquo;,&nbsp;производившей стройматериалы и двери, которая помогла команде в 1993 году, став её спонсором, когда в результате пожара на заводе сгорели моторы гоночных грузовиков. &nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"169\" alt=\"1303_13.jpeg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Руководитель команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; Владимир Чагин от имени команды дарит &laquo;Золотого бедуина&raquo; Президенту Республики Татарстан Рустаму Минниханову во время чествования команды в связи с победой в международном ралли &laquo;Дакар-2015&raquo; в Казанском Кремле. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<h3>&laquo;КАМАЗ&raquo; сегодня</h3>\r\n\r\n<p>На заводе &laquo;КАМАЗ&raquo; разрабатывают, изготавливают, собирают не только грузовые автомобили, прицепы, автобусы, двигатели, автопоезда, самосвалы, электробусы, автокраны, снегоочистители и другую технику. Каждый третий грузовик, который встречается на дорогах России, &ndash; это КАМАЗ. Комплекс заводов на Каме раскинулся на территории в 57 квадратных километров. Это немногим меньше площади одной из стран&nbsp;мира &ndash; Сан-Марино. До строительства завода в Набережных Челнах проживали около 27 тысяч человек. Сейчас же в городе более полумиллиона жителей!&nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"172\" alt=\"4035_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид сборочного цеха Открытого акционерного общества &laquo;КамАЗ&raquo; (2007 год, Набережные Челны, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<h3>Беспилотные КАМАЗы</h3>\r\n\r\n<p>На заводе &laquo;КАМАЗ&raquo; кроме привычных автомобилей разрабатывают беспилотные грузовики. Это автомобили, которые едут без водителей.&nbsp;<br />\r\nВ 2020 году беспилотные автомобили КАМАЗ тестировали в Арктике. Маршрут был сложный: низкие температуры, метель, плохая видимость. Беспилотники обменивались информацией и распознавали препятствия за доли секунды. Автомобили проехали 2,5 тысячи километров без единой аварии. Главное преимущество беспилотной машины перед обычной в том, что беспилотники не устают.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"171\" alt=\"5769_10.jpeg\" height=\"416\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Президент Российской Федерации Дмитрий&nbsp;Медведев во время встречи с татарстанской командой &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;&nbsp;&ndash;&nbsp;победителем ралли&nbsp;&laquo;Дакар-2009&raquo;&nbsp;&ndash; на Ивановской площади Кремля у автомашин команды. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)<span class=\"image-caption\"><span style=\"color: rgb(86, 101, 112); font-size: 1em;\"></span></span></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"173\" alt=\"2066_10.jpeg\" height=\"297\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Встреча президента Республики Татарстан Минтимера Шаймиева с членами команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; &ndash; победителя ралли &laquo;Лиссабон<span style=\"font-size: 1em;\">&raquo;&nbsp;&ndash;</span><br />\r\nв Казанском Кремле. &nbsp;(Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n'),(1141,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">25 лет первому автомобилю &laquo;КамАЗ&raquo;. Отрывок из киножурнала &laquo;Татарстан&raquo; (2001 год, № 28).</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Президент Республики Татарстан Минтимер Шаймиев в цехе завода &laquo;КамАЗ&raquo; поздравляет участников сборки первого &laquo;КамАЗа&raquo; с 25-летием выпуска автомобиля &laquo;КамАЗ&raquo;.</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n'),(1142,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &laquo;Нефтяники Татарии&raquo;&nbsp;(1981 г.).</span></p>\r\n'),(1143,'<h3>Татарстанцы - Герои Советского Союза</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Ахтямов Сабир Ахтямович</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1926&ndash;2014)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1926 году в Кукморском районе. Отличился в боях в Восточной Пруссии в октябре 1944 года. За время штурма хорошо укреплённого пункта Неммерсдорф (сейчас Калининградская область) Сабир Ахтямов подбил из противотанкового ружья 1 танк, 3 самоходные артиллерийские установки, 2 бронетранспортёра и 2 грузовые машины со снарядами противника.</p>\r\n\r\n<p>24 марта 1945 года за образцовое выполнение боевых заданий командования и проявленные при этом мужество и героизм гвардии рядовому Сабиру Ахтямову было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Сабира Ахтямова:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван лицей №121 Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа средняя общеобразовательная школа в селе Манзарас Кукморского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в селе Нижний Искубаш Кукморского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Кукморском районе.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1911&ndash;1960)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в&nbsp;1911 году в селе Старая Безгинка Белгородской области. В первые годы войны Александр Васильченко командовал отрядом 1-й перегоночной авиационной эскадрильи. Участвовал в перегонке на фронт бомбардировщиков &laquo;Пе-2&raquo; с авиазаводов в Казани и Иркутске.</p>\r\n\r\n<p>С мая 1943 года А. Васильченко находился на должности лётчика-испытателя авиационного завода №&nbsp;22 &nbsp;в Казани. Сейчас это Казанский авиационный завод имени С. П. Горбунова.</p>\r\n\r\n<p>1 мая 1957 года за мужество и героизм, проявленные при испытаниях новой авиационной техники, полковник Александр Васильченко был удостоен высокого звания Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Александра Васильченко:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot; названа улица в Новом Осколе Белгородской области;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван сквер в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен памятник в казанском сквере;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в пантеоне Героев городского Парка Победы в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в селе Старая Безгинка Белгородской области.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович&nbsp;</span></strong><span style=\"font-size:22px;\">(1900&ndash;1979)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1900 году в деревне Альведино (сейчас это Пестречинский район). В 1941 году руководил обороной Восточного форта Брестской крепости. 30 января 1957 года за образцовое выполнение воинского долга при обороне Брестской крепости в 1941 году и проявленные при этом мужество и героизм Петру&nbsp;Гаврилову было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Пестрецах;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Бресте;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Краснодаре;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в деревне Конь Пестречинского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт музей в деревне Альвидино Пестречинского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван пик на Тянь-Шане.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1917&ndash;2002)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1917 году в посёлке (ныне посёлок городского типа) Торбеево в Мордовии. Михаил Девятаев в воздушных боях сбил 9 вражеских самолётов. 13 июля&nbsp;1944 года&nbsp;самолёт М. Девятаева был подбит и приземлился на территории, захваченной противником. Лётчик оказался в плену. 8 февраля 1945 года М. Девятаев вместе с другими военнопленными захватил&nbsp;немецкий бомбардировщик и совершил&nbsp;на нём побег из немецкого концлагеря. 15 августа 1957 года за проявленные мужество, отвагу и героизм в борьбе с немецко-фашистскими захватчиками в период Великой Отечественной войны старшему лейтенанту Михаилу&nbsp;Девятаеву было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Михаила Девятаева:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Саранске;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван аэроклуб в Саранске;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван теплоход;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт памятник на Арском кладбище в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт музей в пгт Торбеево;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в селе Торбеево;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в пгт Торбеево;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт памятный знак &laquo;Побег из ада&raquo; в Саранске и в других городах.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, ученый, первый генеральный конструктор Мостяков Ильдус, Председатель исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo; в день 80-летия со дня рождения. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рахматулин Шамиль Саидович&nbsp;</strong>(1920&ndash;1943) </span><br />\r\nРодился в 1920 году в Томске в семье рабочего. Под огнём противника 30 сентября 1943 года Шамиль Рахматуллин организовал переправу своих подразделений через реку Днепр в Белоруссии. Более суток его полк отражал контратаки вражеской пехоты и танков. Отважный боец пал смертью храбрых в бою 1 октября 1943 года. 9 февраля 1944 года за образцовое выполнение боевого задания командования в борьбе с немецко-фашистскими захватчиками и проявленные при этом мужество и героизм гвардии капитану Шамилю Рахматуллину&nbsp;было посмертно присвоено звание Героя Советского Союза.<br />\r\nВ честь Шамиля Рахматуллина:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Чернигове;</p>\r\n\r\n<p>Золотыми буквами высечено имя Шамиля Рахматуллина на мемориальных досках вместе с именами всех 78 Героев Советского Союза 112-й Башкирской (16-й гвардейской Черниговской) кавалерийской дивизии, установленных в Национальном музее Республики Башкортостан и в Музее 112-й (16-й гвардейской) Башкирской кавалерийской дивизии.<span class=\"image-caption\"></span><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани (Ганий) Бекинович</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1905&ndash;1973</span><span style=\"font-size:22px;\">)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1905 году в селе Старый Кишит Арского района. 25 сентября 1943 года стрелковый корпус под командованием генерал-майора Гани Сафиуллина форсировал Днепр около деревень Бородаевка и Домоткань (Днепропетровская область). Силами артиллерийского полка и дивизии отбил множество контратак врага. В ходе пятидневного боя войска под командованием Г. Сафиуллина заняли плацдарм длинной 25 и шириной 15 километров и плотно закрепились на нём.</p>\r\n\r\n<p>Указом Президиума Верховного Совета СССР от 26 октября 1943 года за успешное руководство воинскими соединениями, проявленные при этом личное мужество и героизм гвардии генерал-майору Гани Сафиуллину было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Гани Сафиуллина:</p>\r\n\r\n<p>&middot; названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot; присвоено имя Татарстанскому кадетскому корпусу Приволжского федерального округа, созданному на базе кадетской школы-интерната города Нижнекамска;</p>\r\n\r\n<p>&middot; установлен бюст в Арске;</p>\r\n\r\n<p>&middot; установлен бюст в деревне Старый Кишит (Арский район);</p>\r\n\r\n<p>&middot; установлен бюст в Нижнекамске;</p>\r\n\r\n<p>&middot; открыт музейный комплекс в деревне Старый Кишит (Арский район).</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Магуба Гусейновна (Хусаиновна)</strong></span> <span style=\"font-size:22px;\">(1912&ndash;1971)</span></p>\r\n\r\n<p>Родилась в 1912 году в городе Белебей (Башкортостан). Магуба Сыртланова совершила 780 боевых вылетов с боевым налетом 928 часов, сбросила 140 тонн бомбового груза. 15 мая 1946 года за мужество и отвагу гвардии старший лейтенант Магуба Сыртланова была удостоена звания Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.<br />\r\nВ честь Магубы Сыртлановой:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Белебее (Республика Башкортостан);</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа средняя общеобразовательная школа № 2 в Белебее (Республика Башкортостан);</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в Белогорске (Республика Крым);</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт музей в Белебее (Республика Башкортостан).</p>\r\n\r\n<h3>Численность воинских формирований</h3>\r\n\r\n<p>Численность военнослужащих в воинских формированиях бывает разной. Это зависит от рода войск; от того, мирное время или военное. В разные годы численность состава также меняется. Например, в годы Великой Отечественной войны в стрелковой дивизии было 10 291 человек, в кавалерийской дивизии &ndash;&nbsp; 8968 человек, в воздушно-десантной дивизии &ndash; 12&nbsp;600 человек.</p>\r\n\r\n<h3>Помощь фронту от жителей ТАССР</h3>\r\n\r\n<p>Население республики активно участвовало в&nbsp;оказании помощи фронту. Был создан Фонд обороны. Жители ТАССР добровольно сдавали деньги, ювелирные украшения, золотые и серебряные вещи. Республика шефствовала над Калининским фронтом, 146-й, 334-й, 352-й, 33-й стрелковыми дивизиями, 202-й авиационной дивизией, 930-м легкобомбардировочным авиационным полком, 145-м отдельным сапёрным батальоном и другими частями. Для фронтовиков собирали тёплые вещи и бельё, вязали варежки, шили кисеты, собирали подарки. &nbsp;За годы войны было собрано 10 миллионов тёплых вещей.</p>\r\n\r\n<p>На средства населения республики были построены танковые колонны &laquo;Красная Татария&raquo;, &laquo;Колхозник Татарии&raquo;, бомбардировщики для Средне-Донской бомбардировочной авиационной дивизии. Железнодорожники Казанской железной дороги на собственные средства построили бронепоезда &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo;. А их экипажи укомплектовали своими рабочими. Два бронированных корабля с полным вооружением были построены на деньги жителей Зеленодольска. Для нужд фронта рабочие Татарстана сдавали сверхплановую продукцию, а колхозники &ndash; сельскохозяйственную продукцию. Были созданы фонды помощи семьям фронтовиков.</p>\r\n\r\n<h3>Эвакуация в ТАССР</h3>\r\n\r\n<p>22 июня 1941 года без объявления войны на Советский Союз напала фашистская Германия. &nbsp;В нашу республику было эвакуировано около 226 тысяч человек и более 70 предприятий. Это Московский авиационный завод, Московский часовой завод, Ленинградская фотобумажная фабрика, стеклозаводы из Ленинградской и Орловской областей, Московская&nbsp;кондитерская фабрика &laquo;Большевик&raquo; и многие другие. Большинство из них расположилось в&nbsp;Казани, Чистополи, Елабуге. В&nbsp;ТАССР было развернуто свыше 50 эвакогоспиталей.</p>\r\n\r\n<h3>Тыловое производство</h3>\r\n\r\n<p>Республика поставляла на фронт свыше 600 наименований оружия, боеприпасов, снаряжения, обмундирования. Многие заводы перестраивали на выпуск оборонной продукции. Фабрика киноплёнки освоила выпуск новых видов авиационной плёнки. Заводы пишущих машин и автогаражного оборудования перешли на производство мин, гранат, взрывателей и другого оружия и боеприпасов. Меховой комбинат стал производить шапки-ушанки, комбинезоны, унты, тёплое обмундирование. Обувной комбинат &laquo;Спартак&raquo; снабжал обувью армию. На&nbsp;предприятиях местной промышленности изготовлялись парашюты, обмундирование, маскировочные халаты и другие изделия. Республика отправила на фронт свыше 10 тысяч самолетов У-2 (По-2). В&nbsp;ТАССР выпускались бомбардировщики Пе-2 и Пе-8, медицинские нити для операций.</p>\r\n\r\n<p>За годы войны в&nbsp;ТАССР было построено 22 новых предприятия. Например, мясокомбинат, консервный завод, электростанция, текстильная, сапожная и валяльная фабрики. После открытия Шугуровского нефтяного месторождения в 1943 году появилась новая отрасль промышленности &ndash; нефтяная.</p>\r\n'),(1144,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год)</span></p>\r\n'),(1145,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год)</span></p>\r\n'),(1146,'<h3>Медицина Татарстана</h3>\r\n\r\n<p>Медицина республики шагнула далеко вперёд. Татарстанские врачи не только лечат болезни, но и занимаются их профилактикой.&nbsp; Доктора научились делать уникальные операции, которые порой сравнимы с чудом. Ведущие медицинские центры Татарстана известны не только в России, но и за рубежом. Это Республиканская клиническая больница, Детская республиканская клиническая больница, Межрегиональный клинико-диагностический центр и Научно-исследовательский центр травматологии и ортопедии. В городах и даже небольших посёлках республики есть больницы, фельдшерские пункты.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"202\" alt=\"2206.jpg\" height=\"458\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Врач Галялетдинов Насих ведёт приём больных в участковой больнице села Морты (2001 год, Сармановский район РТ, автор Шакирзянов, редакция газеты &laquo;Республика Татарстан&raquo;)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"203\" alt=\"8880_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Пациенты онкогематологического отделения Государственного автономного учреждения здравоохранения &laquo;Детская республиканская клиническая больница Министерства здравоохранения Республики Татарстан&raquo; во время праздника в палате.&nbsp; (2011 год, г. Казань, автор Хафизов Г. Редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n'),(1147,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из киножурнала &laquo;На Волге Широкой&raquo; (№ 28, 1970 год). Производство нити для зашивания ран после хирургических операций &ndash; кетгута на одном из заводов Казани.</span></p>\r\n'),(1148,'<h3>Растельный мир Раифского дендрария</h3>\r\n\r\n<p>Растения в Раифском дендрарии посажены по географическому принципу и размещены по трём секторам. В Азиатском отделе можно увидеть более 65 различных видов растений. Например, бархат амурский. Это дерево относится к реликтовым растениям, которые произрастали до оледенения. Особенно красив амурский бархат после первых заморозков. Его золотистая крона украшена гроздьями черных крупных ягод, напоминающих жемчужины.</p>\r\n\r\n<p>В секции &laquo;Европа&raquo; растёт почти 60 разновидностей растений. Например, жимолость татарская. Это красивый декоративный кустарник. Ягоды несъедобны для человека, но их активно едят птицы.</p>\r\n\r\n<p>В Американском отделе растёт более 45 видов растений. Эта секция считается самой интересной. Многие деревья в этой секции раньше были экзотическими для России. Например, клён сахарный. Живёт это дерево 200-300 лет. В Америке и Канаде поздней зимой или ранней весной собирают кленовый сок. Из него делают кленовый сироп, который применяется в кулинарии.</p>\r\n'),(1149,'<h2 class=\"mat-title\"><span>&laquo;Ә син беләсеңме .... &raquo; мәкаләләре</span></h2>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"background-color:#ecf0f1;padding:10px;\">&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; китабын тулыландыручы кызыклы мәгълүмат.</span></p>\r\n'),(1150,'<h2 class=\"mat-title\"><span>Караоке-җыр</span></h2>\r\n'),(1151,'<h2 class=\"mat-title\"><span>QR-кодлар</span></h2>\r\n'),(1153,'<h3>Татарстанцы - герои Советского Союза</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Әхтәмов Сабир Әхтәм улы</span></strong>&nbsp;1926 елда Кукмара районында туа.<br />\r\n1944 елның октябрендә Көнчыгыш Пруссия өчен барган сугышларда кыюлык күрсәтә. &nbsp;Бик көчле ныгытылган Неммерсдорфны (хәзер Калининград өлкәсендә) штурмлаган вакытта Сабир Әхтәмов танкка каршы мылтыктан 1 танкны, 3 үзйөрешле артиллерия установкасын, 2 бронетранспортёрны &nbsp;һәм дошман снарядлары төялгән 2 йөк машинасын сафтан чыгара.<br />\r\n1945 елның 24 мартында командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия рядовое Әхтәмов Сабир Әхтәм улына, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.<br />\r\nСабир Әхтәмов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; 121нче лицейга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы &nbsp;урамга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Манзарас авылындагы гомуми белем бирү мәктәбенә аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Түбән Искебаш авылында бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районында мемориаль такта урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> 1911 елда Белгород өлкәсе Старая Безгинка авылында туа.<br />\r\nСугышның беренче елларында &nbsp;Александр Васильченко 1нче күчереп йөртүче &nbsp;авиация эскадрильясы отрядын җитәкли. Казан һәм Иркутск авиазаводларыннан &nbsp;фронтка Пе-2 &nbsp;бомбардировщикларын илтүдә катнаша.&nbsp;<br />\r\n1943 елның маеннан Васильченко Казандагы 22 нче авиазаводта очучы-сынаучы вазифасын башкара. Хәзер бу предприятие &nbsp;&ndash; &nbsp;С.П.Горбунов исемендәге Казан авиация заводы.<br />\r\n1957 елның 1 маенда &nbsp;яңа авиация техникасын сынау вакытында күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен полковник Васильченко Александр Григорьевичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; &nbsp;медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Александр Васильченко хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсендәге Новый Осколда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда сквер аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы скверда &ndash; һәйкәл;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Җиңү паркындагы Геройлар пантеонында &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсе &nbsp;Старая Безгинка авылында бюсты урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович</span></strong></p>\r\n\r\n<p>1900 елда Әлбәдән авылында &nbsp;(хәзерге Питрәч районы) туа.</p>\r\n\r\n<p>1941 елда Брест крепостеның Көнчыгыш форты оборонасын җитәкли.&nbsp;1957 елның 30 гыйнварында 1941 елда Брест крепосте оборонасы вакытында хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен Гаврилов Пётр Михайловичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Пётр Гаврилов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәчтә &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Брестта &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Краснодарда урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Күн авылында бюсты урнаштырылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Әлбәдән авылында музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Тянь-Шаньда бер биеклек аның исемен йөртә.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> 1917 елда Мордовиядәге Торбеево бистәсендә (хәзер &ndash; шәһәр тибындагы бистә) туа.&nbsp;<br />\r\nМихаил Девятаев һава сугышларында 9 дошман самолётын юк итә. 1944 елның 13 июлендә &nbsp; Девятаевның самолёты дошман басып алган территориягә бәреп төшерелә. Очучы әсирлеккә эләгә. &nbsp;1945 елның &nbsp;8 февралендә Михаил Девятаев, башка хәрби әсирләр белән бергә, дошман бомбардировщигын урлап, немец концлагереннан әлеге самолётка утырып кача.<br />\r\n1957 елның 15 августында &nbsp;Бөек Ватан сугышы чорында немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә күрсәткән кыюлыгы, батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен &nbsp;өлкән лейтенант Девятаев Михаил Петровичка, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Михаил Девятаев хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; аэроклуб;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Теплоход аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Казанда Арча зиратында һәйкәл куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида һәм башка шәһәрләрдә &laquo;Побег из ада&raquo; истәлек билгесе ачылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, ученый, первый генеральный конструктор Мостяков Ильдус, Председатель исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo; в день 80-летия со дня рождения. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рәхмәтуллин Шамил Сәет улы</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1920 елда Томскида эшче гаиләсендә туа.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1943 елның 30 сентябрендә Шамил Рәхмәтуллин дошман уты астында &nbsp;үз подразделениеләренең Белоруссиядә Днепр елгасын кичеп чыгуын оештыра. Ул җитәкләгән полк тәүлектән артык полкы&nbsp;дошман пехотасы һәм танклары һөҗүмен кире кайтара. Кыю сугышчы 1943 елның 1 октябрендә яу кырында &nbsp;батырларча &nbsp;һәлак була.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1944 елның 9 февралендә &nbsp;немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә &nbsp;командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен &nbsp;гвардия капитаны Рәхмәтуллин Шамил Сәет улына Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң).</p>\r\n\r\n<p>Шамил Рәхмәтуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Черниговта урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) кавалерия дивизиясенең барлык 78 Советлар Союзы Геройлары исемнәре белән бергә, аның исеме дә Башкортостан Республикасы Милли музеенда һәм 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) &nbsp;кавалерия дивизиясе музеенда урнаштырылган мемориаль такталарга алтын хәрефләр белән чокып язылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани &nbsp;Биккенә улы</span></strong>&nbsp;улы 1905 елда Арча районы Иске Кишет авылында туа.&nbsp;<br />\r\n1943 елның 25 сентябрендә генерал-майор Гани Сафиуллин җитәкчелегендәге укчы корпусы &nbsp;Бородаевка һәм Домоткань авыллары янында (хәзер Украинаның Днепропетровск өлкәсе) Днепр елгасын кичә. Артиллерия полкы һәм дивизия көчләре белән дошманның бик күп контрһөҗүмнәре кире кайтарыла. Биш көн дәвам иткән сугышлар нәтиҗәсендә озынлыгы 25 км һәм киңлеге 15 км булган плацдармны алалар һәм шунда ныгып калалар.<br />\r\nСССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 26 октябрендәге Указы белән, хәрби берләшмәләр белән уңышлы җитәкчелек иткәне һәм шул вакытта күрсәтелгән шәхси кыюлыгы һәм батырлыгы өчен, генерал-майор Сафиуллин Гани Биккенә улына, Ленин ордены һәм &ldquo;Алтын Йолдыз&rdquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Гани Сафиуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Кама шәһәре кадетлар интернат-мәктәбе базасында төзелгән Идел буе федераль округының Татарстан кадетлар корпусына аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Арчада &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Иске Кишет (Арча районы) авылында &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Камада бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Иске Кишет авылында (Арча районы) музей комплексы ачылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Мәгубә Гусейн &nbsp;кызы (Хөсәен кызы)</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1912 елда Бәләбәй шәһәрендә (Башкортостан) туа.&nbsp;<br />\r\nМәгубә Сыртланова 780 сугышчан очыш ясый, аның исәбендә &ndash; 928 очыш сәгате, дошман өстенә 140 тонна бомба ташлый.&nbsp;<br />\r\n1946 &nbsp;елның 15 маенда һава сугышлары вакытында күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия өлкән лейтенанты Сыртланова Мәгубә Хөсәен кызына, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Мәгубә Сыртланова хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә (Башкортостан Республикасы) &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә 2 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белогорскида (Кырым Республикасы) бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда мемориаль такта урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә музее ачылган.</p>\r\n\r\n<h3>Хәрби формированиеләрнең саны</h3>\r\n\r\n<p>Хәрби формированиеләрдә сугышчыларның саны төрлечә була. Бу гаскәрләрнең төренә, тыныч вакыт яисә сугыш вакыты булуга карый. Төрле елларда составның саны да шулай ук үзгәрә.<br />\r\nМәсәлән, Бөек Ватан сугышы елларында укчы дивизиядә &ndash; 10 291 кеше, кавалерия дивизиясендә &ndash; &nbsp;8968 кеше, һава-десант дивизиясендә 12 600 кеше исәпләнә.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССР халкының фронтка ярдәме</h3>\r\n\r\n<p>Республика халкы фронтка ярдәм күрсәтүдә актив катнаша. Оборона фонды төзелә. ТАССР халкы үз акчаларын, зәркән бизәнү әйберләрен, алтын һәм көмешләрен &nbsp;ирекле рәвештә фондка тапшыра. Республика Калинин фронтына, 146 нчы, 334 нче, 352 нче, 33 нче укчы дивизияләренә, 202 нче авиация дивизиясенә, 930 нчы җиңел бомбалау авиация полкына, 145 нче аерым сапёр батальонына һ.б. частьларга шефлык итә. Фронтовиклар өчен җылы әйберләр һәм эчке киемнәр җыялар, бияләйләр бәйлиләр, тәмәке янчыклары тегәләр, бүләкләр туплыйлар. Сугыш еллары эчендә 10 миллион җылы кием җыеп фронтка озаталар.&nbsp;<br />\r\nРеспублика халкы акчаларына &laquo;Кызыл Татария&raquo;, &laquo;Татария колхозчысы&raquo; танк колонналары, Урта Дон бомбалау авиация дивизиясе төзелә. Казан тимер юл эшчеләре үз акчаларына &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo; бронепоездларын төзиләр. Ә аларның экипажларын үз эшчеләреннән туплыйлар. Тулысынча коралландырылган бронялы ике корабль Яшел Үзән кешеләре акчасына төзелә. Фронт ихтыяҗлары өчен Татарстан эшчеләре планнан тыш продукция тапшыралар, ә колхозчылар авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерәләр. Фронтовиклар гаиләләренә ярдәм фондлары оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССРга эвакуацияләү</h3>\r\n\r\n<p>1941 елның 22 июнендә фашистлар Германиясе сугыш игълан итмичә генә Советлар Союзына һөҗүм итә. Безнең республикага 226 меңгә якын кеше һәм 70 тән артык предприятие эвакуацияләнә. Алар арасында &ndash; Мәскәү авиация заводы, Мәскәү сәгать заводы, Ленинград фотокәгазь фабрикасы, Ленинград һәм Орёл өлкәләрендәге пыяла заводлары, &laquo;Большевик&raquo; Мәскәү кондитер фабрикасы һәм башка бик күпләр. Аларның күпчелеге Казанда, Чистайда һәм Алабугада урнаштырыла. ТАССРда 50 дән артык эвакогоспиталь оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>Тылдагы җитештерүләр</h3>\r\n\r\n<p>Республика фронтка 600 дән артык исемдәге корал, ядрәләр, сугыш кирәк-яраклары, кием-салым озатып тора. Күп заводлар үзгәртелә һәм оборона продукциясе ясый башлый. Киноплёнка заводы &nbsp;авиация плёнкасының яңа төрләрен җитештерүне үзләштерә. Язу машиналары һәм автогараж җиһазлары заводлары миналар, гранаталар, шартлаткыч һәм башка төр корал һәм сугыш кирәк-яраклары җитештерүгә күчә. Мех комбинаты колакчынлы башлыклар, комбинезоннар, унтылар, җылы кием-салым тегә. &nbsp;&laquo;Спартак&raquo; аяк киемнәре комбинаты армияне аяк киеме белән тәэмин итә. Җирле сәнәгать предприятиеләрендә парашютлар, кием-салым, маскировка халатлары һәм башка эшләнмәләр ясыйлар. Республика фронтка 10 меңнән артык У-2 (По-2) очкычын җыеп озата. ТАССРда Пе-2 һәм Пе-8 бомбардировщиклары, операцияләр өчен медицина җепләре җитештерелә.&nbsp;<br />\r\nСугыш елларында ТАССРда 22 яңа предприятие төзелә. Мәсәлән, ит комбинаты, консервлар заводы, электростанция, тукыма, итек һәм киез фабрикалары ачыла. 1943 елда Шөгер нефть чыганагы ачылганнан соң, сәнәгатьнең яңа &ndash; нефть тармагы пәйда була.&nbsp;</p>\r\n'),(1156,'<h3>Сельское хозяйство&nbsp;Татарстана</h3>\r\n\r\n<p>В Татарстане развито сельское хозяйство. В республике расположены крупные сельскохозяйственные предприятия и небольшие фермерские хозяйства. В Татарстане выращивают&nbsp;зерновые культуры, сахарную свёклу, картофель, производят&nbsp;мясо, молоко, яйца. Ведущей отраслью&nbsp;сельского хозяйства республики является животноводство. Так же в Татарстане выращивают птиц, лошадей, кроликов, рыбу, разводят пчёл.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"206\" alt=\"3113.jpg\" height=\"393\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Экспериментальный вариант посева зерновых культур на полях Тюлячинского района. (Год неизвестен, автор неизвестен&nbsp;Тюлячинский район РТ).​​​​​​​</span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n'),(1158,'<div class=\"karaoke\">\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_307}\">Күчергә</a></p>\r\n</div>\r\n'),(1159,'<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"background-color: #ffd78b;padding: 10px;position: relative;bottom: 10px;\">Татарстан АССРның 100 еллыгы турында күңелле җыр.</span></p>\r\n'),(1160,'<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"background-color: #ffd78b;padding: 10px;position: relative;bottom: 10px;\">Мобиль уен өчен кирәк.</span></p>\r\n'),(1161,'<h3>Кто такой агроном?</h3>\r\n\r\n<p>Агроном&nbsp;&ndash; одна из главных профессий в сельском хозяйстве. Агроном создаёт условия для жизни растений, регулирует водный, светотепловой и питательный режимы. Он определяет дозы, сроки и способы внесения удобрений в почву. Под руководством агронома ведётся размножение новых сортов, определяется всхожесть и другие посевные качества семян. Агроном контролирует качество всех посевных работ, определяет сроки и очерёдность уборки урожая. В период хранения ведёт наблюдение за состоянием зерна, регулирует температурный режим. Агроном должен знать всю основную сельскохозяйственную технику. Он изучает различные болезни и вредителей сельскохозяйственных культур, способы борьбы с ними.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"207\" alt=\"1991_13.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид поля сахарной свёклы Общества с ограниченной ответственностью &laquo;Колос&raquo; в Тетюшском муниципальном районе Республики Татарстан. (2017 г., Тетюшский р. РТ, автор Бадыкшин, Аппарат КМ РТ).</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1162,'<div class=\"karaoke\">\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_306}\">Күчергә</a></p>\r\n</div>\r\n'),(1163,'<div class=\"karaoke\">\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_307}\"><span class=\"btn btn-primary\">Күчергә</span></a></p>\r\n</div>\r\n'),(1164,'<div class=\"karaoke\">\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_306}\"><span class=\"btn btn-primary\">Күчергә</span></a></p>\r\n</div>\r\n'),(1165,'<h3>Чтобы был хороший урожай</h3>\r\n\r\n<p>Чтобы получить хороший урожай, нужно о нём начинать думать уже зимой. Задерживать снег на полях, заранее подготовить семена к посеву. Весной необходимо каждый день проверять почву, чтобы точно выбрать время для сева. Не даром в народе говорят, что весенний день целый год кормит! Летом нужно вовремя организовать борьбу с сорняками. Затем следить, когда урожай поспеет,&nbsp;убрать его с поля. После того, как урожай собран, его нужно переработать! Для этого есть много заводов и фабрик, где трудятся рабочие и инженеры. Там делают сахар, муку, сгущённое молоко, сыр и ещё много вкусных и полезных продуктов.</p>\r\n'),(1166,'<h3>Культура Татарстана</h3>\r\n\r\n<p>В нашей республике проживают представители разных народов. У каждого из них своя культура, свои традиции, свои праздники. Например, находясь в Татарстане, можно посетить русский праздник &laquo;Каравон&raquo;, татарский &laquo;Сабантуй&raquo;, мордовский &laquo;Балтай&raquo;, чувашский &laquo;Уяв&raquo;, марийский &laquo;Семык&raquo;, удмуртский &laquo;Гырон быдтон&raquo;. Культурный мир Татарстана разнообразен. В республике много музеев, театров, библиотек, клубов, кинотеатров. На территории Татарстана есть несколько памятников культуры мирового значения. Они находятся под защитой ЮНЕСКО.</p>\r\n'),(1167,'<h3>Театры Татарстана</h3>\r\n\r\n<p>Театр. Это удивительное место, мир волшебства. Мир, где оживают сказочные персонажи. В Татарстане каждый найдёт театр себе по душе: кукольный, музыкальный, драматический. В Атнинском районе нашей республики расположен единственный в России сельский государственный театр. А в Казани можно посетить театр оперы и балета. В нём ежегодно проходят 2 международных фестиваля. Оперный фестиваль имени Фёдора Шаляпина и фестиваль классического балета имени Рудольфа Нуриева.</p>\r\n'),(1170,'<h3>Казанский цирк</h3>\r\n\r\n<p>Первый стационарный цирк в Казани был построен в 1890 году. Основали его братья Никитины. Габдулла Тукай посвятил цирку несколько строк в&nbsp;своей поэме &laquo;Сенной Базар, или Новый Кисекбаш&raquo;.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&laquo;<em>Вот он, цирк&nbsp;&mdash; отличный преогромный дом.</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Правит в&nbsp;нём Никитин. Мы&nbsp;к&nbsp;нему зайдём.</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Кто у&nbsp;нас в&nbsp;Казани чудеса сочтёт?</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>А&nbsp;такого сроду не&nbsp;знавал народ.</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Ну&nbsp;аллах аллахом, что хотел&nbsp;&mdash; творил,</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>А&nbsp;Никитин, русский, цирк здесь учредил.</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Есть в&nbsp;нем мусульманин&nbsp;&mdash; бравый пехлеван,</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Здоровяк плечистый, ростом&nbsp;&mdash; великан.</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Как Заркум, лихой он, или как Салсал,</em></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>А&nbsp;хитёр не&nbsp;меньше, чем Саид-Баттал</em>&raquo;<em>.</em></p>\r\n\r\n<p><i></i><br />\r\nЗдание цирка было деревянным и простояло почти сорок лет. Затем было построено новое деревянное здание. Через тридцать лет его уничтожил пожар. А в 1967 году появилось уникальное здание, похожее на летающую тарелку. Её диаметр 65 метров, высота &ndash; 23 метра. Прошло много лет, &laquo;инопланетное&raquo; здание обновили в 2018 году.&nbsp;</p>\r\n'),(1171,'<h3>Биография</h3>\r\n\r\n<p>Габдулла Тукай &ndash; татарский поэт и прозаик, литературный критик и переводчик. Его называют &laquo;татарским Пушкиным&raquo;. Прожив яркую, но короткую &ndash; всего 27 лет&nbsp;&ndash; жизнь, Габдулла Тукай заложил фундаментальную основу татарского языка и литературы. В 19 лет Тукай сделал первые переводы с русского на татарский &ndash; басни&nbsp;Ивана Крылова. В 1904 году работы Тукая были напечатаны в журнале &laquo;Новый век&raquo;. Поначалу Тукай подражал арабско-персидским традициям в поэзии. Русская литература привнесла в его произведения новые черты. Несмотря на сложное детство, Габдулла Тукай считал себя счастливым и в свои произведения вкладывал самые позитивные и чувственные мотивы.</p>\r\n'),(1172,'<h3>Детство и юность</h3>\r\n\r\n<p>26 апреля 1886 года в татарской религиозной семье родился мальчик, которому дали имя Габдулла. Его отец был муллой &ndash; мусульманским священнослужителем. Он умер очень рано, когда Габдулле едва исполнилось полгода. Мать, оставшись одна с малышом на руках, также очень рано ушла из жизни. Детские годы Тукая прошли в родном селе Кушлавыч Казанской губернии.</p>\r\n\r\n<p>Габдулла остался круглым сиротой в четырёхлетнем возрасте и начал своё скитание по приёмным семьям. Он видел мало внимания и заботы по отношению к себе и рос очень болезненным ребёнком. Гораздо лучше ему жилось в приёмной купеческой семье Усмановых в Уральске. Здесь его отдали учиться в медресе &ndash; мусульманскую духовную семинарию. Во время учёбы Габдулла показал себя очень способным учеником. Стал посещать русский класс, где с большим удовольствием изучал русскую литературу. Особенно привлекала его поэзия Лермонтова и Пушкина. В возрасте 16 лет Габдулла Тукай начал сам писать стихи.</p>\r\n'),(1173,'<h3>Творчество</h3>\r\n\r\n<p>В 1905 году Габдулла Тукай закончил медресе. Вскоре он вернулся в Казань, где в течение следующих шести лет активно занимался творчеством. Во всех произведениях молодого писателя прослеживалась тревога за судьбу своего народа, достоинство, честь, совесть. Много Тукай писал и для детей: &laquo;Шурале&raquo;, &laquo;Призыв к труду&raquo;, &laquo;Водяная&raquo;. Жил он очень бедно и подорвал своё хрупкое здоровье, никогда не был женат и не имел детей. Тукай&nbsp;полностью посвятил жизнь служению татарскому народу. Скончался молодой поэт 2 апреля 1913 года, совсем немного не дожив до своего 27-летия.</p>\r\n'),(1174,'<p><span class=\"image-caption\">Отрывок из фильма &quot;Габдулла Тукай&quot; (1986 г.)</span></p>\r\n'),(1175,'<h3>Любовь и признание народа</h3>\r\n\r\n<p>В честь Габдуллы Тукая:&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&ndash; названы станция метро, центральная площадь, прилегающий к площади&nbsp;сквер, улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"226\" alt=\"476.jpg\" height=\"420\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Панорама площади Тукая (Кольцо) с высоты птичьего полета. (2004 год, Казань, автор Губаев, редакция газеты &laquo;Время и деньги&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&ndash; названы улицы в некоторых сёлах и городах Татарстана,&nbsp; Башкортостана, Удмуртии, Марий Эл,&nbsp;Челябинской и Свердловской областей, Казахстане, Узбекистане, Турции;</p>\r\n\r\n<p>&ndash; установлены памятники в Казани и других населённых пунктах Татарстана, в&nbsp;Санкт-Петербурге, Уральске, Москве, Астрахани, Челябинской области, Турции, Казахстане;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"228\" alt=\"1436.jpg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Памятник татарскому поэту Г. Тукаю, на площади Тукая. (2005 год, Казань, автор Мухаметзянов, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&ndash; открыты музеи в Казани, селе Новый Кырлай Арского района, Уральске (Казахстан);</p>\r\n\r\n<p>&ndash; назван&nbsp; один из районов&nbsp;республики Татарстан;</p>\r\n\r\n<p>&ndash; присвоено&nbsp;имя Татарской государственной филармонии&nbsp;в Казани, типографии в Уральске;</p>\r\n\r\n<p>&ndash; названа Государственная премия в области искусства Татарстана;</p>\r\n\r\n<p>&ndash;проводятся ежегодные праздники: в день рождения поэта (26 апреля) &ndash; у памятника на Театральной улице (Казань) и в день Республики Татарстан (30 августа)&nbsp;&mdash; у памятника в сквере Тукая (Казань);</p>\r\n\r\n<p>&ndash; назван теплоход, курсирующий по рекам Волго-Камского бассейна;</p>\r\n\r\n<p>&ndash; назван международный аэропорт Казань.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"227\" alt=\"3137.jpg\" height=\"408\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид международного аэропорта &laquo;Казань&raquo;. (2002 г., Казань, автор Курамшин, редакция газеты &laquo;Республика Татарстан&raquo;)</span></p>\r\n'),(1187,'<p style=\"text-align:center;\"><a href=\"https://play.google.com/store/apps/details?id=ru.tatarmultfilm.moytatarstan&amp;utm_source=from-site&amp;utm_campaign=release&amp;pcampaignid=pcampaignidMKT-Other-global-all-co-prtnr-py-PartBadge-Mar2515-1\"><img alt=\"Доступно в Google Play\" src=\"https://play.google.com/intl/en_us/badges/static/images/badges/ru_badge_web_generic.png\" width=\"250\" /></a><a href=\"https://apps.apple.com/us/app/id1528912363\" target=\"_blank\"><concrete-picture fID=\"68\" alt=\"Доступно в AppStore\" width=\"215\" /></a></p>\r\n'),(1188,'<p><a id=\"block-app\" name=\"block-app\"></a></p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color:#ffffff;\">&laquo;Минем Татарстаным&raquo; мобиль кушымтасы</span></h2>\r\n\r\n<p class=\"main-txt-book\">Android һәм iOS операцион системалары өчен җайлаштырылган мобиль кушымта. Уеннар, җырлар, өстәмә мәгълүмат тупланган.</p>\r\n'),(1194,'<p><a id=\"block-book\" name=\"block-book\"></a></p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color:#eb4832;\">&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; китабы</span></h2>\r\n\r\n<p class=\"main-txt-book\">Әлеге басма ТАССРның 100 еллыгына багышланган инновацион балалар китабы. &nbsp;Кызыклы фактлар, вакыйгалар, махсус кисеп алына торган битләрдә биремнәр белән баетылган.</p>\r\n'),(1196,'<h3>Татарстан Республикасы гимны текста</h3>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">Мәңге яшә, газиз Ватаныбыз,<br />\r\nХалкым тели изге теләкләр!<br />\r\nГомерлеккә якын туган булып<br />\r\nЯши бездә төрле милләтләр.<br />\r\nКүп гасырлар кичкән чал тарихлы<br />\r\nДанлы илем, үзең бер дастан!<br />\r\nСиндә генә безнең язмышыбыз,<br />\r\nРеспубликам минем, Татарстан!</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">Цвети, священная земля моя,<br />\r\nДа будет мирным твой небосвод!<br />\r\nЕдиный дом у нас, одна семья,<br />\r\nЖивёт в согласии наш народ.<br />\r\nБогатый мудростью седых веков,<br />\r\nНадеждой, верою ты нам стал,<br />\r\nИ пусть хранит тебя моя любовь,<br />\r\nМоя Республика, мой Татарстан!</p>\r\n'),(1197,'<h3>Татарстан Республикасы Дәүләт гимны ноталары</h3>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><b>Татарстан Республикасы Дәүләт гимны музыкаль редакциясе</b></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><b>(Рөстәм Яхин музыкасы)</b></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><b><concrete-picture fID=\"235\" alt=\"1.jpg\" height=\"870\" width=\"600\" /></b></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fID=\"232\" alt=\"2.jpg\" height=\"911\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fID=\"231\" alt=\"3.jpg\" height=\"918\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fID=\"230\" alt=\"4.jpg\" height=\"915\" width=\"600\" /><concrete-picture fID=\"234\" alt=\"5.jpg\" height=\"903\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\"><concrete-picture fID=\"233\" alt=\"6.jpg\" height=\"919\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p align=\"center\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1198,'<h3>Муса Җәлилнең сугышка кадәрге тормышы</h3>\r\n\r\n<p>Муса Җәлил (Муса Мостафа улы &nbsp;Җәлилов) &ndash; бөек татар шагыйре, Советлар Союзы Герое. Ул &nbsp;1906 елда Оренбург өлкәсенең Мостафа авылында туа. Җәлил күп укый: авыл мәктәбендә, &laquo;Хөсәения&raquo; мәдрәсәсендә, институтта, университетта. Татар балалар журналларында мөхәррир булып эшли. &laquo;Коммунист&raquo; газетасында әдәбият һәм сәнгать бүлеген җитәкли. Бөек Ватан сугышы башланыр алдыннан Муса Җәлил ике ел Казанда яши һәм Татарстан Язучылар берлегендә эшли.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"174\" alt=\"546.jpg\" height=\"882\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Джалиль Муса Мустафович &ndash; поэт, Герой Советского Союза, лауреат Ленинской премии (посмертно) (фото журнала &laquo;Сююмбике&raquo;; год и автор фото неизвестны)</span></p>\r\n\r\n<h3>Шагыйрь батырлыгы</h3>\r\n\r\n<p>Бөек Ватан сугышының икенче көнендә Муса Җәлил, фронтка җибәрүләрен сорап, хәрби комиссариатта гариза бирә. Ул &laquo;Отвага&raquo; армия газетасында корреспондент булып эшли. Сугышның беренче атналарында Җәлил &laquo;Дошманга каршы&raquo; дип аталган шигырьләр циклы иҗат итә. Аңа сугышчан җырлар, маршлар, патриотик шигырьләр керә.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;1942 елның июне ахырында Муса Җәлил авыр яралана һәм әсирлеккә төшә. Тоткынлыкта көрәштәшләрен таба. Алар бергә яшерен оешма төзиләр. Хәрби әсирләрнең тоткынлыктан качуын оештыралар, фашистларга каршы листовкалар чыгаралар. Төрмәдә утырганда да Муса Җәлил шигырьләр яза. Кәгазь кисәкләренә язылган шигырьләрен дәфтәр итеп туплый. Соңрак әлеге шигырьләр җыентыклары бөтен дөньяга &laquo;Моабит дәфтәрләре&raquo; исеме астында билгеле була.<br />\r\n&nbsp; 1943 елның августында яшерен оешма эшчәнлеге ачыла һәм, аның эшендә катнашкан өчен, &nbsp;Муса Җәлил үлемгә хөкем ителә.<br />\r\n&nbsp; 1956 елның 2 февралендә Муса Җәлилгә Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң). Тагын бер елдан &nbsp;&laquo;Моабит дәфтәрләре&raquo; шигырьләр циклы Ленин премиясенә лаек була. &nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"176\" alt=\"4507_1.jpg\" height=\"440\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Вид здания Театра оперы и балета им. М. Джалиля (улица Театральная, 2) с площади Свободы.1933&ndash;1956 гг., архитекторыН. А. Скворцов, И. Г. Гайнутдинов (1965 г., Казань, автор &ndash; архитектор Н. Х. Халитов, из коллекции автора).</span><span class=\"image-caption\"> </span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<h3 style=\"text-align: center;\">Красная ромашка</h3>\r\n\r\n<p align=\"center\">(1942)</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Луч поляну осветил<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;И ромашки разбудил:<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Улыбнулись, потянулись,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Меж собой переглянулись.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ветерок их приласкал,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Лепестки заколыхал,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Их заря умыла чистой<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Свежею росой душистой.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Так качаются они,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Наслаждаются они.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Вдруг ромашки встрепенулись,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Все к подружке повернулись.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Эта девочка была<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Не как все цветы бела:<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Все ромашки, как ромашки,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Носят белые рубашки.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Все &ndash; как снег, она одна,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Словно кровь, была красна.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Вся поляна к ней теснилась: &ndash;<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Почему ты изменилась?</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;&ndash; Где взяла ты этот цвет?<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;А подружка им в ответ:<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;&ndash; Вот какое вышло дело.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ночью битва здесь кипела,</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;И плечо в плечо со мной<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Тут лежал боец-герой.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он с врагами стал сражаться,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он один, а их пятнадцать.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он их бил, не отступил,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Только утром ранен был.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Кровь из раны заструилась,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Я в крови его умылась.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Он ушел, его здесь нет &ndash;<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Мне одной встречать рассвет.<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;И теперь, по нем горюя,<br />\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;Как Чулпан-звезда горю я.</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"175\" alt=\"291.jpg\" class=\"content-editor-image-left\" height=\"903\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Памятник Мусе Джалилю на площади Первого мая&nbsp;(2000 год, Казань, автор М. Богодвид, редакция газеты &laquo;Сабантуй&raquo;).</span></p>\r\n\r\n<h3 style=\"text-align: center;\">Кызыл ромашка</h3>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">Иртәнге таң нурыннан<br />\r\nУянды ромашкалар.<br />\r\nЕлмаеп, хәл сорашып,<br />\r\nКүзгә-күз караштылар.<br />\r\nНазлады җил аларны<br />\r\nТибрәтеп ак чукларын,<br />\r\nТаң сипте өсләренә<br />\r\nХуш исле саф чыкларын.<br />\r\nЧәчкәләр, кәефләнеп,<br />\r\nҖай гына селкенделәр.<br />\r\nҺәм кинәт шунда гаҗәп<br />\r\nБер яңа хәл күрделәр.<br />\r\nЕрак түгел моңаеп<br />\r\nУтыра ромашка кызы,<br />\r\nТик чуклары ак түгел,<br />\r\nКан шикелле кып-кызыл.<br />\r\nРомашкалар бар да ак,<br />\r\nАерылмый бер-береннән;<br />\r\nНичек болай берүзе<br />\r\nУл кызылдан киенгән?<br />\r\nӘйттеләр: &laquo;Син, сеңелкәй,<br />\r\nНик үзгәрдең? Нишләдең?<br />\r\nНигә кызыл чукларың?<br />\r\nНидән алсу төсләрең?&raquo;<br />\r\nӘйтте кызыл ромашка:<br />\r\n&laquo;Төнлә минем яныма<br />\r\nЯтып батыр сугышчы<br />\r\nАтты дошманнарына.<br />\r\nУл берүзе сугышты<br />\r\nУнбиш укчыга каршы;<br />\r\nЧигенмәде, тик таңда<br />\r\nЯраланды кулбашы.<br />\r\nАның батыр ал каны<br />\r\nТамды минем чукларга.<br />\r\nМинем кызыл күлмәгем<br />\r\nБик охшады Чулпанга.<br />\r\nЕгет китте, мин калдым<br />\r\nКанын саклап чугымда,<br />\r\nКөн дә аны сагынып<br />\r\nБалкыйм мин таң нурында&raquo;.</p>\r\n'),(1199,'<h3>Беренче җәмәгать транспорты</h3>\r\n\r\n<p>Татарстанда җәмәгать транспорты 19 гасыр уртасында барлыкка килә. 1854 елда Казанда барабуслар &nbsp; һәм омнибуслар пәйда була. &nbsp;Барабус &ndash; үзенчәлекле кышкы транспорт төре. Әлеге атама татарчадан, &nbsp;&laquo;барабыз&raquo; &nbsp;сүзеннән килеп чыккан. Барабус &ndash; үрәчәле чана, аны ат тарта, чанада печән яисә салам тутырылган түшәк салынган була. Омнибуслар &ndash; күп урынлы арба, аны да атлар тарта. Алар автобусларның элгәрләре санала. Барабусларга һәм омнибусларга алмашка конка килә, аннан соң &ndash; трамвай. 1925 елда беренче автобуслар йөри башлый, 1948 елда &ndash; троллейбуслар. 2005 елда метро ачыла.</p>\r\n\r\n<h3>Трамвай тарихы</h3>\r\n\r\n<p>Трамвай &ndash; шәһәр пассажир җәмәгать транспортының иң күптәнге бер төре. Казанда трамвайлар тарихы 1875 елдан башлана. Ул елда ат тимер юлы ачыла. 25 елдан соң бөтен трамвайлар да электр ярдәмендә йөри башлый. &nbsp;20 гасыр башында Казанда 5 трамвай маршруты була. Алар номерлар буенча түгел, линия юнәлешләре буенча аталып йөртелә: Идел-Пролом, Воскресение, Грузин, Екатерина, Боҗра. Маршрутның гомуми озынлыгы 26 километрдан артыграк исәпләнә. Трамвай вагоннарының ачыгы да, ябыгы да була.&nbsp;<br />\r\n&nbsp;1967 елда Түбән Кама шәһәрендә дә трамвай юлы ачыла. 1973 елда &ndash; Яр Чаллыда.&nbsp;<br />\r\nХәзерге вакытта трамвайларда өч телдә &ndash; татар, рус, инглиз телләрендә &nbsp;игълан итә торган автоинформаторлар урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<h3>Троллейбус тарихы</h3>\r\n\r\n<p>Троллейбус &ndash; рельссыз транспорт чарасы. Ул &nbsp;электр энергиясен &laquo;мөгезләре&raquo; ярдәмендә &nbsp;ала. Троллейбус трамвай белән автобусның уңайлы якларын берләштерә. Троллейбусларны күбрәк шәһәрләрдә очратырга була. Гәрчә шәһәрара һәм халыкара троллейбус линияләре булса да. Троллейбуслар каты өслекле юллардан йөри. Беренче &nbsp;троллейбусны 19 гасырда Германиядә уйлап табалар. Мәскәүдә беренче троллейбус 1933 елда пәйда була. Ә 1948 елның &nbsp;27 ноябрендә Казанда беренче троллейбус маршруты ачыла. &nbsp;Линиягә 8 троллейбус чыга. Беренче тукталыштан соңгысына кадәр араны үтү өчен 10&ndash;12 минут вакыт китә. Маршрут дәвамында 2 генә светофор була. Маршрутның озынлыгы 11 километрны тәшкил итә. 1949 елда шәһәр буйлап инде 21 троллейбус йөри.</p>\r\n'),(1200,'<h3>Төзелеш</h3>\r\n\r\n<p>1969 елда авыр йөк автомобильләре җитештерергә тиешле завод төзү турында карар кабул ителә. Төзелеш өчен урынны озак сайлыйлар. Нәтиҗәдә Яр Чаллы шәһәрендә тукталалар. Төзелешкә илнең төрле почмакларыннан төзүчеләр җыела. 1969 елның декабрендә экскаватор беренче чүмеч җирне ала. Төзелеш башлана. 1976 елда автомобиль заводының төп җыю конвейерыннан беренче йөк машинасы төшә. &nbsp;3 елдан соң заводта инде &nbsp;100&nbsp;000 автомобиль җыела. Ә инде 2012 елда &ndash; ике миллион!</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"166\" alt=\"164_7.jpg\" height=\"659\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\">Церемония закладки камня на месте будущего Камского комплекса заводов по производству большегрузных автомобилей КамАЗ.</span><span class=\"image-caption\"> </span><span class=\"image-caption\">(1969 г., личный архив фотожурналиста Шакирзянова М.Ф.)</span></p>\r\n\r\n<h3>&quot;КАМАЗ-мастер&quot;</h3>\r\n\r\n<p>1988 елда заводта &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; узышлар командасы оештырыла. Ул &laquo;Дакар&raquo; супермарафонында унҗиде тапкыр җиңә (Дакар-2020не дә кертеп), күп мәртәбәләр узышларның &nbsp;призёры була. Команда йөк машиналарын үзе эшли, проектлый, җыя һәм шуларга утырып ярышларда катнаша. &nbsp;Команда исемендәге &laquo;мастер&raquo; сүзе &nbsp;төзелеш материаллары һәм ишекләр җитештерүче &laquo;Мастер&raquo; компаниясе хөрмәтенә пәйда була. 1993 елгы янгында &nbsp;узыш автомобильләренең моторлары янып беткәч, әлеге компания ярдәм кулы суза. Ә аннан соң берничә ел команданың спонсоры була.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"169\" alt=\"1303_13.jpeg\" height=\"399\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Руководитель команды &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo; Владимир Чагин от имени команды дарит &laquo;Золотого бедуина&raquo; Президенту Республики Татарстан Рустаму Минниханову во время чествования команды в связи с победой в международном ралли &laquo;Дакар-2015&raquo; в Казанском Кремле. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<h3>&laquo;КАМАЗ&raquo; бүген</h3>\r\n\r\n<p>&laquo;КАМАЗ&raquo; заводында йөк автомобильләрен генә түгел, башка техниканы да эшлиләр, ясыйлар һәм җыялар. Аларга тагылмалар, автобуслар, двигательләр, автопоездлар, үзбушаткычлар, электробуслар, автокраннар, кар чистарткычлар һәм башкалар керә. Россия юлларында очраган һәр өченче автомобиль &ndash; &nbsp;КАМАЗ. Чулман буендагы заводлар комплексы 57 квадрат километрлы территорияне били. Ул дөньядагы илләрнең берсе &ndash; Сан-Маринодан бераз гына азрак мәйданны алып тора. Завод төзелгәнгә кадәр Яр Чаллыда 27 меңгә якын кеше яши. Ә хәзерге вакытта шәһәрдә ярты миллионнан артык кеше гомер итә.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"172\" alt=\"4035_10.JPG\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид сборочного цеха Открытого акционерного общества &laquo;КамАЗ&raquo; (2007 год, Набережные Челны, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сююмбике&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<h3>Пилотсыз КАМАЗлар</h3>\r\n\r\n<p>&laquo;КАМАЗ&raquo; заводында, гадәти автомобильләрдән тыш, пилотсыз йөк машиналары да җыела. Бу йөртүчеләрсез йөри торган автомобильләр. 2020 елда пилотсыз КАМАЗ автомобильләрен Арктикада сыныйлар. Йөк машиналары билгеләнгән маршрут буенча йөри. Маршрут шактый катлаулы: түбән температуралар, буран, күз күреме начар. Пилотсыз машиналар, мәгълүмат алмашып, алдагы каршылыкны секунд эчендә танырга сәләтле. Автомобильләр 2,5 мең километр юлны бернинди аварияләрсез узалар. Пилотсыз машиналарның гадәтиләр белән чагыштыргандагы төп өстенлеге &ndash; &nbsp;пилотсызлар арымый.&nbsp;&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"171\" alt=\"5769_10.jpeg\" height=\"416\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Президент Российской Федерации Дмитрий&nbsp;Медведев во время встречи с татарстанской командой &laquo;КАМАЗ-мастер&raquo;&nbsp;&ndash;&nbsp;победителем ралли &laquo;Дакар-2009&raquo; на Ивановской площади Кремля у автомашин команды. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)<span class=\"image-caption\"><span style=\"color: rgb(86, 101, 112); font-size: 1em;\"></span></span></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\">&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"173\" alt=\"2066_10.jpeg\" height=\"297\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Встреча президента Республики Татарстан Минтимера Шаймиева с членами команды &laquo;КамАЗ-мастер&raquo; &ndash; победителя ралли &laquo;Лиссабон<span style=\"font-size: 1em;\">&raquo;</span><br />\r\nв Казанском Кремле. &nbsp;(Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n'),(1201,'<h3>Татарстанлылар-Советлар Союзы Геройлары</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Әхтәмов Сабир Әхтәм улы</span></strong>&nbsp;1926 елда Кукмара районында туа.<br />\r\n1944 елның октябрендә Көнчыгыш Пруссия өчен барган сугышларда кыюлык күрсәтә. &nbsp;Бик көчле ныгытылган Неммерсдорфны (хәзер Калининград өлкәсендә) штурмлаган вакытта Сабир Әхтәмов танкка каршы мылтыктан 1 танкны, 3 үзйөрешле артиллерия установкасын, 2 бронетранспортёрны &nbsp;һәм дошман снарядлары төялгән 2 йөк машинасын сафтан чыгара.<br />\r\n1945 елның 24 мартында командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия рядовое Әхтәмов Сабир Әхтәм улына, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.<br />\r\nСабир Әхтәмов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; 121нче лицейга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы &nbsp;урамга;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Манзарас авылындагы гомуми белем бирү мәктәбенә аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районының Түбән Искебаш авылында бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Кукмара районында мемориаль такта урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> 1911 елда Белгород өлкәсе Старая Безгинка авылында туа.<br />\r\nСугышның беренче елларында &nbsp;Александр Васильченко 1нче күчереп йөртүче &nbsp;авиация эскадрильясы отрядын җитәкли. Казан һәм Иркутск авиазаводларыннан &nbsp;фронтка Пе-2 &nbsp;бомбардировщикларын илтүдә катнаша.&nbsp;<br />\r\n1943 елның маеннан Васильченко Казандагы 22 нче авиазаводта очучы-сынаучы вазифасын башкара. Хәзер бу предприятие &nbsp;&ndash; &nbsp;С.П.Горбунов исемендәге Казан авиация заводы.<br />\r\n1957 елның 1 маенда &nbsp;яңа авиация техникасын сынау вакытында күрсәтелгән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен полковник Васильченко Александр Григорьевичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; &nbsp;медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Александр Васильченко хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсендәге Новый Осколда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда сквер аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казандагы скверда &ndash; һәйкәл;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда Җиңү паркындагы Геройлар пантеонында &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белгород өлкәсе &nbsp;Старая Безгинка авылында бюсты урнаштырылган.</p>\r\n\r\n<p><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович</span></strong></p>\r\n\r\n<p>1900 елда Әлбәдән авылында &nbsp;(хәзерге Питрәч районы) туа.</p>\r\n\r\n<p>1941 елда Брест крепостеның Көнчыгыш форты оборонасын җитәкли.&nbsp;1957 елның 30 гыйнварында 1941 елда Брест крепосте оборонасы вакытында хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен Гаврилов Пётр Михайловичка, Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Пётр Гаврилов хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәчтә &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Брестта &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Краснодарда урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Күн авылында бюсты урнаштырылган;&nbsp;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Питрәч районы Әлбәдән авылында музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Тянь-Шаньда бер биеклек аның исемен йөртә.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> 1917 елда Мордовиядәге Торбеево бистәсендә (хәзер &ndash; шәһәр тибындагы бистә) туа.&nbsp;<br />\r\nМихаил Девятаев һава сугышларында 9 дошман самолётын юк итә. 1944 елның 13 июлендә &nbsp; Девятаевның самолёты дошман басып алган территориягә бәреп төшерелә. Очучы әсирлеккә эләгә. &nbsp;1945 елның &nbsp;8 февралендә Михаил Девятаев, башка хәрби әсирләр белән бергә, дошман бомбардировщигын урлап, немец концлагереннан әлеге самолётка утырып кача.<br />\r\n1957 елның 15 августында &nbsp;Бөек Ватан сугышы чорында немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә күрсәткән кыюлыгы, батырлыгы һәм каһарманлыгы өчен &nbsp;өлкән лейтенант Девятаев Михаил Петровичка, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Михаил Девятаев хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:</p>\r\n\r\n<p>&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида &ndash; аэроклуб;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Теплоход аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Казанда Арча зиратында һәйкәл куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә музее ачылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; мемориаль такта;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Торбеево бистәсендә бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Саранскида һәм башка шәһәрләрдә &laquo;Побег из ада&raquo; истәлек билгесе ачылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, ученый, первый генеральный конструктор Мостяков Ильдус, Председатель исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo; в день 80-летия со дня рождения. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рәхмәтуллин Шамил Сәет улы</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1920 елда Томскида эшче гаиләсендә туа.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1943 елның 30 сентябрендә Шамил Рәхмәтуллин дошман уты астында &nbsp;үз подразделениеләренең Белоруссиядә Днепр елгасын кичеп чыгуын оештыра. Ул җитәкләгән полк тәүлектән артык полкы&nbsp;дошман пехотасы һәм танклары һөҗүмен кире кайтара. Кыю сугышчы 1943 елның 1 октябрендә яу кырында &nbsp;батырларча &nbsp;һәлак була.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1944 елның 9 февралендә &nbsp;немец-фашист басып алучыларына каршы көрәштә &nbsp;командование тарафыннан куелган хәрби бурычын үрнәк рәвештә үтәгәне һәм шул вакытта күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен &nbsp;гвардия капитаны Рәхмәтуллин Шамил Сәет улына Советлар Союзы Герое исеме бирелә (вафатыннан соң).</p>\r\n\r\n<p>Шамил Рәхмәтуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Черниговта урам аның исеме белән атала;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) кавалерия дивизиясенең барлык 78 Советлар Союзы Геройлары исемнәре белән бергә, аның исеме дә Башкортостан Республикасы Милли музеенда һәм 112 нче Башкорт (16 нчы гвардия Чернигов) &nbsp;кавалерия дивизиясе музеенда урнаштырылган мемориаль такталарга алтын хәрефләр белән чокып язылган.<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\"></span><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани &nbsp;Биккенә улы</span></strong>&nbsp;улы 1905 елда Арча районы Иске Кишет авылында туа.&nbsp;<br />\r\n1943 елның 25 сентябрендә генерал-майор Гани Сафиуллин җитәкчелегендәге укчы корпусы &nbsp;Бородаевка һәм Домоткань авыллары янында (хәзер Украинаның Днепропетровск өлкәсе) Днепр елгасын кичә. Артиллерия полкы һәм дивизия көчләре белән дошманның бик күп контрһөҗүмнәре кире кайтарыла. Биш көн дәвам иткән сугышлар нәтиҗәсендә озынлыгы 25 км һәм киңлеге 15 км булган плацдармны алалар һәм шунда ныгып калалар.<br />\r\nСССР Югары Советы Президиумының 1943 елның 26 октябрендәге Указы белән, хәрби берләшмәләр белән уңышлы җитәкчелек иткәне һәм шул вакытта күрсәтелгән шәхси кыюлыгы һәм батырлыгы өчен, генерал-майор Сафиуллин Гани Биккенә улына, Ленин ордены һәм &ldquo;Алтын Йолдыз&rdquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә. Гани Сафиуллин хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда урам аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Кама шәһәре кадетлар интернат-мәктәбе базасында төзелгән Идел буе федераль округының Татарстан кадетлар корпусына аның исеме бирелгән;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Арчада &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Иске Кишет (Арча районы) авылында &ndash; бюсты;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Түбән Камада бюсты урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp; Иске Кишет авылында (Арча районы) музей комплексы ачылган.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Мәгубә Гусейн &nbsp;кызы (Хөсәен кызы)</strong></span>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>1912 елда Бәләбәй шәһәрендә (Башкортостан) туа.&nbsp;<br />\r\nМәгубә Сыртланова 780 сугышчан очыш ясый, аның исәбендә &ndash; 928 очыш сәгате, дошман өстенә 140 тонна бомба ташлый.&nbsp;<br />\r\n1946 &nbsp;елның 15 маенда һава сугышлары вакытында күрсәткән кыюлыгы һәм батырлыгы өчен гвардия өлкән лейтенанты Сыртланова Мәгубә Хөсәен кызына, &nbsp;Ленин ордены һәм &laquo;Алтын Йолдыз&raquo; медале тапшырылып, Советлар Союзы Герое исеме бирелә.&nbsp;</p>\r\n\r\n<p>Мәгубә Сыртланова хөрмәтенә түбәндәгеләр эшләнгән:<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә (Башкортостан Республикасы) &ndash; урам;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә 2 нче урта гомуми белем бирү мәктәбе аның исемен йөртә;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Белогорскида (Кырым Республикасы) бюсты куелган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Казанда мемориаль такта урнаштырылган;<br />\r\n&bull;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Бәләбәйдә музее ачылган.</p>\r\n\r\n<h3>Хәрби формированиеләрнең саны</h3>\r\n\r\n<p>Хәрби формированиеләрдә сугышчыларның саны төрлечә була. Бу гаскәрләрнең төренә, тыныч вакыт яисә сугыш вакыты булуга карый. Төрле елларда составның саны да шулай ук үзгәрә.<br />\r\nМәсәлән, Бөек Ватан сугышы елларында укчы дивизиядә &ndash; 10 291 кеше, кавалерия дивизиясендә &ndash; &nbsp;8968 кеше, һава-десант дивизиясендә 12 600 кеше исәпләнә.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССР халкының фронтка ярдәме</h3>\r\n\r\n<p>Республика халкы фронтка ярдәм күрсәтүдә актив катнаша. Оборона фонды төзелә. ТАССР халкы үз акчаларын, зәркән бизәнү әйберләрен, алтын һәм көмешләрен &nbsp;ирекле рәвештә фондка тапшыра. Республика Калинин фронтына, 146 нчы, 334 нче, 352 нче, 33 нче укчы дивизияләренә, 202 нче авиация дивизиясенә, 930 нчы җиңел бомбалау авиация полкына, 145 нче аерым сапёр батальонына һ.б. частьларга шефлык итә. Фронтовиклар өчен җылы әйберләр һәм эчке киемнәр җыялар, бияләйләр бәйлиләр, тәмәке янчыклары тегәләр, бүләкләр туплыйлар. Сугыш еллары эчендә 10 миллион җылы кием җыеп фронтка озаталар.&nbsp;<br />\r\nРеспублика халкы акчаларына &laquo;Кызыл Татария&raquo;, &laquo;Татария колхозчысы&raquo; танк колонналары, Урта Дон бомбалау авиация дивизиясе төзелә. Казан тимер юл эшчеләре үз акчаларына &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo; бронепоездларын төзиләр. Ә аларның экипажларын үз эшчеләреннән туплыйлар. Тулысынча коралландырылган бронялы ике корабль Яшел Үзән кешеләре акчасына төзелә. Фронт ихтыяҗлары өчен Татарстан эшчеләре планнан тыш продукция тапшыралар, ә колхозчылар авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерәләр. Фронтовиклар гаиләләренә ярдәм фондлары оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>ТАССРга эвакуацияләү</h3>\r\n\r\n<p>1941 елның 22 июнендә фашистлар Германиясе сугыш игълан итмичә генә Советлар Союзына һөҗүм итә. Безнең республикага 226 меңгә якын кеше һәм 70 тән артык предприятие эвакуацияләнә. Алар арасында &ndash; Мәскәү авиация заводы, Мәскәү сәгать заводы, Ленинград фотокәгазь фабрикасы, Ленинград һәм Орёл өлкәләрендәге пыяла заводлары, &laquo;Большевик&raquo; Мәскәү кондитер фабрикасы һәм башка бик күпләр. Аларның күпчелеге Казанда, Чистайда һәм Алабугада урнаштырыла. ТАССРда 50 дән артык эвакогоспиталь оештырыла.</p>\r\n\r\n<h3>Тылдагы җитештерүләр</h3>\r\n\r\n<p>Республика фронтка 600 дән артык исемдәге корал, ядрәләр, сугыш кирәк-яраклары, кием-салым озатып тора. Күп заводлар үзгәртелә һәм оборона продукциясе ясый башлый. Киноплёнка заводы &nbsp;авиация плёнкасының яңа төрләрен җитештерүне үзләштерә. Язу машиналары һәм автогараж җиһазлары заводлары миналар, гранаталар, шартлаткыч һәм башка төр корал һәм сугыш кирәк-яраклары җитештерүгә күчә. Мех комбинаты колакчынлы башлыклар, комбинезоннар, унтылар, җылы кием-салым тегә. &nbsp;&laquo;Спартак&raquo; аяк киемнәре комбинаты армияне аяк киеме белән тәэмин итә. Җирле сәнәгать предприятиеләрендә парашютлар, кием-салым, маскировка халатлары һәм башка эшләнмәләр ясыйлар. Республика фронтка 10 меңнән артык У-2 (По-2) очкычын җыеп озата. ТАССРда Пе-2 һәм Пе-8 бомбардировщиклары, операцияләр өчен медицина җепләре җитештерелә.&nbsp;<br />\r\nСугыш елларында ТАССРда 22 яңа предприятие төзелә. Мәсәлән, ит комбинаты, консервлар заводы, электростанция, тукыма, итек һәм киез фабрикалары ачыла. 1943 елда Шөгер нефть чыганагы ачылганнан соң, сәнәгатьнең яңа &ndash; нефть тармагы пәйда була.&nbsp;</p>\r\n'),(1202,'<h3>Нәрсә ул дендрарий?</h3>\r\n\r\n<p>Дендрарий &ndash; фәнни-тәҗрибә максатларында агачлар һәм куаклар үстерелә торган территория. Анда үсемлекләрнең сирәк, уникаль төрләре булырга мөмкин.<br />\r\nҮсемлекләрнең аерым бер төре үстерелә торган дендрарийларның яисә дендрарий участокларының үз исемнәре бар. Мәсәлән, әгәр сиреньнәрне өйрәнәләр икән &nbsp;&ndash; сирингарий, ылыслылар артыннан күзәтәләр икән &nbsp;&ndash; кониферетум, талларныкы &ndash; салицетум һәм башкалар.&nbsp;<br />\r\nДендрарий территориясендә ял итәргә була. Иң мөһиме &ndash; рөхсәт ителгән сукмаклардан гына йөрү, әйләнә-тирә мохиткә зыян китермәү. Дендрарийда гадәттә маршрут һәм зоналар күрсәтелгән такталар урнаштырыла, бу мөстәкыйль килгән туристлар адашмасын өчен эшләнә.</p>\r\n'),(1203,'<h3>Нәрсә ул мәдәният?</h3>\r\n\r\n<p>Үз-үзеңне тоту культурасы, физик культура, татар халкының мәдәнияте &ndash; бу сүзләр безгә бик еш очрый. Нәрсә соң ул мәдәният, культура? Сүзнең мәгънәсе күп. Бу тәрбия дә, белем дә, кешенең үсеше дә. Мәдәният &ndash; кеше тарафыннан тудырылган барлык яхшы әйберләр дияргә була.&nbsp;<br />\r\nМәдәният бик күп элементлардан тора. Аларны 4 төркемгә бүлергә мөмкин:<br />\r\nСимволлар &ndash; ул сүзләр, предметлар, ишарәләр, киенү гадәте. Болар барысы да халык традицияләренә туры килә. Мәсәлән, читекләр һәм түбәтәйләр.<br />\r\nГеройлар &ndash; чынбарлыктан алынган яисә уйлап чыгарылган персонажлар, алар башкаларга үрнәк булып тора. Мәсәлән, Идел буе Камыр батыры.<br />\r\nРитуаллар &ndash; көндәлек тормышта (мәсәлән, очрашканда кул бирешү) яисә бәйрәмнәрдә (мәсәлән, Сабан туенда капчык киеп йөгерү) башкарыла торган билгеле бер гамәлләр.&nbsp;<br />\r\nРухи кыйммәтләр &ndash; һәр халыкның яхшылык һәм яманлык, гаделлек һәм гаделсезлек турындагы күзаллаулары.</p>\r\n'),(1204,'<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/content\">МАТЕРИАЛЫ</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/book\">КНИГА</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"http://games.100летнашемудому.рф\">ИГРЫ</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/mobile\">ANDROID и IOS</a></p>\r\n'),(1210,'<p><a id=\"block-app\" name=\"block-app\"></a></p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color:#eb4832;\">&laquo;Уйна һәм бел&raquo; интерактив уены&nbsp;</span></h2>\r\n\r\n<p class=\"main-txt-book\">&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; нәфис басма тематикасына туры килгән&nbsp;<br />\r\n2 интерактив уен.</p>\r\n'),(1215,'<p style=\"text-align: center\"><span class=\"title-caps-bold\">&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; проекты ТАССР<br />\r\nоешуга 100 ел тулуга багышланган.</span><span class=\"title-caps-bold\"> </span></p>\r\n\r\n<p>100летнашемудому.рф порталында мөмкин:&nbsp;</p>\r\n\r\n<ul>\r\n	<li>Татарстан Республикасы Дәүләт гимны тыңларга һәм җырларга;</li>\r\n	<li>безнең республика турында кызыклы &nbsp;уеннар, җырлар, республикага кагылышлы фактлар белән тулыландырылган мобиль кушымтаны йөкләргә;&nbsp;</li>\r\n	<li>Татарстан Республикасы турында архив фотоларын һәм видеоматериалларын күрергә;</li>\r\n	<li>Татарстан Республикасы үсешенең мөһим юллары &ndash; сәнәгать, мәгариф, медицина һәм башка тармаклар турында өстәмә мәгълүматны укып чыгарга.</li>\r\n</ul>\r\n'),(1216,'<p><a id=\"block-app\" name=\"block-app\"></a></p>\r\n\r\n<h2><span style=\"color:#eb4832;\">&laquo;Уйна һәм бел&raquo; интерактив уены&nbsp;</span></h2>\r\n\r\n<p class=\"main-txt-book\">&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; нәфис басма тематикасына туры килгән&nbsp;<br />\r\n12 интерактив уен.</p>\r\n'),(1225,'<p><a href=\"http://xn--100-8cdueb9bmbgq0csd7e.xn--p1ai/\"><concrete-picture fID=\"268\" alt=\"logo-tat.png\" height=\"100\" width=\"309\" /></a></p>\r\n'),(1230,'<p>&quot;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; проекты &quot;Татар балалар нәшрияты&quot; коммерцияле булмаган автоном оешма тарафыннан эшләнде,<br />\r\n&copy; 2020</p>\r\n\r\n<p><a href=\"http://tdpress.ru\" target=\"_blank\"><concrete-picture fID=\"157\" alt=\"ТАТАРСКОЕ ДЕТСКОЕ ИЗДАТЕЛЬСТВО\" class=\"content-editor-image-left\" height=\"100\" width=\"136\" /></a></p>\r\n'),(1234,'<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/tt/content\">МАТЕРИАЛЛАР</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/tt/book\">КИТАП</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"http://games.100летнашемудому.рф\">УЕННАР</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/tt/mobile\">ANDROID Һәм IOS</a></p>\r\n'),(1236,'<p><a href=\"{CCM:CID_303}\">ПРОЕКТ ТУРЫНДА</a><br />\r\n<a href=\"{CCM:BASE_URL}/tt/contacts\">КОНТАКТ</a><br />\r\n&nbsp;</p>\r\n'),(1250,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год).</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Скульптор Садри Ахун во время работы над бюстом композитора Салиха&nbsp;Сайдашева.</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Композитор, заслуженный деятель искусств РСФСР Назиб&nbsp;Жиганов во время работы над симфонической поэмой &laquo;Кырлай&raquo;.</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Композиторы Мансур Музаффаров, Джаудат Файзи, поэт Ахмет&nbsp;Ерикей, драматург Тази Гиззат, писатель Кави Наджми во время прослушивания симфонической поэмы &laquo;Кырлай&raquo;.</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"><span class=\"image-caption\"></span></span></p>\r\n'),(1251,'<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Отрывок из документального фильма &laquo;Советский Татарстан&raquo; (1945 год).</span></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Сцена из балета Фарида Яруллина&nbsp;&laquo;Шурале&raquo;.</span></p>\r\n'),(1252,'<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"215\" alt=\"833_10.jpg\" height=\"434\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Государственный ансамбль песни и танца РеспубликиТатарстан</span><span class=\"image-caption\"> во время выступления на гастролях. (Год неизвестен, место неизвестно, автор неизвестен, редакция журнала &laquo;Сэхнэ&raquo;)</span></p>\r\n'),(1253,'<h3>Сельское хозяйство&nbsp;Татарстана</h3>\r\n\r\n<p>В Татарстане развито сельское хозяйство. В республике расположены крупные сельскохозяйственные предприятия и небольшие фермерские хозяйства. В Татарстане выращивают&nbsp;зерновые культуры, сахарную свёклу, картофель, производят&nbsp;мясо, молоко, яйца. Ведущей отраслью&nbsp;сельского хозяйства республики является животноводство. Так же в Татарстане выращивают птиц, лошадей, кроликов, рыбу, разводят пчёл.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"206\" alt=\"3113.jpg\" height=\"393\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Экспериментальный вариант посева зерновых культур на полях Тюлячинского района Республики Татарстан. (Год неизвестен, автор неизвестен&nbsp;Тюлячинский район РТ).</span><span class=\"image-caption\"></span><span class=\"image-caption\"></span></p>\r\n'),(1254,'<h3>Кто такой агроном?</h3>\r\n\r\n<p>Агроном&nbsp;&ndash; одна из главных профессий в сельском хозяйстве. Агроном создаёт условия для жизни растений, регулирует водный, светотепловой и питательный режимы. Он определяет дозы, сроки и способы внесения удобрений в почву. Под руководством агронома ведётся размножение новых сортов, определяется всхожесть и другие посевные качества семян. Агроном контролирует качество всех посевных работ, определяет сроки и очерёдность уборки урожая. В период хранения ведёт наблюдение за состоянием зерна, регулирует температурный режим. Агроном должен знать всю основную сельскохозяйственную технику. Он изучает различные болезни и вредителей сельскохозяйственных культур, способы борьбы с ними.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"207\" alt=\"1991_13.jpg\" height=\"400\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Вид поля сахарной свёклы Общества с ограниченной ответственностью &laquo;Колос&raquo; в Тетюшском муниципальном районе Республики Татарстан. (2017 г., Тетюшский район РТ, автор Бадыкшин, Аппарат КМ РТ).</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n'),(1255,'<h3>Татарстанцы - Герои Советского Союза</h3>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Ахтямов Сабир Ахтямович</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1926&ndash;2014)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1926 году в Кукморском районе. Отличился в боях в Восточной Пруссии в октябре 1944 года. За время штурма хорошо укреплённого пункта Неммерсдорф (сейчас Калининградская область) Сабир Ахтямов подбил из противотанкового ружья 1 танк, 3 самоходные артиллерийские установки, 2 бронетранспортёра и 2 грузовые машины со снарядами противника.</p>\r\n\r\n<p>24 марта 1945 года за образцовое выполнение боевых заданий командования и проявленные при этом мужество и героизм гвардии рядовому Сабиру Ахтямову было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Сабира Ахтямова:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван лицей №121 Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа средняя общеобразовательная школа в селе Манзарас Кукморского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в селе Нижний Искубаш Кукморского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Кукморском районе.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Васильченко Александр Григорьевич</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1911&ndash;1960)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в&nbsp;1911 году в селе Старая Безгинка Белгородской области. В первые годы войны Александр Васильченко командовал отрядом 1-й перегоночной авиационной эскадрильи. Участвовал в перегонке на фронт бомбардировщиков &laquo;Пе-2&raquo; с авиазаводов в Казани и Иркутске.</p>\r\n\r\n<p>С мая 1943 года А. Васильченко находился на должности лётчика-испытателя авиационного завода №&nbsp;22 &nbsp;в Казани. Сейчас это Казанский авиационный завод имени С. П. Горбунова.</p>\r\n\r\n<p>1 мая 1957 года за мужество и героизм, проявленные при испытаниях новой авиационной техники, полковник Александр Васильченко был удостоен высокого звания Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Александра Васильченко:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot; названа улица в Новом Осколе Белгородской области;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван сквер в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен памятник в казанском сквере;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в пантеоне Героев городского Парка Победы в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в селе Старая Безгинка Белгородской области.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Гаврилов Пётр Михайлович&nbsp;</span></strong><span style=\"font-size:22px;\">(1900&ndash;1979)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1900 году в деревне Альведино (сейчас это Пестречинский район). В 1941 году руководил обороной Восточного форта Брестской крепости. 30 января 1957 года за образцовое выполнение воинского долга при обороне Брестской крепости в 1941 году и проявленные при этом мужество и героизм Петру&nbsp;Гаврилову было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Пестрецах;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Бресте;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Краснодаре;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в деревне Конь Пестречинского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт музей в деревне Альвидино Пестречинского района;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван пик на Тянь-Шане.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><strong><span style=\"font-size:22px;\">Девятаев Михаил Петрович</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1917&ndash;2002)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1917 году в посёлке (ныне посёлок городского типа) Торбеево в Мордовии. Михаил Девятаев в воздушных боях сбил 9 вражеских самолётов. 13 июля&nbsp;1944 года&nbsp;самолёт М. Девятаева был подбит и приземлился на территории, захваченной противником. Лётчик оказался в плену. 8 февраля 1945 года М. Девятаев вместе с другими военнопленными захватил&nbsp;немецкий бомбардировщик и совершил&nbsp;на нём побег из немецкого концлагеря. 15 августа 1957 года за проявленные мужество, отвагу и героизм в борьбе с немецко-фашистскими захватчиками в период Великой Отечественной войны старшему лейтенанту Михаилу&nbsp;Девятаеву было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Михаила Девятаева:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Саранске;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван аэроклуб в Саранске;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;назван теплоход;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт памятник на Арском кладбище в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт музей в пгт Торбеево;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в селе Торбеево;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в пгт Торбеево;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт памятный знак &laquo;Побег из ада&raquo; в Саранске и в других городах.</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"199\" alt=\"132_1.jpeg\" height=\"430\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Участник Великой Отечественной войны Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович (второй справа), его внук Фассахов Михаил, Герой Социалистического труда, советский учёный и общественный деятель,&nbsp;Герой Социалистического Труда Мостюков Ильдус Шайхуллисламович, Председатель Исполнительного комитета Всесоюзного конгресса татар, историк, академик Тагиров Индус Ризакович на открытии выставки &laquo;Казань во время Великой Отечественной войны&raquo; в Государственном объединенном музее Республики Татарстан. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><concrete-picture fID=\"197\" alt=\"2981_1.jpeg\" height=\"401\" width=\"600\" /></p>\r\n\r\n<p style=\"text-align: center;\"><span class=\"image-caption\">Летчик, Герой Советского Союза Девятаев Михаил Петрович на встрече с журналистами газеты &laquo;Время и деньги&raquo;. (Из фондов ГБУ &laquo;Государственный архив РТ&raquo;.)</span></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Рахматулин Шамиль Саидович&nbsp;</strong>(1920&ndash;1943) </span><br />\r\nРодился в 1920 году в Томске в семье рабочего. Под огнём противника 30 сентября 1943 года Шамиль Рахматуллин организовал переправу своих подразделений через реку Днепр в Белоруссии. Более суток его полк отражал контратаки вражеской пехоты и танков. Отважный боец пал смертью храбрых в бою 1 октября 1943 года. 9 февраля 1944 года за образцовое выполнение боевого задания командования в борьбе с немецко-фашистскими захватчиками и проявленные при этом мужество и героизм гвардии капитану Шамилю Рахматуллину&nbsp;было посмертно присвоено звание Героя Советского Союза.<br />\r\nВ честь Шамиля Рахматуллина:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Чернигове;</p>\r\n\r\n<p>Золотыми буквами высечено имя Шамиля Рахматуллина на мемориальных досках вместе с именами всех 78 Героев Советского Союза 112-й Башкирской (16-й гвардейской Черниговской) кавалерийской дивизии, установленных в Национальном музее Республики Башкортостан и в Музее 112-й (16-й гвардейской) Башкирской кавалерийской дивизии.<span class=\"image-caption\"></span><br />\r\n<strong><span style=\"font-size:22px;\">Сафиуллин Гани (Ганий) Бекинович</span></strong> <span style=\"font-size:22px;\">(1905&ndash;1973</span><span style=\"font-size:22px;\">)</span></p>\r\n\r\n<p>Родился в 1905 году в селе Старый Кишит Арского района. 25 сентября 1943 года стрелковый корпус под командованием генерал-майора Гани Сафиуллина форсировал Днепр около деревень Бородаевка и Домоткань (Днепропетровская область). Силами артиллерийского полка и дивизии отбил множество контратак врага. В ходе пятидневного боя войска под командованием Г. Сафиуллина заняли плацдарм длинной 25 и шириной 15 километров и плотно закрепились на нём.</p>\r\n\r\n<p>Указом Президиума Верховного Совета СССР от 26 октября 1943 года за успешное руководство воинскими соединениями, проявленные при этом личное мужество и героизм гвардии генерал-майору Гани Сафиуллину было присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.</p>\r\n\r\n<p>В честь Гани Сафиуллина:</p>\r\n\r\n<p>&middot; названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot; присвоено имя Татарстанскому кадетскому корпусу Приволжского федерального округа, созданному на базе кадетской школы-интерната города Нижнекамска;</p>\r\n\r\n<p>&middot; установлен бюст в Арске;</p>\r\n\r\n<p>&middot; установлен бюст в деревне Старый Кишит (Арский район);</p>\r\n\r\n<p>&middot; установлен бюст в Нижнекамске;</p>\r\n\r\n<p>&middot; открыт музейный комплекс в деревне Старый Кишит (Арский район).</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><strong>Сыртланова Магуба Гусейновна (Хусаиновна)</strong></span> <span style=\"font-size:22px;\">(1912&ndash;1971)</span></p>\r\n\r\n<p>Родилась в 1912 году в городе Белебей (Башкортостан). Магуба Сыртланова совершила 780 боевых вылетов с боевым налетом 928 часов, сбросила 140 тонн бомбового груза. 15 мая 1946 года за мужество и отвагу гвардии старший лейтенант Магуба Сыртланова была удостоена звания Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали &laquo;Золотая Звезда&raquo;.<br />\r\nВ честь Магубы Сыртлановой:</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа улица в Белебее (Республика Башкортостан);</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;названа средняя общеобразовательная школа № 2 в Белебее (Республика Башкортостан);</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлен бюст в Белогорске (Республика Крым);</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;установлена мемориальная доска в Казани;</p>\r\n\r\n<p>&middot;&nbsp;открыт музей в Белебее (Республика Башкортостан).</p>\r\n\r\n<h3>Численность воинских формирований</h3>\r\n\r\n<p>Численность военнослужащих в воинских формированиях бывает разной. Это зависит от рода войск; от того, мирное время или военное. В разные годы численность состава также меняется. Например, в годы Великой Отечественной войны в стрелковой дивизии было 10 291 человек, в кавалерийской дивизии &ndash;&nbsp; 8968 человек, в воздушно-десантной дивизии &ndash; 12&nbsp;600 человек.</p>\r\n\r\n<h3>Помощь фронту от жителей ТАССР</h3>\r\n\r\n<p>Население республики активно участвовало в&nbsp;оказании помощи фронту. Был создан Фонд обороны. Жители ТАССР добровольно сдавали деньги, ювелирные украшения, золотые и серебряные вещи. Республика шефствовала над Калининским фронтом, 146-й, 334-й, 352-й, 33-й стрелковыми дивизиями, 202-й авиационной дивизией, 930-м легкобомбардировочным авиационным полком, 145-м отдельным сапёрным батальоном и другими частями. Для фронтовиков собирали тёплые вещи и бельё, вязали варежки, шили кисеты, собирали подарки. &nbsp;За годы войны было собрано 10 миллионов тёплых вещей.</p>\r\n\r\n<p>На средства населения республики были построены танковые колонны &laquo;Красная Татария&raquo;, &laquo;Колхозник Татарии&raquo;, бомбардировщики для Средне-Донской бомбардировочной авиационной дивизии. Железнодорожники Казанской железной дороги на собственные средства построили бронепоезда &laquo;Кызыл Татарстан&raquo;, &laquo;Чапаев&raquo;, &laquo;Куйбышев&raquo;. А их экипажи укомплектовали своими рабочими. Два бронированных корабля с полным вооружением были построены на деньги жителей Зеленодольска. Для нужд фронта рабочие Татарстана сдавали сверхплановую продукцию, а колхозники &ndash; сельскохозяйственную продукцию. Были созданы фонды помощи семьям фронтовиков.</p>\r\n\r\n<h3>Эвакуация в ТАССР</h3>\r\n\r\n<p>22 июня 1941 года без объявления войны на Советский Союз напала фашистская Германия. &nbsp;В нашу республику было эвакуировано около 226 тысяч человек и более 70 предприятий. Это Московский авиационный завод, Московский часовой завод, Ленинградская фотобумажная фабрика, стеклозаводы из Ленинградской и Орловской областей, Московская&nbsp;кондитерская фабрика &laquo;Большевик&raquo; и многие другие. Большинство из них расположилось в&nbsp;Казани, Чистополи, Елабуге. В&nbsp;ТАССР было развернуто свыше 50 эвакогоспиталей.</p>\r\n\r\n<h3>Тыловое производство</h3>\r\n\r\n<p>Республика поставляла на фронт свыше 600 наименований оружия, боеприпасов, снаряжения, обмундирования. Многие заводы перестраивали на выпуск оборонной продукции. Фабрика киноплёнки освоила выпуск новых видов авиационной плёнки. Заводы пишущих машин и автогаражного оборудования перешли на производство мин, гранат, взрывателей и другого оружия и боеприпасов. Меховой комбинат стал производить шапки-ушанки, комбинезоны, унты, тёплое обмундирование. Обувной комбинат &laquo;Спартак&raquo; снабжал обувью армию. На&nbsp;предприятиях местной промышленности изготовлялись парашюты, обмундирование, маскировочные халаты и другие изделия. Республика отправила на фронт свыше 10 тысяч самолетов У-2 (По-2). В&nbsp;ТАССР выпускались бомбардировщики Пе-2 и Пе-8, медицинские нити для операций.</p>\r\n\r\n<p>За годы войны в&nbsp;ТАССР было построено 22 новых предприятия. Например, мясокомбинат, консервный завод, электростанция, текстильная, сапожная и валяльная фабрики. После открытия Шугуровского нефтяного месторождения в 1943 году появилась новая отрасль промышленности &ndash; нефтяная.</p>\r\n'),(1256,'<p><a href=\"http://xn--100-8cdueb9bmbgq0csd7e.xn--p1ai/tt\"><concrete-picture fID=\"268\" alt=\"logo-tat.png\" height=\"100\" width=\"309\" /></a></p>\r\n'),(1258,'<p style=\"text-align: center\"><span class=\"title-caps-bold\">&laquo;Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; проекты ТАССР<br />\r\nоешуга 100 ел тулуга багышланган.</span><span class=\"title-caps-bold\"> </span></p>\r\n\r\n<p>Проект республиканың ничек үзгәрүе, аның елдан-ел матурая баруы турында сөйли.</p>\r\n\r\n<p>100летнашемудому.рф порталында мөмкин:&nbsp;</p>\r\n\r\n<ul>\r\n	<li>Татарстан Республикасы Дәүләт гимны тыңларга һәм җырларга;</li>\r\n	<li>безнең республика турында кызыклы &nbsp;уеннар, җырлар, республикага кагылышлы фактлар белән тулыландырылган мобиль кушымтаны йөкләргә;&nbsp;</li>\r\n	<li>Татарстан Республикасы турында архив фотоларын һәм видеоматериалларын күрергә;</li>\r\n	<li>Татарстан Республикасы үсешенең мөһим юллары &ndash; сәнәгать, мәгариф, медицина һәм башка тармаклар турында өстәмә мәгълүматны укып чыгарга.</li>\r\n</ul>\r\n'),(1269,'<p>Проект &laquo;100 лет нашему дому&raquo; разработан:</p>\r\n\r\n<p>&copy; АНО &quot;ТАТАРСКОЕ ДЕТСКОЕ ИЗДАТЕЛЬСТВО&quot;,&nbsp;2020</p>\r\n\r\n<p><a href=\"http://tdpress.ru\" target=\"_blank\"><concrete-picture fID=\"157\" alt=\"ТАТАРСКОЕ ДЕТСКОЕ ИЗДАТЕЛЬСТВО\" class=\"content-editor-image-left\" height=\"100\" width=\"136\" /></a></p>\r\n\r\n<p>Разработано - ООО &quot;Татармультфильм&quot;</p>\r\n'),(1270,'<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/content\">МАТЕРИАЛЫ</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/book\">КНИГА</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"http://games.100летнашемудому.рф\">ИГРЫ</a></p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:BASE_URL}/mobile\">ANDROID и IOS</a></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;&nbsp;</p>\r\n'),(1271,'<p><a href=\"{CCM:CID_246}\">О ПРОЕКТЕ</a><br />\r\n<a href=\"{CCM:BASE_URL}/contacts\">КОНТАКТЫ</a></p>\r\n\r\n<p>&nbsp;&nbsp;<br />\r\n&nbsp;</p>\r\n');

--
-- Table structure for table `btCoreAreaLayout`
--

CREATE TABLE `btCoreAreaLayout` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `arLayoutID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `arLayoutID` (`arLayoutID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btCoreAreaLayout`
--

INSERT INTO `btCoreAreaLayout` VALUES (2,1),(6,2),(9,3),(14,4),(16,5),(18,6),(20,7),(49,8),(65,9),(73,10),(76,11),(82,12),(88,13),(92,14),(110,15),(114,16),(122,17),(133,18),(137,19),(144,20),(149,21),(155,22),(161,23),(169,24),(198,25),(327,27),(333,31),(337,32),(338,33),(339,34),(370,37),(373,38),(374,39),(376,40),(380,41),(383,42),(385,43),(387,44),(388,45),(390,46),(391,47),(404,49),(437,50),(438,51),(439,52),(463,53),(464,54),(485,55),(532,56),(549,57),(555,58),(1125,59),(1127,61),(1128,62),(1176,63),(1179,65),(1182,68),(1183,69),(1189,70),(1190,71),(1205,72),(1207,73),(1208,74);

--
-- Table structure for table `btCoreConversation`
--

CREATE TABLE `btCoreConversation` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `cnvID` int(11) DEFAULT NULL,
  `enablePosting` int(11) DEFAULT '1',
  `paginate` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `itemsPerPage` smallint(5) unsigned NOT NULL DEFAULT '50',
  `displayMode` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'threaded',
  `orderBy` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'date_desc',
  `enableOrdering` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `enableCommentRating` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `enableTopCommentReviews` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `displaySocialLinks` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `reviewAggregateAttributeKey` int(11) DEFAULT NULL,
  `displayPostingForm` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'top',
  `addMessageLabel` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT '',
  `dateFormat` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'default',
  `customDateFormat` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `cnvID` (`cnvID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btCoreConversation`
--

INSERT INTO `btCoreConversation` VALUES (29,1,1,1,50,'threaded','date_asc',0,1,0,0,NULL,'top','Add Message','default',''),(125,2,1,1,50,'threaded','date_asc',0,1,0,0,NULL,'top','Add Message','default',''),(127,3,1,1,50,'threaded','date_asc',0,1,0,0,NULL,'top','Add Message','default',''),(129,4,1,1,50,'threaded','date_asc',0,1,0,0,NULL,'top','Add Message','default',''),(176,5,1,1,50,'threaded','date_asc',0,1,0,0,NULL,'top','Add Message','default',''),(184,7,1,1,50,'threaded','date_asc',0,1,0,0,NULL,'top','Add Message','default','');

--
-- Table structure for table `btCorePageTypeComposerControlOutput`
--

CREATE TABLE `btCorePageTypeComposerControlOutput` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `ptComposerOutputControlID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `ptComposerOutputControlID` (`ptComposerOutputControlID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btCorePageTypeComposerControlOutput`
--

INSERT INTO `btCorePageTypeComposerControlOutput` VALUES (23,1),(38,2),(41,3),(45,4);

--
-- Table structure for table `btCoreScrapbookDisplay`
--

CREATE TABLE `btCoreScrapbookDisplay` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `bOriginalID` int(10) unsigned NOT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `bOriginalID` (`bOriginalID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btCoreScrapbookDisplay`
--

INSERT INTO `btCoreScrapbookDisplay` VALUES (358,352),(366,352),(1132,355),(1185,355),(1133,356),(1186,356),(1123,429),(1211,430),(1124,431),(1130,436),(1184,436),(488,487),(1235,531),(1229,832),(1121,892),(1122,938),(1120,945),(1119,950),(1242,1118),(1218,1134),(1219,1134),(1220,1134),(1221,1134),(1222,1134),(1223,1134),(1224,1134),(1233,1204);

--
-- Table structure for table `btCoreStackDisplay`
--

CREATE TABLE `btCoreStackDisplay` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `stID` int(10) unsigned NOT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `stID` (`stID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btCoreStackDisplay`
--

INSERT INTO `btCoreStackDisplay` VALUES (1227,329),(1228,329),(1232,333),(1267,333),(1239,336),(1240,339),(1245,342),(1246,342);

--
-- Table structure for table `btD3RandomImage`
--

CREATE TABLE `btD3RandomImage` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fsID` int(11) DEFAULT NULL,
  `max_width` int(11) DEFAULT NULL,
  `max_height` int(11) DEFAULT NULL,
  `do_crop` tinyint(1) DEFAULT '1',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btD3RandomImage`
--


--
-- Table structure for table `btDailyMessage`
--

CREATE TABLE `btDailyMessage` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `sunText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `monText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `tueText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `wedText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `thuText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `friText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `satText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `fbText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `longtermType` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'always',
  `longTermMonth` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '01',
  `imgStyle` varchar(30) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'box',
  `imgSize` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'tiny',
  `curdateFormat` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'l, F j, Y',
  `curdate` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'yes',
  `sunID` int(11) DEFAULT NULL,
  `monID` int(11) DEFAULT NULL,
  `tueID` int(11) DEFAULT NULL,
  `wedID` int(11) DEFAULT NULL,
  `thuID` int(11) DEFAULT NULL,
  `friID` int(11) DEFAULT NULL,
  `satID` int(11) DEFAULT NULL,
  `fallbackID` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btDailyMessage`
--


--
-- Table structure for table `btDateNavigation`
--

CREATE TABLE `btDateNavigation` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT '',
  `filterByParent` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `redirectToResults` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `cParentID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `cTargetID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0' COMMENT 'this field is where the links will direct you',
  `ptID` smallint(5) unsigned DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btDateNavigation`
--

INSERT INTO `btDateNavigation` VALUES (52,'Archives',1,0,198,0,6);

--
-- Table structure for table `btDesktopDraftList`
--

CREATE TABLE `btDesktopDraftList` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `draftsPerPage` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btDesktopDraftList`
--

INSERT INTO `btDesktopDraftList` VALUES (17,10),(21,10);

--
-- Table structure for table `btDesktopNewsflowLatest`
--

CREATE TABLE `btDesktopNewsflowLatest` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `slot` varchar(1) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btDesktopNewsflowLatest`
--

INSERT INTO `btDesktopNewsflowLatest` VALUES (10,'A'),(11,'B'),(12,'C');

--
-- Table structure for table `btDesktopSiteActivity`
--

CREATE TABLE `btDesktopSiteActivity` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `types` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci COMMENT '(DC2Type:json_array)',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btDesktopSiteActivity`
--

INSERT INTO `btDesktopSiteActivity` VALUES (5,'[\"form_submissions\",\"survey_results\",\"signups\",\"conversation_messages\",\"workflow\"]');

--
-- Table structure for table `btDocumentLibrary`
--

CREATE TABLE `btDocumentLibrary` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `setIds` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL,
  `folderID` int(11) NOT NULL DEFAULT '0',
  `setMode` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `onlyCurrentUser` int(11) DEFAULT '0',
  `tags` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `viewProperties` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `expandableProperties` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `searchProperties` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `orderBy` varchar(64) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'title',
  `displayLimit` int(11) DEFAULT '20',
  `displayOrderDesc` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `addFilesToSetID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `maxThumbWidth` int(11) DEFAULT '100',
  `maxThumbHeight` int(11) DEFAULT '150',
  `enableSearch` int(11) DEFAULT '0',
  `heightMode` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'auto',
  `downloadFileMethod` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'force',
  `fixedHeightSize` int(11) DEFAULT '0',
  `headerBackgroundColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `headerBackgroundColorActiveSort` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `headerTextColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `allowFileUploading` int(11) DEFAULT '0',
  `allowInPageFileManagement` int(11) DEFAULT '0',
  `tableName` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `tableDescription` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `tableStriped` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `rowBackgroundColorAlternate` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btDocumentLibrary`
--


--
-- Table structure for table `btEasyImageSlider`
--

CREATE TABLE `btEasyImageSlider` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fIDs` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `options` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btEasyImageSlider`
--


--
-- Table structure for table `btEventList`
--

CREATE TABLE `btEventList` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `caID` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL,
  `calendarAttributeKeyHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `totalToRetrieve` smallint(5) unsigned NOT NULL DEFAULT '10',
  `totalPerPage` smallint(5) unsigned NOT NULL DEFAULT '10',
  `filterByTopicAttributeKeyID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `filterByTopicID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `filterByPageTopicAttributeKeyHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `filterByFeatured` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `eventListTitle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `linkToPage` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btEventList`
--


--
-- Table structure for table `btExpressEntryDetail`
--

CREATE TABLE `btExpressEntryDetail` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `exEntityID` char(36) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL COMMENT '(DC2Type:guid)',
  `exSpecificEntryID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `exEntryAttributeKeyHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `exFormID` char(36) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL COMMENT '(DC2Type:guid)',
  `entryMode` varchar(1) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'S',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btExpressEntryDetail`
--


--
-- Table structure for table `btExpressEntryList`
--

CREATE TABLE `btExpressEntryList` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `exEntityID` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL,
  `detailPage` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `linkedProperties` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `searchProperties` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `searchAssociations` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `columns` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `filterFields` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `displayLimit` int(11) DEFAULT '20',
  `enableSearch` int(11) DEFAULT '0',
  `enableKeywordSearch` int(11) DEFAULT '0',
  `headerBackgroundColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `headerBackgroundColorActiveSort` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `headerTextColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `tableName` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `tableDescription` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `tableStriped` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `rowBackgroundColorAlternate` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btExpressEntryList`
--


--
-- Table structure for table `btExpressForm`
--

CREATE TABLE `btExpressForm` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `exFormID` char(36) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL COMMENT '(DC2Type:guid)',
  `submitLabel` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'Submit',
  `thankyouMsg` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `notifyMeOnSubmission` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `recipientEmail` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `displayCaptcha` int(11) DEFAULT '1',
  `storeFormSubmission` tinyint(1) DEFAULT '1',
  `redirectCID` int(11) DEFAULT '0',
  `replyToEmailControlID` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `addFilesToSet` int(11) DEFAULT '0',
  `addFilesToFolder` int(11) DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btExpressForm`
--

INSERT INTO `btExpressForm` VALUES (141,'881b6bde-220f-4482-b8f9-ace40b5d169b','Submit','Thanks!',0,'',0,1,0,'02181ae2-634d-11e6-a245-62e65b165d8e\n                                                ',0,0),(530,'ea2d9fd3-eb70-11ea-ac54-fdc8ef59ed99','Отправить','Спасибо! Ваше обращение в принято.',1,'damir-82@bk.ru,003003@mail.ru',1,1,1,'974f8825-eb70-11ea-ac54-fdc8ef59ed99',0,7),(1113,'ea2d9fd3-eb70-11ea-ac54-fdc8ef59ed99','Отправить','Спасибо! Ваше обращение в принято.',1,'damir-82@bk.ru,003003@mail.ru',1,1,299,'974f8825-eb70-11ea-ac54-fdc8ef59ed99',0,7);

--
-- Table structure for table `btExternalForm`
--

CREATE TABLE `btExternalForm` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `filename` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btExternalForm`
--


--
-- Table structure for table `btFaq`
--

CREATE TABLE `btFaq` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `blockTitle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFaq`
--

INSERT INTO `btFaq` VALUES (175,'');

--
-- Table structure for table `btFaqEntries`
--

CREATE TABLE `btFaqEntries` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `linkTitle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `sortOrder` int(11) DEFAULT NULL,
  `description` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`id`),
  KEY `bID` (`bID`,`sortOrder`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=6 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFaqEntries`
--

INSERT INTO `btFaqEntries` VALUES (4,175,'What are page versions?','What are page versions?',0,'\n                                    Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna. Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna. '),(5,175,'How do I add more people as editors in my website?','How do I add more people as editors in my website?',1,'\n                                    Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna. Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna. Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna. ');

--
-- Table structure for table `btFeature`
--

CREATE TABLE `btFeature` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `icon` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `paragraph` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `externalLink` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `internalLinkCID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFeature`
--

INSERT INTO `btFeature` VALUES (66,'pencil','Easy to Edit','\n                                                    Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna.','',0),(67,'eye','Pixel Perfect','\n                                                    Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna.','',0),(68,'youtube-play','Media Rich','\n                                                    Pellentesque ultricies ligula vel neque dictum, eu mollis tortor adipiscing. Etiam congue, est vel tincidunt vestibulum, nunc nunc porta nulla, at adipiscing neque tellus quis urna.','',0),(83,'star','Quality','\n                                                    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nulla sodales non leo id aliquet.','',0),(84,'tint','Design','\n                                                    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nulla sodales non leo id aliquet.','',0),(85,'cog','Development','\n                                                    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nulla sodales non leo id aliquet.','',0),(86,'lock','Security','\n                                                    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nulla sodales non leo id aliquet.','',0),(162,'home','Welcome Home','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan.','',0),(163,'user','Great Workers','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan.','',0),(164,'flag','Amazing Location','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan.','',0),(165,'clock-o','Paid Time Off','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan.','',0),(166,'star','No Meetings','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan.','',0),(167,'beer','Free Drinks','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan.','',0);

--
-- Table structure for table `btForm`
--

CREATE TABLE `btForm` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `questionSetId` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `surveyName` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `submitText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'Submit',
  `thankyouMsg` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `notifyMeOnSubmission` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `recipientEmail` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `displayCaptcha` int(11) DEFAULT '1',
  `redirectCID` int(11) DEFAULT '0',
  `addFilesToSet` int(11) DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `questionSetIdForeign` (`questionSetId`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btForm`
--


--
-- Table structure for table `btFormAnswerSet`
--

CREATE TABLE `btFormAnswerSet` (
  `asID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `questionSetId` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `created` timestamp NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
  `uID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`asID`),
  KEY `questionSetId` (`questionSetId`),
  KEY `uID` (`uID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFormAnswerSet`
--


--
-- Table structure for table `btFormAnswers`
--

CREATE TABLE `btFormAnswers` (
  `aID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `asID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `msqID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `answer` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `answerLong` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`aID`),
  KEY `asID` (`asID`),
  KEY `msqID` (`msqID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFormAnswers`
--


--
-- Table structure for table `btFormQuestions`
--

CREATE TABLE `btFormQuestions` (
  `qID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `msqID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `questionSetId` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `question` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `inputType` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `options` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `position` int(10) unsigned DEFAULT '1000',
  `width` int(10) unsigned DEFAULT '50',
  `height` int(10) unsigned DEFAULT '3',
  `defaultDate` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `required` int(11) DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`qID`),
  KEY `questionSetId` (`questionSetId`),
  KEY `msqID` (`msqID`),
  KEY `bID` (`bID`,`questionSetId`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFormQuestions`
--


--
-- Table structure for table `btFullWidthContentFruitful`
--

CREATE TABLE `btFullWidthContentFruitful` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fID` int(11) DEFAULT NULL,
  `bgColor` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `textColor` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `content` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `btnLink` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `btnText` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btFullWidthContentFruitful`
--


--
-- Table structure for table `btGoogleMap`
--

CREATE TABLE `btGoogleMap` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `location` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `latitude` double DEFAULT NULL,
  `longitude` double DEFAULT NULL,
  `zoom` smallint(6) DEFAULT NULL,
  `width` varchar(8) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '100%',
  `height` varchar(8) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '400px',
  `scrollwheel` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btGoogleMap`
--

INSERT INTO `btGoogleMap` VALUES (134,'','1200 NW Naito Pkwy, Portland, OR, United States',45.5313254,-122.6763493,14,'100%','400px',0);

--
-- Table structure for table `btHeroFeaturetteFruitful`
--

CREATE TABLE `btHeroFeaturetteFruitful` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `imgColorOverlay` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `imgColorOverlayColor` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `textColor` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `arrows` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `duration` int(11) DEFAULT NULL,
  `speed` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btHeroFeaturetteFruitful`
--


--
-- Table structure for table `btHeroFeaturetteFruitfulSlides`
--

CREATE TABLE `btHeroFeaturetteFruitfulSlides` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `fID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `linkURL` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `title` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `btn1Link` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `btn1Text` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `btn2Link` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `btn2Text` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `sortOrder` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btHeroFeaturetteFruitfulSlides`
--


--
-- Table structure for table `btHtml5AudioPlayerBasic`
--

CREATE TABLE `btHtml5AudioPlayerBasic` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `initialVolume` int(10) unsigned DEFAULT '80',
  `autoPlay` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `loopAudio` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `pauseOthers` tinyint(1) DEFAULT '1',
  `titleSource` varchar(50) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'NONE',
  `fID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `secondaryfID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btHtml5AudioPlayerBasic`
--


--
-- Table structure for table `btImageSlider`
--

CREATE TABLE `btImageSlider` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `navigationType` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `timeout` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `speed` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `noAnimate` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `pause` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `maxWidth` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btImageSlider`
--

INSERT INTO `btImageSlider` VALUES (64,1,4000,500,0,0,0),(97,0,4000,500,0,0,0),(99,0,4000,500,0,0,0),(101,0,4000,500,0,0,0),(103,0,4000,500,0,0,0),(105,0,4000,500,0,0,0),(107,0,4000,500,0,0,0),(289,1,4000,500,0,1,0),(292,1,4000,500,0,1,0),(294,1,4000,500,0,1,0),(295,1,4000,500,0,1,0),(313,1,4000,500,0,1,0),(346,2,4000,500,0,1,0),(347,2,4000,500,0,1,0),(348,1,4000,500,0,1,0),(410,1,4000,500,0,1,0),(434,1,4000,500,0,1,0),(435,1,4000,500,0,1,0),(440,1,4000,500,0,1,0),(560,1,4000,500,0,1,0),(946,1,4000,500,0,1,0),(949,1,4000,500,0,1,0),(950,1,4000,500,0,1,0),(1135,1,4000,500,0,1,0),(1217,1,4000,500,0,1,0);

--
-- Table structure for table `btImageSliderEntries`
--

CREATE TABLE `btImageSliderEntries` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `cID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `fID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `linkURL` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `internalLinkCID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `title` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `description` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `sortOrder` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=229 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btImageSliderEntries`
--

INSERT INTO `btImageSliderEntries` VALUES (1,64,0,6,'',0,'Stand Out on the Web','\n                                    <p>Share your business with an impressive, yet minimal presentation. Let your customers understand your web presence through elegance and clarity.</p>',0),(2,64,0,9,'',0,'A Simple Image Slider','\n                                    <p>This image slider can have any content that you want in it.</p>',1),(3,97,0,1,'',0,'','',0),(4,97,0,10,'',0,'','',1),(5,97,0,8,'',0,'','',2),(6,99,0,1,'',0,'','',0),(7,99,0,10,'',0,'','',1),(8,99,0,8,'',0,'','',2),(9,101,0,1,'',0,'','',0),(10,101,0,10,'',0,'','',1),(11,101,0,8,'',0,'','',2),(12,103,0,1,'',0,'','',0),(13,103,0,10,'',0,'','',1),(14,103,0,8,'',0,'','',2),(15,105,0,1,'',0,'','',0),(16,105,0,10,'',0,'','',1),(17,105,0,8,'',0,'','',2),(18,107,0,1,'',0,'','',0),(19,107,0,10,'',0,'','',1),(20,107,0,8,'',0,'','',2),(24,289,0,6,'',0,'Stand Out on the Web','<p>Share your business with an impressive, yet minimal presentation. Let your customers understand your web presence through elegance and clarity.</p>\r\n',0),(25,289,0,9,'',0,'A Simple Image Slider','<p>This image slider can have any content that you want in it.</p>\r\n',1),(29,292,0,58,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(30,292,0,9,'',0,'A Simple Image Slider','<p>This image slider can have any content that you want in it.</p>\r\n',1),(34,294,0,58,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(35,294,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n',1),(46,295,0,62,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(47,295,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n',1),(48,295,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(49,295,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(50,295,0,61,'',0,'Песни-караоке ««100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(58,313,0,62,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(59,313,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n',1),(60,313,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(61,313,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(62,313,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(70,346,0,62,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(71,346,0,59,'#block-app',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n',1),(72,346,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(73,346,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(74,346,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(82,347,0,62,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(83,347,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p>&nbsp;</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(84,347,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(85,347,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(86,347,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(94,348,0,62,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n',0),(95,348,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(96,348,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(97,348,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(98,348,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(106,410,0,62,'',0,'Книга «100 Лет Нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(107,410,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(108,410,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(109,410,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(110,410,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(118,434,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(119,434,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(120,434,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',2),(121,434,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n',3),(122,434,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(135,435,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(136,435,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(137,435,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(138,435,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',3),(139,435,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(147,440,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(148,440,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(149,440,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(150,440,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',3),(151,440,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 Лет Нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(159,560,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(160,560,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(161,560,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(162,560,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',3),(163,560,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 лет нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Республики Татарстан.</p>\r\n',4),(171,946,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(172,946,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(173,946,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(174,946,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',3),(175,946,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 лет нашему дому»','<p>Весёлые песни о 100-летии Республики Татарстан формата &laquo;караоке&raquo;.</p>\r\n',4),(183,949,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(184,949,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(185,949,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(186,949,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n',3),(187,949,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 лет нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Татарской АССР.</p>\r\n\r\n<p><span class=\"btn btn-primary\"><a href=\"{CCM:CID_277}\">Перейти</a></span></p>\r\n',4),(195,950,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летию со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(196,950,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(197,950,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(198,950,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что ...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n',3),(199,950,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 лет нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Татарской АССР.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_277}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n',4),(212,1135,0,62,'',0,'Книга «100 лет нашему дому»','<p>Издание посвящено празднованию 100-летия со дня образования Татарской АССР. Содержит интересные факты, события, отрезные страницы с заданиями.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',0),(213,1135,0,59,'',0,'Мобильное приложение «Мой Татарстан»','<p>Мобильное приложение, адаптированное для операционных систем Android и iOS. Содержит игры, песни, дополнительную информацию.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',1),(214,1135,0,58,'',0,'Интерактивные игры «Играй и узнавай»','<p>12 интерактивных игр, соответствующих тематике художественного издания &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Подробнее</span></a></p>\r\n',2),(215,1135,0,60,'',0,'Статьи «А ты знаешь, что...»','<p>Интересная информация, дополняющая книгу &laquo;100 лет нашему дому&raquo;.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n',3),(216,1135,0,61,'',0,'Песни-караоке «100 лет нашему дому»','<p>Весёлые песни формата &laquo;караоке&raquo; о 100-летии Татарской АССР.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_277}\"><span class=\"btn btn-primary\">Перейти</span></a></p>\r\n',4),(224,1217,0,62,'',0,'«Безнең йортыбызга 100 ел» китабы','<p>Әлеге басма ТАССРның 100 еллыгына багышланган инновацион балалар китабы. Кызыклы фактлар, вакыйгалар, махсус кисеп алына торган битләрдә биремнәр белән баетылган.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-book\"><span class=\"btn btn-primary\">Җентекле</span></a></p>\r\n',0),(225,1217,0,59,'',0,'«Минем Татарстаным» мобиль кушымтасы','<p>Android һәм iOS операцион системалары өчен җайлаштырылган мобиль кушымта. Уеннар, җырлар, өстәмә мәгълүмат тупланган.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-app\"><span class=\"btn btn-primary\">Җентекле</span></a></p>\r\n',1),(226,1217,0,58,'',0,'«Уйна һәм бел» интерактив уены','<p>Безнең йортыбызга 100 ел&raquo; нәфис басма тематикасына туры килгән 12 интерактив уен.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"#block-games\"><span class=\"btn btn-primary\">Җентекле</span></a></p>\r\n',2),(227,1217,0,60,'',0,'«Ә син беләсеңме .... » мәкаләләре','<p>«Безнең йортыбызга 100 ел» китабын тулыландыручы кызыклы мәгълүмат.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_249}\"><span class=\"btn btn-primary\">Җентекле</span></a></p>\r\n',3),(228,1217,0,61,'',0,'«Безнең йортыбызга 100 ел» караоке-җырлар','<p>Татарстан Республикасының 100 еллыгы турында &laquo;караоке&raquo; форматындагы күңелле җырлар.</p>\r\n\r\n<p><a href=\"{CCM:CID_277}\"><span class=\"btn btn-primary\">Җентекле</span></a></p>\r\n',4);

--
-- Table structure for table `btImageWall`
--

CREATE TABLE `btImageWall` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fileset` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `ribbonAnim` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `imageAnim` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `captionEnable` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `easing` varchar(50) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `imgeasing` varchar(50) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btImageWall`
--

INSERT INTO `btImageWall` VALUES (419,'2','500','400','false','easeOutExpo','easeOutExpo');

--
-- Table structure for table `btImageWallThumb`
--

CREATE TABLE `btImageWallThumb` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(11) DEFAULT NULL,
  `fID` int(11) DEFAULT NULL,
  `sort` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=11 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btImageWallThumb`
--

INSERT INTO `btImageWallThumb` VALUES (1,419,58,0),(2,419,59,1),(3,419,60,2),(4,419,61,3),(5,419,62,4),(6,420,58,0),(7,420,59,1),(8,420,60,2),(9,420,61,3),(10,420,62,4);

--
-- Table structure for table `btIntroCtaFruitful`
--

CREATE TABLE `btIntroCtaFruitful` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `ctaText` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `buttonText` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `arrow` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `linkType` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `pageID` int(11) DEFAULT NULL,
  `externalLink` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btIntroCtaFruitful`
--


--
-- Table structure for table `btJeroCycle`
--

CREATE TABLE `btJeroCycle` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `timeout` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `speed` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `effect` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `buttonCSS` varchar(50) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `sync` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `noAnimate` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `pause` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `fadeCaption` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `swipe` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `navigationType` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `maxZ` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btJeroCycle`
--

INSERT INTO `btJeroCycle` VALUES (290,4000,500,'fade','btn btn-default',0,0,0,0,0,0,100),(291,4000,500,'shuffle','btn btn-default',0,0,1,0,0,2,100),(908,4000,500,'fade','btn btn-default',0,0,0,0,1,1,100),(909,4000,500,'flipHorz','btn btn-default',0,0,0,0,1,2,100);

--
-- Table structure for table `btJeroCycleEntries`
--

CREATE TABLE `btJeroCycleEntries` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `fID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `linkURL` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `internalLinkCID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `title` varchar(100) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `description` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `buttonText` varchar(50) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `sortOrder` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=27 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btJeroCycleEntries`
--

INSERT INTO `btJeroCycleEntries` VALUES (2,290,47,'',0,'','','',0),(3,290,48,'',0,'','','',1),(4,290,49,'',0,'','','',2),(5,290,53,'',0,'','','',3),(10,291,47,'',0,'','','',0),(11,291,48,'',0,'','','',1),(12,291,49,'',0,'','','',2),(13,291,53,'',0,'','','',3),(14,293,47,'',0,'','','',0),(15,293,48,'',0,'','','',1),(16,293,49,'',0,'','','',2),(17,293,53,'',0,'','','',3),(18,908,64,'',0,'','','',0),(19,908,66,'',0,'','','',1),(20,908,65,'',0,'','','',2),(24,909,64,'',0,'','','',0),(25,909,66,'',0,'','','',1),(26,909,65,'',0,'','','',2);

--
-- Table structure for table `btNavigation`
--

CREATE TABLE `btNavigation` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `orderBy` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'alpha_asc',
  `displayPages` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'top' COMMENT 'was enum(''top'',''current'',''above'',''below'',''custom'')',
  `displayPagesCID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '1',
  `displayPagesIncludeSelf` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `displaySubPages` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'none' COMMENT 'was enum(''none'',''all'',''relevant'',''relevant_breadcrumb'')',
  `displaySubPageLevels` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'none' COMMENT 'was enum(''all'',''none'',''enough'',''enough_plus1'',''custom'')',
  `displaySubPageLevelsNum` smallint(5) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `displayUnavailablePages` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btNavigation`
--

INSERT INTO `btNavigation` VALUES (61,'display_asc','top',0,0,'all','custom',1,0),(192,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(237,'display_asc','top',0,0,'none','custom',1,0),(248,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(249,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(251,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(252,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1018,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1019,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1030,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1036,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1041,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1047,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1051,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1060,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1065,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1071,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1077,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1084,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1096,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1104,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1106,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1109,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1114,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1117,'display_asc','top',0,0,'relevant_breadcrumb','enough',0,0),(1168,'display_asc','custom',299,0,'none','custom',1,0),(1169,'display_asc','top',299,0,'none','custom',1,0);

--
-- Table structure for table `btNavigator`
--

CREATE TABLE `btNavigator` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `setting` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btNavigator`
--


--
-- Table structure for table `btNavigatorItem`
--

CREATE TABLE `btNavigatorItem` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `linkType` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `pageID` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `url` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `linkName` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `sort` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btNavigatorItem`
--


--
-- Table structure for table `btNextPrevious`
--

CREATE TABLE `btNextPrevious` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `nextLabel` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `previousLabel` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `parentLabel` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `loopSequence` int(11) DEFAULT '1',
  `orderBy` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'display_asc',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btNextPrevious`
--

INSERT INTO `btNextPrevious` VALUES (24,'Next Post','Last Post','',0,'chrono_desc'),(191,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc'),(245,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc'),(246,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc'),(247,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc'),(250,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc'),(253,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc'),(501,'Следующий','Предыдущий','',1,'display_asc');

--
-- Table structure for table `btPageAttributeDisplay`
--

CREATE TABLE `btPageAttributeDisplay` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `attributeHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `attributeTitleText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `displayTag` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `dateFormat` varchar(100) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'div',
  `thumbnailHeight` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `thumbnailWidth` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `delimiter` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPageAttributeDisplay`
--

INSERT INTO `btPageAttributeDisplay` VALUES (34,'job_posting_department','','p','m/d/y h:i:a',250,250,NULL),(36,'job_location','','p','m/d/y h:i:a',250,250,NULL),(42,'project_client','Client:','div','m/d/y h:i:a',250,250,NULL),(43,'project_tasks','Task:','div','m/d/y h:i:a',250,250,NULL),(44,'project_skills','Skills:','div','m/d/y h:i:a',250,250,NULL);

--
-- Table structure for table `btPageList`
--

CREATE TABLE `btPageList` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `num` smallint(5) unsigned NOT NULL,
  `orderBy` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL COMMENT 'Was enum, display_asc'',''display_desc'',''chrono_asc'',''chrono_desc'',''alpha_asc'',''alpha_desc'',''score_asc'',''score_desc''',
  `cParentID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '1',
  `cThis` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `cThisParent` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `useButtonForLink` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `buttonLinkText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `pageListTitle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `filterByRelated` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `filterByCustomTopic` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `filterDateOption` varchar(25) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'all' COMMENT '(''all'',''today'',''past'',''future'',''between'')',
  `filterDateDays` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `filterDateStart` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `filterDateEnd` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `relatedTopicAttributeKeyHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `customTopicAttributeKeyHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `customTopicTreeNodeID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `includeName` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `includeDescription` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `includeDate` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `includeAllDescendents` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `paginate` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `displayAliases` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `ignorePermissions` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `enableExternalFiltering` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `ptID` smallint(5) unsigned DEFAULT NULL,
  `pfID` int(11) DEFAULT '0',
  `truncateSummaries` int(11) DEFAULT '0',
  `displayFeaturedOnly` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `noResultsMessage` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `displayThumbnail` tinyint(1) DEFAULT '0',
  `truncateChars` int(11) DEFAULT '128',
  PRIMARY KEY (`bID`),
  KEY `ptID` (`ptID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPageList`
--

INSERT INTO `btPageList` VALUES (27,3,'random',198,0,0,0,NULL,'Related Posts',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,0,0,0,0,0,0,0,6,0,0,0,NULL,0,0),(31,0,'chrono_desc',214,0,0,0,NULL,'Open Positions',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,NULL,0,0),(47,3,'random',0,0,0,0,NULL,'Related Projects',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,0,0,0,0,0,0,0,8,0,0,0,'\n                                                    No related projects found.',0,0),(50,10,'chrono_desc',0,0,1,0,'',NULL,0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,1,1,1,0,0,1,6,1,0,0,'\n                                                                    No posts to this blog.',0,0),(55,0,'chrono_desc',0,0,0,0,'',NULL,0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,0,0,0,1,0,0,1,8,0,0,0,'No projects found.',1,0),(71,3,'chrono_desc',0,0,0,1,'View Project',NULL,0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,0,0,0,0,8,0,0,1,'',1,0),(77,1,'chrono_desc',0,0,0,0,'',NULL,0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,0,0,0,0,0,0,0,0,6,0,0,0,'',1,0),(78,1,'chrono_desc',0,0,0,0,'',NULL,0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,0,0,0,0,6,0,0,0,'',0,0),(171,0,'chrono_desc',214,1,0,1,'Apply Now',NULL,0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,0,0,0,0,7,0,0,0,NULL,0,0),(194,10,'display_asc',249,1,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0),(196,10,'display_asc',249,1,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0),(197,10,'display_asc',249,1,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0),(272,10,'display_asc',249,1,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,1,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0),(506,20,'display_asc',249,1,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,1,0,0,1,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0),(508,20,'display_asc',249,1,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0),(1017,20,'display_asc',300,0,0,0,'','',0,0,'',0,NULL,NULL,'','',0,1,0,0,0,1,0,0,0,0,0,0,0,'',1,0);

--
-- Table structure for table `btPageTitle`
--

CREATE TABLE `btPageTitle` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `useCustomTitle` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `useFilterTitle` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `useFilterTopic` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `useFilterTag` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `useFilterDate` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `topicTextFormat` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `tagTextFormat` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `dateTextFormat` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `filterDateFormat` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `titleText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `formatting` varchar(3) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPageTitle`
--

INSERT INTO `btPageTitle` VALUES (22,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'[Page Title]',NULL),(30,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'[Page Title]',NULL),(40,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'[Page Title]',NULL),(48,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'[Page Title]',NULL),(53,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'[Page Title]',NULL),(81,1,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'Our Expertise',NULL),(109,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'',NULL),(132,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'',NULL),(143,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'',NULL),(158,1,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'Work with Us',NULL),(174,0,0,0,0,0,NULL,NULL,NULL,NULL,'Frequently Asked Questions',NULL),(190,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','[Заголовок страницы]','h1'),(195,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','Материалы','h1'),(233,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','[Заголовок страницы]','h1'),(235,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','Иннополис','h1'),(302,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','О проекте','h1'),(517,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','Материалы','h1'),(518,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','Материалы','h1'),(616,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','[Заголовок страницы]','h1'),(618,0,0,0,0,0,'0','upperWord','0','F Y','[Заголовок страницы]','h1');

--
-- Table structure for table `btPdfViewer`
--

CREATE TABLE `btPdfViewer` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `pdf_file` int(11) DEFAULT NULL,
  `external_url` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `width` int(11) DEFAULT NULL,
  `height` int(11) DEFAULT NULL,
  `width_size` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `height_size` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPdfViewer`
--

INSERT INTO `btPdfViewer` VALUES (306,63,'',800,900,'px','px'),(444,63,'',800,900,'px','px'),(445,63,'',800,900,'px','px'),(610,63,'',800,900,'px','px'),(612,63,'',800,900,'px','px'),(615,63,'',800,900,'px','px'),(830,63,'',850,900,'px','px');

--
-- Table structure for table `btPhotowallGallery`
--

CREATE TABLE `btPhotowallGallery` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fileset` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `rowHeight` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `maxRowHeight` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `margins` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `hideBarsDelay` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `captionEnable` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `fixedHeight` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `lastRow` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `randomize` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `loopatEnd` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPhotowallGallery`
--

INSERT INTO `btPhotowallGallery` VALUES (417,'2','300','100','10','3000','true','true','nojustify','false','true'),(476,'3','300','100','10','3000','true','false','nojustify','false','false'),(478,'4','210','100','10','3000','true','false','nojustify','false','false');

--
-- Table structure for table `btPhotowallGalleryThumb`
--

CREATE TABLE `btPhotowallGalleryThumb` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(11) DEFAULT NULL,
  `fID` int(11) DEFAULT NULL,
  `sort` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=69 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPhotowallGalleryThumb`
--

INSERT INTO `btPhotowallGalleryThumb` VALUES (1,417,58,0),(2,417,59,1),(3,417,60,2),(4,417,61,3),(5,417,62,4),(6,418,58,0),(7,418,59,1),(8,418,60,2),(9,418,61,3),(10,418,62,4),(11,476,72,0),(12,476,73,1),(13,476,74,2),(17,478,80,0),(18,478,142,1),(19,478,152,2),(20,478,151,3),(21,478,150,4),(22,478,149,5),(23,478,148,6),(24,478,147,7),(25,478,146,8),(26,478,145,9),(27,478,144,10),(28,478,143,11),(29,478,141,12),(30,478,81,13),(31,478,140,14),(32,478,139,15),(33,478,138,16),(34,478,137,17),(35,478,136,18),(36,478,135,19),(37,478,134,20),(38,478,133,21),(39,478,132,22),(40,478,131,23),(41,478,130,24),(42,478,153,25),(43,480,80,0),(44,480,142,1),(45,480,152,2),(46,480,151,3),(47,480,150,4),(48,480,149,5),(49,480,148,6),(50,480,147,7),(51,480,146,8),(52,480,145,9),(53,480,144,10),(54,480,143,11),(55,480,141,12),(56,480,81,13),(57,480,140,14),(58,480,139,15),(59,480,138,16),(60,480,137,17),(61,480,136,18),(62,480,135,19),(63,480,134,20),(64,480,133,21),(65,480,132,22),(66,480,131,23),(67,480,130,24),(68,480,153,25);

--
-- Table structure for table `btPureCookiesNotice`
--

CREATE TABLE `btPureCookiesNotice` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `content` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `agreeText` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `position` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `textColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `linkColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `backgroundColor` varchar(32) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `interactionImpliesOk` tinyint(1) NOT NULL,
  `sitewideCookie` tinyint(1) NOT NULL,
  `onlyForEU` tinyint(1) NOT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btPureCookiesNotice`
--

INSERT INTO `btPureCookiesNotice` VALUES (309,'','<p>Сайт использует файлы cookie. Вы можете запретить сохранение cookie в настройках своего браузера.</p>\r\n','','bottom','','','',1,1,0),(442,'Внимание!','<p>Сайт использует файлы cookie. Вы можете запретить сохранение cookie в настройках своего браузера.</p>\r\n','','bottom','','','',1,1,0);

--
-- Table structure for table `btQuickTabs`
--

CREATE TABLE `btQuickTabs` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `openclose` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `tabTitle` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `semantic` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btQuickTabs`
--

INSERT INTO `btQuickTabs` VALUES (202,'open','vcvcvcv','h2'),(203,'close','','h2'),(204,'open','jhjhj','h2'),(205,'close','','h2'),(213,'close','','h2'),(214,'open','bnbn','h2'),(216,'close','','h2');

--
-- Table structure for table `btResponsiveEmbed`
--

CREATE TABLE `btResponsiveEmbed` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `srcURL` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `aspectW` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '16',
  `aspectH` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '9',
  `cHeight` int(11) NOT NULL DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btResponsiveEmbed`
--


--
-- Table structure for table `btRssDisplay`
--

CREATE TABLE `btRssDisplay` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `url` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `dateFormat` varchar(100) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `itemsToDisplay` int(10) unsigned DEFAULT '5',
  `showSummary` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  `launchInNewWindow` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '1',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btRssDisplay`
--

INSERT INTO `btRssDisplay` VALUES (7,'Tutorials','http://documentation.concrete5.org/rss/tutorials','',1,1,1),(13,'News from concrete5.org','http://www.concrete5.org/rss/blog','',3,1,1);

--
-- Table structure for table `btSearch`
--

CREATE TABLE `btSearch` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `buttonText` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `baseSearchPath` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `search_all` tinyint(1) DEFAULT NULL,
  `allow_user_options` tinyint(1) DEFAULT NULL,
  `postTo_cID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `resultsURL` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSearch`
--

INSERT INTO `btSearch` VALUES (62,'','','',0,0,199,''),(131,'Search','Search','',0,0,NULL,'');

--
-- Table structure for table `btShareThisPage`
--

CREATE TABLE `btShareThisPage` (
  `btShareThisPageID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `service` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `displayOrder` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`btShareThisPageID`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=10 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btShareThisPage`
--

INSERT INTO `btShareThisPage` VALUES (1,25,'facebook',0),(2,25,'twitter',1),(3,25,'linkedin',2),(4,25,'email',3),(5,443,'facebook',0),(6,443,'twitter',1),(7,443,'linkedin',2),(8,443,'email',3),(9,443,'print',4);

--
-- Table structure for table `btSimpleAudioPlayer`
--

CREATE TABLE `btSimpleAudioPlayer` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `color` varchar(30) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `backgroundColor` varchar(30) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `title` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `description` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `template` varchar(30) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `maxWidth` varchar(30) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSimpleAudioPlayer`
--

INSERT INTO `btSimpleAudioPlayer` VALUES (765,237,'','','','','default','0');

--
-- Table structure for table `btSimpleButtonFruitful`
--

CREATE TABLE `btSimpleButtonFruitful` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `buttonText` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `arrow` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `linkType` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `pageID` int(11) DEFAULT NULL,
  `externalLink` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSimpleButtonFruitful`
--

INSERT INTO `btSimpleButtonFruitful` VALUES (396,'Подробнее','noarrow','internal',273,''),(397,'Подробнее','noarrow','internal',273,''),(398,'Подробнее','noarrow','internal',273,''),(401,'Подробнее','noarrow','internal',273,''),(402,'Подробнее','noarrow','internal',273,''),(411,'Читать книгу','left','internal',273,''),(428,'Играть','noarrow','external',273,'http://games.100летнашемудому.рф'),(429,'Читать книгу','noarrow','internal',273,''),(1195,'Читать книгу','noarrow','internal',273,''),(1206,'Читать книгу','noarrow','internal',273,''),(1213,'Уйнарга','noarrow','external',273,'http://games.100летнашемудому.рф'),(1214,'Китапны укырга','noarrow','internal',273,''),(1262,'1111','left','internal',278,''),(1263,'2222','right','internal',284,''),(1266,'3333','left','internal',345,'');

--
-- Table structure for table `btSimpleGallery`
--

CREATE TABLE `btSimpleGallery` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `filesetID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `lightboxCaption` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `commonCaption` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `thumbnailWidth` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `thumbnailHeight` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `thumbnailCrop` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `fullscreenWidth` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `fullscreenHeight` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `fullscreenCrop` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `columnsPhone` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `columnsTablet` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `columnsDesktop` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `margin` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSimpleGallery`
--

INSERT INTO `btSimpleGallery` VALUES (421,2,'none','',250,200,1,0,0,0,2,3,4,5),(422,2,'none','',250,200,1,0,0,0,1,2,3,5),(424,3,'none','',300,250,1,0,0,0,1,2,3,5),(426,3,'none','',373,250,1,0,0,0,1,2,3,5),(430,3,'none','',373,250,1,0,0,0,1,2,3,5),(481,4,'page_title','',200,200,1,0,0,0,2,3,7,5),(482,4,'file_title','',200,200,1,0,0,0,2,3,5,5),(904,4,'none','',226,450,1,0,0,0,1,1,1,0),(905,4,'none','',0,0,0,0,0,0,1,1,1,0),(906,4,'none','',0,0,0,0,0,0,1,1,2,0),(907,4,'none','',0,0,0,0,0,0,1,1,2,0);

--
-- Table structure for table `btSocialLinks`
--

CREATE TABLE `btSocialLinks` (
  `btSocialLinkID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `slID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `displayOrder` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`btSocialLinkID`),
  KEY `bID` (`bID`,`displayOrder`),
  KEY `slID` (`slID`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=4 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSocialLinks`
--

INSERT INTO `btSocialLinks` VALUES (1,60,3,0),(2,60,2,1),(3,60,1,2);

--
-- Table structure for table `btStuccoDefinitionListBlock`
--

CREATE TABLE `btStuccoDefinitionListBlock` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `DefinitionTerm` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `DefinitionDescription` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  `LastBlock` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btStuccoDefinitionListBlock`
--


--
-- Table structure for table `btStuccoHeading`
--

CREATE TABLE `btStuccoHeading` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `headingWords` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `headingType` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `decorationType` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btStuccoHeading`
--


--
-- Table structure for table `btSurvey`
--

CREATE TABLE `btSurvey` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `question` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  `requiresRegistration` int(11) DEFAULT '0',
  `showResults` int(11) DEFAULT '0',
  `customMessage` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSurvey`
--


--
-- Table structure for table `btSurveyOptions`
--

CREATE TABLE `btSurveyOptions` (
  `optionID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(11) DEFAULT NULL,
  `optionName` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `displayOrder` int(11) DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`optionID`),
  KEY `bID` (`bID`,`displayOrder`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSurveyOptions`
--


--
-- Table structure for table `btSurveyResults`
--

CREATE TABLE `btSurveyResults` (
  `resultID` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `optionID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `uID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `bID` int(11) DEFAULT NULL,
  `cID` int(11) DEFAULT NULL,
  `ipAddress` varchar(128) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `timestamp` timestamp NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
  PRIMARY KEY (`resultID`),
  KEY `optionID` (`optionID`),
  KEY `cID` (`cID`,`optionID`,`bID`),
  KEY `bID` (`bID`,`cID`,`uID`),
  KEY `uID` (`uID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSurveyResults`
--


--
-- Table structure for table `btSwitchLanguage`
--

CREATE TABLE `btSwitchLanguage` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `label` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT '',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btSwitchLanguage`
--

INSERT INTO `btSwitchLanguage` VALUES (911,'Выбор языка');

--
-- Table structure for table `btTags`
--

CREATE TABLE `btTags` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `targetCID` int(11) DEFAULT NULL,
  `displayMode` varchar(20) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT 'page',
  `cloudCount` int(11) DEFAULT '10',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btTags`
--


--
-- Table structure for table `btTestimonial`
--

CREATE TABLE `btTestimonial` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `name` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `position` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `company` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `companyURL` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `paragraph` text COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btTestimonial`
--

INSERT INTO `btTestimonial` VALUES (93,11,'Franz Maruna','CEO & Founder','concrete5','http://concrete5.org','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis. Morbi at suscipit risus.'),(94,11,'John Doe','Marketing Directory','CompanyCo','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis. Morbi at suscipit risus.'),(95,11,'Andrew Embler','CTO & Founder','concrete5','http://concrete5.org','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis. Morbi at suscipit risus.'),(96,11,'Jane Doe','IT Manager','CompanyCo','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis. Morbi at suscipit risus.'),(111,4,'John Smith','Co-Founder / CEO','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(112,4,'Bob Smith','Co-Founder / CTO','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(115,4,'John Smith','Art Director','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(116,4,'John Smith','Art Director','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(117,4,'Bob Smith','Art Director','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(118,4,'Bob Smith','Art Director','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(119,4,'Bob Smith','Art Director','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.'),(120,4,'Bob Smith','Art Director','','','\n                                                    Curabitur sagittis elementum felis at sodales. Nullam fermentum at urna quis accumsan. Nam bibendum leo nisi, lacinia molestie arcu consequat quis.');

--
-- Table structure for table `btTopicList`
--

CREATE TABLE `btTopicList` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `mode` varchar(1) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'S' COMMENT 'S = Search, P = Page',
  `topicAttributeKeyHandle` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT '',
  `topicTreeID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `cParentID` int(10) unsigned NOT NULL DEFAULT '0',
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci NOT NULL DEFAULT '',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btTopicList`
--

INSERT INTO `btTopicList` VALUES (26,'P','blog_entry_topics',4,198,'Topics'),(51,'S','',4,0,'Topics'),(54,'S','',5,0,'');

--
-- Table structure for table `btVideo`
--

CREATE TABLE `btVideo` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `webmfID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `oggfID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `posterfID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `mp4fID` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `videoSize` int(10) unsigned DEFAULT '0',
  `width` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btVideo`
--

INSERT INTO `btVideo` VALUES (188,0,0,0,17,1,0),(323,0,0,0,17,0,0),(461,0,0,0,77,1,0),(470,0,0,79,77,1,0),(563,0,0,0,158,1,0),(611,0,0,0,0,0,0),(617,192,0,0,0,0,0),(621,181,0,0,0,0,0),(623,180,0,0,0,0,0),(626,179,0,0,0,0,0),(631,191,0,0,0,0,0),(633,185,0,0,0,0,0),(640,190,0,0,0,0,0),(643,193,0,0,0,0,0),(645,178,0,0,0,0,0),(657,186,0,0,0,0,0),(678,187,0,0,0,0,0),(690,189,0,0,0,0,0),(692,184,0,0,0,0,0),(694,194,0,0,0,0,0),(704,183,0,0,0,0,0),(735,182,0,0,0,0,0),(748,229,0,0,0,0,0),(760,195,0,0,0,0,0),(762,196,0,0,0,0,0),(770,195,0,239,0,0,0),(771,196,0,240,0,0,0),(772,181,0,242,0,0,0),(773,180,0,241,0,0,0),(775,179,0,243,0,0,0),(776,185,0,243,0,0,0),(777,191,0,243,0,0,0),(778,191,0,244,0,0,0),(779,185,0,245,0,0,0),(780,190,0,248,0,0,0),(781,178,0,246,0,0,0),(782,193,0,247,0,0,0),(784,178,0,246,0,0,0),(785,193,0,247,0,0,0),(786,192,0,248,0,0,0),(787,192,0,247,0,0,0),(790,192,0,250,0,0,0),(791,192,0,249,0,0,0),(792,204,0,249,0,0,0),(793,186,0,251,0,0,0),(794,187,0,252,0,0,0),(795,189,0,255,0,0,0),(796,184,0,253,0,0,0),(797,194,0,256,0,0,0),(798,183,0,254,0,0,0),(799,182,0,258,0,0,0),(800,229,0,257,0,0,0),(806,259,0,260,0,0,0),(885,0,0,266,267,1,0),(892,0,0,266,267,1,0),(915,0,0,79,269,1,0),(1261,0,0,0,17,0,0),(1265,0,0,0,17,0,0);

--
-- Table structure for table `btWallGallery`
--

CREATE TABLE `btWallGallery` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `fileset` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `thumbnail` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `thumbMargin` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `captionEnable` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `easing` varchar(50) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `mode` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `controls` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `loopable` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `auto` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `pause` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `escKey` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `closable` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `counter` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `hideControlOnEnd` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `thumbheight` int(11) DEFAULT '200',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btWallGallery`
--

INSERT INTO `btWallGallery` VALUES (311,'2','true','5','true','easeOutExpo',NULL,'true','false','false','4000','true','true','true','false',200),(415,'2','true','5','true','easeOutExpo',NULL,'true','false','false','4000','true','true','true','false',200),(479,'4','true','5','true','easeOutExpo',NULL,'true','false','false','4000','true','true','true','false',200),(483,'4','true','5','true','easeOutExpo',NULL,'true','false','false','4000','true','true','true','true',200);

--
-- Table structure for table `btWallGalleryThumb`
--

CREATE TABLE `btWallGalleryThumb` (
  `id` int(10) unsigned NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `bID` int(11) DEFAULT NULL,
  `fID` int(11) DEFAULT NULL,
  `sort` int(11) DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`id`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=125 DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btWallGalleryThumb`
--

INSERT INTO `btWallGalleryThumb` VALUES (1,311,60,0),(2,311,58,1),(3,311,59,2),(4,311,61,3),(5,311,62,4),(6,312,60,0),(7,312,58,1),(8,312,59,2),(9,312,61,3),(10,312,62,4),(11,415,58,0),(12,415,59,1),(13,415,60,2),(14,415,61,3),(15,415,62,4),(16,416,58,0),(17,416,59,1),(18,416,60,2),(19,416,61,3),(20,416,62,4),(21,479,80,0),(22,479,142,1),(23,479,152,2),(24,479,151,3),(25,479,150,4),(26,479,149,5),(27,479,148,6),(28,479,147,7),(29,479,146,8),(30,479,145,9),(31,479,144,10),(32,479,143,11),(33,479,141,12),(34,479,81,13),(35,479,140,14),(36,479,139,15),(37,479,138,16),(38,479,137,17),(39,479,136,18),(40,479,135,19),(41,479,134,20),(42,479,133,21),(43,479,132,22),(44,479,131,23),(45,479,130,24),(46,479,153,25),(73,483,80,0),(74,483,142,1),(75,483,152,2),(76,483,151,3),(77,483,150,4),(78,483,149,5),(79,483,148,6),(80,483,147,7),(81,483,146,8),(82,483,145,9),(83,483,144,10),(84,483,143,11),(85,483,141,12),(86,483,81,13),(87,483,140,14),(88,483,139,15),(89,483,138,16),(90,483,137,17),(91,483,136,18),(92,483,135,19),(93,483,134,20),(94,483,133,21),(95,483,132,22),(96,483,131,23),(97,483,130,24),(98,483,153,25),(99,484,80,0),(100,484,142,1),(101,484,152,2),(102,484,151,3),(103,484,150,4),(104,484,149,5),(105,484,148,6),(106,484,147,7),(107,484,146,8),(108,484,145,9),(109,484,144,10),(110,484,143,11),(111,484,141,12),(112,484,81,13),(113,484,140,14),(114,484,139,15),(115,484,138,16),(116,484,137,17),(117,484,136,18),(118,484,135,19),(119,484,134,20),(120,484,133,21),(121,484,132,22),(122,484,131,23),(123,484,130,24),(124,484,153,25);

--
-- Table structure for table `btWhaleManualNav`
--

CREATE TABLE `btWhaleManualNav` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `navItems` longtext COLLATE utf8mb4_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btWhaleManualNav`
--

INSERT INTO `btWhaleManualNav` VALUES (1009,'[{\"itemName\":\"русский\",\"itemUrlNewWindow\":\"1\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlInternal\":\"1\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"id\":1}]'),(1118,'[{\"itemName\":\"русский\",\"itemUrlNewWindow\":\"1\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlInternal\":\"1\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"id\":1}]'),(1241,'[{\"itemUrlInternal\":\"299\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"itemName\":\"татарча\",\"itemUrlNewWindow\":\"1\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"id\":1}]'),(1243,'[{\"itemUrlInternal\":\"1\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"itemName\":\"татарча\",\"itemUrlNewWindow\":\"1\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"id\":1}]'),(1244,'[{\"itemUrlInternal\":\"299\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"itemName\":\"татарча\",\"itemUrlNewWindow\":\"1\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"id\":1}]'),(1247,'[{\"itemUrlInternal\":\"299\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"itemName\":\"татарча\",\"itemUrlNewWindow\":\"0\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"id\":1}]'),(1248,'[{\"itemUrlInternal\":\"1\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"itemName\":\"татарча\",\"itemUrlNewWindow\":\"0\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"id\":1}]'),(1249,'[{\"itemUrlInternal\":\"1\",\"itemUrlFile\":\"0\",\"itemName\":\"русский\",\"itemUrlNewWindow\":\"0\",\"itemUrlType\":\"internal\",\"itemUrlExternal\":\"\",\"id\":1}]');

--
-- Table structure for table `btYouTube`
--

CREATE TABLE `btYouTube` (
  `bID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `videoURL` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `vHeight` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `vWidth` varchar(255) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `sizing` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `startTimeEnabled` tinyint(1) DEFAULT NULL,
  `startTime` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `noCookie` tinyint(1) DEFAULT NULL,
  `autoplay` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `color` varchar(10) COLLATE utf8mb4_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `controls` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `iv_load_policy` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  `loopEnd` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `modestbranding` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `lazyLoad` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `rel` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  `showCaptions` tinyint(1) NOT NULL DEFAULT '0',
  PRIMARY KEY (`bID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `btYouTube`
--

INSERT INTO `btYouTube` VALUES (801,'','https://www.youtube.com/watch?v=VC0BA-6j2_A','','','16:9',0,'',0,0,'red',1,1,0,1,0,0,0),(859,'','https://youtu.be/jY34d2Rsh9Y','','','16:9',0,'',0,0,'red',1,1,0,1,0,0,0),(870,'','https://youtu.be/jY34d2Rsh9Y','','','16:9',0,'',0,0,'red',1,1,0,1,0,0,0),(874,'','https://youtu.be/jY34d2Rsh9Y','','','16:9',0,'',1,0,'red',0,3,0,1,1,0,0);

--
-- Table structure for table `gaPage`
--

CREATE TABLE `gaPage` (
  `gaiID` int(10) unsigned NOT NULL,
  `cID` int(10) unsigned DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`gaiID`),
  KEY `cID` (`cID`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `gaPage`
--



